Ząbkowice – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Ząbkowice z siedzibą GRN w Ząbkowicach (wówczas wsi; obecnie w granicach Dąbrowy Górniczej) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie będzińskim w woj. stalinogrodzkim, na mocy uchwały nr 14/54 WRN w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Antoniów, Bielowizna (z wyłączeniem kolonii Kostury), Wygiełzów i Ząbkowice ze zniesionej gminy Ząbkowice w tymże powiecie; ponadto w skład gromady weszły oddziały leśne nr nr 55-69, 73-81 i 89-95 z Nadleśnictwa GołonógUchwała Nr 14/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu będzińskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 36/265 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Będzinie z 4. X. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 35)
1 stycznia 1956 gromadę Ząbkowice zniesiono w związku z nadaniem jej statusu osiedla (18 lipca 1962 osiedlu Ząbkowice nadano status miasta; 1 lutego 1977 miasto Ząbkowice stało się częścią Dąbrowy Górniczej, oprócz przyłączonych do Ząbkowic w 1975 roku sołectw Podwarpie, Trzebiesławice, Tuliszów, Warężyn i Wojkowice Kościelne, które włączono do gminy Siewierz).
Przypisy
Zazzxbkowice