Cyraneczka madagaskarska (Anas bernieri) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Endemiczny dla zachodniego Madagaskaru. Zagrożony wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Wygląd Upierzenie brązowe, środki piór ciemniejsze, co powoduje wygląd plamek. Lusterko czarne z szerokim białym pasem u nasady i cieńszym biegnącym przez końce piór. Pokrywy podskrzydłowe szare z białymi stosinami. Dziób czerwonawy, nogi szarobrązowe. Oczy kasztanowobrązowe. Osobniki w szacie juwenalnej bardziej szare i wyraźniej plamkowane. Wymiary długość ciała około 40 cm, samce: skrzydło 205–216 mm, dziób 34–40 mm, całkowita długość czaszki 79–84,5 mm, masa ciała 320–405 g (średnio 380 g), samice: skrzydło 199–203 mm, dziób 35,6–38,8 mm, całkowita długość czaszki 78,9–81,5 mm, masa ciała 365–385 g.
Zasięg występowania Zasięg występowania cyraneczki madagaskarskiej obejmuje zachodnie wybrzeża Madagaskaru. Zasiedla jedynie okresowo zalewane zadrzewienia z drzewami z gatunku Avicennia marina (akantowate). Poza sezonem lęgowym gatunek widywany na terenach podmokłych oraz zbiornikach wodnych z bogatą roślinnością.
Lęgi Przed marcem 1997 roku, kiedy to po raz pierwszy odnaleziono gniazdo, dane na temat lęgów były znikome. Obecnie wiadomo, że sezon lęgowy ma miejsce w porze deszczowej od grudnia do marca, choć pojedynczy lęg odnaleziony w kwietniu sugeruje, że kaczka ta może wyprowadzać dwa lęgi w sezonie. Gniazduje w pojedynczych parach lub luźnych grupach. Oba ptaki z pary biorą udział w obronie terytorium. W trakcie badań w latach 1997–2000 wszystkie gniazda ulokowane były w dziuplach w drzewie Avicennia marina, 1–3 m nad poziomem wody. W niewoli ptaki te gniazdują jedynie w sztucznych dziuplach lub budkach. Jaja składane są w liczbie około 6–7, wprost na dno dziupli. Mają barwę od płowej do żółtawej. Jaja zniesione w niewoli w New Jersey Zoo miały wymiary średnio 46,0×34,6 mm. Młode są w pełni opierzone po 45–49 dniach od wyklucia. W niewoli cyraneczka madagaskarska może się rozmnażać po roku.
Status zagrożenia i ochrona Przez IUCN gatunek klasyfikowany jako zagrożony wyginięciem (EN, Endangered) nieprzerwanie od 1994 roku. W 2022 roku populację szacowano na 630–1900 dorosłych osobników. Zagrożenie stanowi utrata środowiska życia, niepokojenie przez ludzi oraz polowania. W przypadku 18 ostoi ptaków IBA BirdLife International uznaje cyraneczkę madagaskarską za jeden z gatunków kwalifikujących, tj. takich, na podstawie których obecności wyznacza się te ostoje; wśród nich są parki narodowe Baie de Baly, Kirindy Mitea i Tsimanampetsotsa.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Madagaskaru Kategoria:Fauna endemiczna Madagaskaru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1860 roku Kategoria:Taksony opisane przez Gustava Hartlauba