Politechnika Śląska – publiczna uczelnia techniczna w Gliwicach.
Według webometrycznego rankingu uniwersytetów świata z lipca 2023 r., pokazującego zaangażowanie instytucji akademickich w Internecie, uczelnia zajęła 3. miejsce wśród uczelni technicznych (7. miejsce wśród wszystkich uczelni) w Polsce oraz 824. pozycję pośród wszystkich uczelni na świecieOgólnoświatowy ranking uczelni CSIC..
W rankingu szkół wyższych „Perspektyw” Politechnika Śląska zajęła w 2026 roku 5. miejsce wśród uczelni technicznych oraz 8. miejsce pośród wszystkich uczelni akademickich w Polsce.
Wydziały Politechnika Śląska składa się z 14 jednostek podstawowych (13 wydziałów i 1 centrum naukowo-dydaktycznego), z których 10 zlokalizowanych jest w Gliwicach, 2 w Katowicach, a 2 w Zabrzu.
Gliwice thumb|Wydział Architektury thumb|Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki thumb|Wydział Budownictwa thumb|Budynek Wydziału Chemicznego – „Czerwona chemia” thumb|Wydział Elektryczny thumb|Wydział Matematyki Stosowanej thumb|Wydział Mechaniczny Technologiczny Wydział Architektury Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Wydział Budownictwa Wydział Chemiczny Wydział Elektryczny Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Wydział Matematyki Stosowanej Wydział Mechaniczny Technologiczny Instytut Fizyki – Centrum Naukowo-Dydaktyczne Politechniki ŚląskiejStrona Instytutu Fizyki – Centrum Naukowo-Dydaktycznego Politechniki Śląskiej.
Katowice thumb|Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii oraz Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej Wydział Inżynierii Materiałowej Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej
Zabrze thumb|Wydział Organizacji i Zarządzania w Zabrzu (budynek A) Wydział Inżynierii BiomedycznejStrona Wydziału Inżynierii Biomedycznej. Wydział Organizacji i Zarządzania
Inne jednostki Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości Biblioteka Główna Biuro Karier Studenckich Centrum Biotechnologii Centrum Edukacyjno-Kongresowe Centrum Energetyki Prosumenckiej Centrum Inkubacji i Transferu Technologii Centrum Inżynierii Biomedycznej Centrum Komputerowe Centrum Kształcenia Kadr Lotnictwa Cywilnego Centrum Kształcenia Ustawicznego Centrum Kultury Studenckiej „Mrowisko” Centrum Nowych Technologii Centrum Popularyzacji Nauki Centrum Zaawansowanych Technologii Bezpieczeństwa i Obronności Centrum Zarządzania Projektami Centrum Zdalnej Edukacji Klub Malucha Kropka Klub Pracowników Politechniki Śląskiej Międzynarodowe Centrum Badań Interdyscyplinarnych Muzeum Geologii Muzeum Techniki Politechniki Śląskiej Osiedle Studenckie Politechniki Śląskiej Ośrodek Sportu Przychodnia Akademicka Studium Języków Obcych Szkoła Doktorów Wydawnictwo Politechniki Śląskiej
Historia Politechniki Śląskiej Pomysł utworzenia Politechniki w Katowicach oraz pierwsze decyzje Działania mające na celu utworzenie Politechniki Śląskiej były podejmowane już w latach dwudziestych XX wieku przez Sejm Śląski i wojewodę Michała Grażyńskiego. Grupa posłów na Sejm Ustawodawczy, między innymi ks. Adamski, Sosiński, ks. Władysław Chrzanowski, ks. Dachowski, ks. Kaczyński i inni z Chrześcijańsko-Narodowego Stronnictwa Pracy, wnioskiem nr 2455 z 3 lutego 1921, wystąpili na forum parlamentarnym o powołanie Politechniki. W tym celu zaprojektowano i zbudowano gmach przy ulicy Zygmunta Krasińskiego w Katowicach, który oddano do użytku w marcu 1931. Gmach budowany był z funduszy Wydziału Oświecenia Publicznego województwa śląskiego. Uchwałą Sejmu Śląskiego 31 marca 1931 powołano w Katowicach Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe i przeznaczono dla nich nowo wybudowany gmach. W czasach międzywojennych w gmachu przy ulicy Zygmunta Krasińskiego swą siedzibę znalazły także Państwowa Szkoła Górnicza, Śląski Instytut Rzemieślniczo-Zawodowy, Żeńska Szkoła Zawodowa Towarzystwa Polek oraz Stacja Badań Chemicznych. W 1936 władze wojewódzkie powołały Wyższe Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych. Dziekanem Wydziału Przemysłowego studium był przyszły organizator i pierwszy rektor Politechniki Śląskiej – profesor Władysław Kuczewski.
Na początku 1945, natychmiast po przybyciu władz administracyjnych na teren Śląska, powrócono do idei utworzenia Politechniki Śląskiej. Już 26 lutego 1945 powołano Tymczasową Komisję Organizacyjną Politechniki w Katowicach. Na jej czele stanął inż. Stanisław Majewski, dyrektor Szkoły Górniczej w Katowicach. W drugiej połowie kwietnia 1945 Komisja Organizacyjna przekazała memoriał rządowi oraz Prezydium Krajowej Rady Narodowej w sprawie utworzenia na Śląsku wyższej uczelni technicznej. Jednocześnie prowadzono rozmowy z potencjalnymi kandydatami na pracowników uczelni.
24 maja 1945 ukazał się dekret nr 118 Prezydenta Krajowej Rady Narodowej o utworzeniu Politechniki Śląskiej w KatowicachDekret z dnia 24 maja 1945 r. o utworzeniu Politechniki Śląskiej , na którą składały się cztery wydziały: Elektryczny, Hutniczy, Inżynieryjno-Budowlany i Mechaniczny.
30 maja 1945 minister oświaty powierzył obowiązki organizacyjne tworzenia Politechniki Śląskiej Władysławowi Kuczewskiemu, który od początku 1945 był organizatorem i p.o. rektora Politechniki Warszawskiej. Po otrzymaniu nominacji podejmował akcje organizacyjne na terenie Śląska i Krakowa, gdzie organizowano już wydziały politechniczne przy Akademii Górniczo-Hutniczej. Na terenie Krakowa przebywało w tym czasie wielu profesorów Politechniki Lwowskiej.
Od początku maja 1945 w Krakowie działały następujące wydziały politechniczne: Architektury, Chemiczny, Elektryczny, Inżynierii Lądowej i Wodnej oraz Mechaniczny.
W wyniku rozmów profesora Kuczewskiego z Krakowskim Komitetem Organizacji Wydziałów Politechnicznych ustalono, że wydziały na których rozpoczęto studia w Krakowie, zostaną przeniesione na Śląsk. Dotyczyło to zarówno kadry naukowej, jak i studentów. Z Krakowa na Śląsk przeniesiono ostatecznie Wydziały: Mechaniczny, Elektryczny i Inżynieryjny. Wydziałów Architektury i Inżynierii Wodnej nie udało się przenieść, bo nie przewidywał utworzenia ich akt erekcyjny Politechniki Śląskiej. Z kolei Wydział Hutniczy był już w Krakowie, a pracownicy i studenci nie chcieli opuszczać tego miasta, czując się związani z Akademią Górniczą. Natomiast organizator Politechniki Śląskiej – prof. Kuczewski osiągnął duży sukces w postaci skłonienia do przeniesienia na Śląsk wybitnych profesorów chemików Politechniki Lwowskiej.
Ostatecznie w czerwcu 1945 minister oświaty podjął decyzję o przeniesieniu do Politechniki Śląskiej następujących wydziałów politechnicznych Akademii Górniczej w Krakowie: Chemicznego, Elektrycznego, Inżynieryjno-Budowlanego oraz Mechanicznego.
Postanowiono, że do czasu znalezienia pomieszczeń na Śląsku wydziały te miały działać w Krakowie. 1 czerwca 1945 rozpoczęły się wykłady dla około 1200 studentów na czterech wydziałach Politechniki Śląskiej. Pierwsza inauguracja roku akademickiego w Politechnice Śląskiej odbyła się w Krakowie 6 czerwca 1945, w auli Akademii Górniczo-Hutniczej. mały|Tablica pamięci studentów Politechniki Śląskiej
Przeniesienie Politechniki do Gliwic Tymczasem szukano odpowiedniej lokalizacji dla Politechniki Śląskiej, bowiem pierwotna decyzja o lokalizacji, okazała się niezbyt szczęśliwa – gmach Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych okazał się za szczupły do pomieszczenia czterech wydziałów, a w pobliżu nie było wolnych terenów do zbudowania dzielnicy akademickiej. Nie było też lokali do zakwaterowania pracowników naukowych, administracyjnych i studentów Politechniki. Kierując się tymi względami organizatorzy Politechniki Śląskiej wybrali na jej lokalizację Gliwice. Gliwice uważane ówcześnie za najpiękniejsze miasto Górnego Śląska, wyróżniało się pozytywnie pod względem ekologicznym, posiadało dużo zieleni, miało rozległe parki, a stopień zanieczyszczenia środowiska naturalnego był tu stosunkowo niewielki.
Przed rokiem 1945 Gliwice spełniały rolę lokalnego ośrodka administracyjnego, w którym ton nadawała kadra urzędniczo-inżynierska. W mieście mieściło się wiele instytucji oświatowych, pozostało więc wiele wolnych budynków lokalowych, prawie gotowych do pomieszczania wydziałów Politechniki Śląskiej. Pozostało też wiele wolnych lokali do zakwaterowania pracowników i studentów uczelni. W Gliwicach osiedliło się wielu mieszkańców Lwowa i kresów południowo-wschodnich, w tym wielu studentów Politechniki Lwowskiej. Władze miasta Gliwice też gorąco popierały lokalizację Politechniki Śląskiej w mieście i dlatego planowały stworzenie dzielnicy akademickiej, która by nadała charakter całemu miastu. Ostateczne przeniesienie Politechniki Śląskiej z Katowic do Gliwic potwierdzono 20 marca 1946Dekret z dnia 20 marca 1946 r. o przeniesieniu siedziby Politechniki Śląskiej (dekret Krajowej Rady Narodowej) oraz w marcu 1947 (werdykt Komisji Ministra Oświaty o ostatecznej decyzji lokalizacji Politechniki Śląskiej w Gliwicach).
21 czerwca 1945 pomiędzy władzami Gliwic i Politechniki Śląskiej podpisano porozumienie o utworzeniu dzielnicy akademickiej i przekazaniu na jej potrzeby gmachów użyteczności publicznej i budynków mieszkalnych. 26 czerwca 1945 rozpoczęła działalność Administracja Politechniki Śląskiej. Pierwszą siedzibą Rektoratu Politechniki był budynek nr 19 przy ulicy Częstochowskiej. Na tej ulicy od początku działała administracja i bursy studenckie. Przy ulicy Moniuszki urządzono hotel i stołówkę dla pracowników naukowych. Stołówka dla studentów mieściła się na rogu ulic Dworcowej i M. Strzody.
4 lipca 1945 ogłoszona konkurs na obsadę katedr z zamiarem ogłoszenia wyników 1 sierpnia 1945. Jednocześnie prowadzono akcję mającą na celu rozpropagowanie nowej uczelni i znalezienia dla niej najlepszej kadry profesorskiej. 6 sierpnia 1945 ogłoszono komunikat o warunkach przyjęcia i sposobie realizacji wstępnego egzaminu konkursowego na studia na wszystkie wydziały Politechniki Śląskiej. Z rekrutacją studentów do powstającej uczelni trzeba było rozwiązać wiele problemów.
W maju 1945 na cztery wydziały Politechniki Śląskiej przyjęto w Krakowie ponad tysiąc studentów na różne semestry. Przygotowanie ich do studiów było różne – działania wojenne, pobyty w obozach jenieckich, wywózki, przesiedlania itp. spowodowały sytuację, że od początku oraz ponownie pragnęła podjąć studia młodzież w różnym wieku i o różnym przygotowaniu merytorycznym. By umożliwić studiowanie różnym osobom i wyrównać poziom merytoryczny zorganizowano kursy przygotowawcze do egzaminów wstępnych w Politechnice Śląskiej. Kursy takie odbyły się w Krakowie, Katowicach i Gliwicach. Pierwsze egzaminy wstępne w Politechnice Śląskiej odbyły w dniach od 1 do 5 października 1945. Jednocześnie przenoszono wydziały Politechniki Śląskiej z Krakowa do Gliwic.
Pierwsze lata działalności (1945–1968) Pierwsza inauguracja roku akademickiego w Politechnice Śląskiej w Gliwicach odbyła się 29 października 1945 w gmachu przy ulicy Strzody 21. Wykład inauguracyjny wygłosił prof. Wiktor Jakób. W październiku 1945 w Politechnice Śląskiej rozpoczęło studia 2750 osób na semestrach pierwszym, drugim, trzecim piątym i siódmym. W uczelni działały 54 katedry zatrudniające prawie 200 pracowników naukowych. Jeszcze w Krakowie, uczeń prof. Ludwika Ebermana, inż. Oktawian Popowicz (przyszły profesor na Wydziale Górniczym Politechniki Śląskiej) obronił swoją pracę doktorską, pt. „Nowe urządzenie do wytwarzania dmuchu wielkopiecowego”. W Gliwicach w listopadzie 1945 przeprowadzono cztery przewody habilitacyjne: Ewy Pilatowej, Franciszka Nowotnego, Henryka Kuczyńskiego i Michała Śmiałowskiego. Pierwsza rozprawa doktorska w Gliwicach odbyła się 13 czerwca 1946, w wyniku której stopień doktora nauk technicznych przyznano Eljaszowi Zielskiemu (uczniowi prof. Romana Witkiewicza z Politechniki Lwowskiej), na podstawie pracy: „Nowe metody ogrzewania i przewietrzania obszernych pomieszczeń”. Dr inż. Eljasz Zielski był później profesorem na Wydziale Inżynierii Sanitarnej.