Sikora lazurowa (Cyanistes cyanus) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny sikor (Paridae), zamieszkujący wschodnią Europę i Azję aż po wybrzeże Morza Japońskiego. Do Polski zalatuje sporadycznie, tylko jako gość zimowy: stwierdzono ją 37 razy. Ostatni raz obserwowana 27 grudnia 2020 w Michałowicach-Wsi pod Warszawą. Potocznie jest nazywana lazurką.
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się osiem podgatunków Cyanistes cyanus: C. cyanus cyanus (Pallas, 1770) – sikora lazurowa – Białoruś, zachodnia i środkowa europejska część Rosji do środkowego Uralu. C. cyanus hyperrhiphaeus Dementiev & Heptner, 1932 – południowo-zachodni Ural, południowo-zachodnia Syberia i północny Kazachstan. C. cyanus yenisseensis Buturlin, 1911 – południowo-środkowa do wschodniej Syberii, północna Mongolia i północno-wschodnie Chiny. C. cyanus tianschanicus Menzbier, 1884 – góry południowo-wschodniego Kazachstanu, Kirgistan i południowo-zachodnie Chiny. C. cyanus koktalensis Portenko, 1954 – niziny południowo-wschodniego Kazachstanu. C. cyanus carruthersi (E. Hartert, 1917) – Kirgistan do północnego Tadżykistanu. C. cyanus flavipectus (Severtsov, 1873) – sikora żółtopierśna – południowy Kirgistan do północnego Afganistanu. Takson niekiedy traktowany jako odrębny gatunek. C. cyanus berezowskii Pleske, 1893 – sikora jasna – północno-środkowe Chiny.
Morfologia Wygląd Podobna do sikory modrej, lecz w ubarwieniu więcej bieli i niebieskiego. Obie płci ubarwione jednakowo. Spód ciała i głowa białe, przez oko biegnie granatowy pasek oczny, na tyle głowy tworząc opaskę. Grzbiet szaro-niebieski, skrzydła ciemnoniebieskie z charakterystycznym, szerokim białym lusterkiem bardzo dobrze widocznym w locie. Ogon stosunkowo długi, niebieski z białymi brzegami. Na kuprze pióra niebieskie z białymi końcówkami. Młode podobne do dorosłych. Wymiary średnie długość ciała: ok. 12–13 cmrozpiętość skrzydeł: 19–20 cm masa ciała: ok. 11–13 g
Ekologia i zachowanie thumb|Jaja C. c. cyanus z kolekcji muzealnej Biotop Lasy liściaste i mieszane strefy umiarkowanej i subarktycznej. Gniazdo Jak u innych sikor w niewielkiej dziupli w drzewie lub szczelinie w budynku. Składa się z włóczek, piór, traw, drobnych roślin, nitek itp. Jaja Składa około 10 jaj z ciemnym i gęstym plamkowaniem. Wysiadywane są przez około 13–14 dni. Pisklęta Pisklęta, jak u innych sikor są liczne, ale rzadko udaje się przeżyć wszystkim. Są karmione przez rodziców i wychowywane przez około 30 dni. Są w pełni opierzone po około 17–20 dniach od wyklucia. Pożywienie Żywi się owadami i innymi bezkręgowcami, a zimą nasionami, orzechami i jagodami.
Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje sikorę lazurową za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 2021 roku organizacja BirdLife International szacowała liczebność populacji europejskiej na 5000–15 700 dorosłych osobników; na tej podstawie wstępnie wyliczono, że światowa populacja może liczyć 33–105 tysięcy dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za lekko spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Sikory Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1770 roku Kategoria:Taksony opisane przez Petera Simona Pallasa