Zakład Historii Partii – instytucja istniejąca w latach 1957–1971 przy KC PZPR. Zajmowała się badaniem dziejów ruchu robotniczego. Powstał jako kontynuacja Wydziału Historii Partii przy KC PZPR.
Historia i działalność Po likwidacji Wydziału Historii Partii powołano na jego miejsce: Zakład Historii Partii przy KC PZPRWładysław Góra, Utworzenie Zakładu Historii Polski przy KC PZPR i wytyczne planu Zakładu na lata 1957–1960, „Z Pola Walki” 1 (1958), z. 1, s. 331–334.. Instytucja była kontynuacją poprzedniej placówki15-lecie Zakładu Historii Partii, „Z Pola Walki” 4 (1961), s. 478; 20-lecie Zakładu Historii Partii, „Z Pola Walki” 10 (1967), z. 3, s. 324–327.. Podobnie jak w poprzedniej instytucji, kierownikiem został Tadeusz Daniszewski, jego zastępcą pozostał jak w poprzedniej instytucji Józef Kowalski. Nowym zastępcą szefa ZHP w 1957 został Janusz Durko, a w 1966 kierownictwo poszerzyło się o Norberta Kołomejczyka. Biblioteka i archiwumAndrzej Janowski: Dzieje Archiwum Zakładu Historii Polski przy KC PZPR, „Z Pola Walki” 5 (1962), z. 1, s. 242 Zakładu Historii Partii nigdy nie zostały w pełni udostępnione dla wszystkich czytelników. Obok katalogu oficjalnego istniał drugi, do którego czytelnicy nie mieli dostępu. Akt dotyczących okresu powojennego Zakład Historii Partii przeważnie nie posiadał, znajdowały się one głównie w KC PZPRAleksander Litwin, Trzy listy do Pawła Korca, „Zeszyty Historyczne” 1974, z. 27, s. 206–214. Zob też Paweł Korzec, Materiały do studiów nad historiografią Polski Ludowej (w zakresie historii najnowszej), „Zeszyty Historyczne”, 1971, z. 20, s. 43–58; Materiały do studiów nad historiografią PRL w zakresie historii najnowszej, „Zeszyty Historyczne”, 1972, z. 21, s. 3–21; Materiały do studiów nad historiografią PRL w zakresie historii najnowszej (III), „Zeszyty Historyczne”, 1973, z. 23, s. 19–32; Materiały do studiów nad historiografią PRL w zakresie historii najnowszej (IV), „Zeszyty Historyczne”, 1973, z. 24, s. 31–51; Materiały do studiów nad historiografią PRL w zakresie historii najnowszej (V) (dok.), „Zeszyty Historyczne”, 1973, z. 25, s. 170–182 oraz Józef Lewandowski, Glossy historiograficzne (Na marginesie ,,Materiałów do studiów nad historiografią Polski Ludowej” Pawła Korca), „Zeszyty Historyczne” 1974, z. 27, s. 195–206. W marcu 1968 roku klimat antysemickiej nagonki doprowadził do ataków personalnych wymierzonych przede wszystkim w kierownictwo zakładuB. Syzdek, B. Brzeziński, Krytyka i konstruktywny program. Na marginesie zebrania w Zakładzie Historii Partii, „Trybuna Ludu” nr 145, 27.05.1968, s. 3–4.. Tadeusz Daniszewski i Józef Kowalski odeszli na rentę. Z Zakładem rozstali się też: Seweryn Ajzner, Stanisława Leblang, Aleksander Litwin, Edwarda Mark, Franciszka Świetlikowa, Romana Toruńczyk i Maria Watle. W latach 1968–1971 była to instytucja w praktyce niefunkcjonującaJan Sobczak, Warszawski epizod w życiu profesora Antoniego Czubińskiego. Z kart dziennika 1971–1974, Poznań 2005, s. 9–12. Pełniącym obowiązki kierownika był w latach 1968–1971 Janusz Durko. Ostatecznie Zakład Historii Partii rozwiązano. Pozostawiono jedynie dział archiwalny, który od 1971 istniał jako osobna jednostka – Centralne Archiwum KC PZPR. Większa część pracowników naukowych Zakładu Historii Partii znalazła zatrudnienie w Instytucie Ruchu Robotniczego w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR (od 1984 Akademia Nauk Społecznych)Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944–1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007, s. 570–573, . Zakład Historii Partii wydawał kwartalnik „Z Pola Walki”.
Osoby związane z Wydziałem i Zakładem Historii Partii przy KC PZPR Z Zakładem Historii Partii (wcześniej Wydziałem Historii Partii) byli związani okresowo następujący historycyJan Sobczak, Warszawski epizod w życiu profesora Antoniego Czubińskiego. Z kart dziennika 1971–1974, Poznań 2005, s. 9–10.:
Siedziba Mieściła się przy ul. Górnośląskiej 18 (1964-1965)Spis abonentów m.st. Warszawy 1964-65.
Przypisy
Bibliografia Władysław Góra, Utworzenie Zakładu Historii Polski przy KC PZPR i wytyczne planu Zakładu na lata 1957–1960, „Z Pola Walki” 1 (1958), z. 1, s. 331–334. Andrzej Janowski, Dzieje Archiwum Zakładu Historii Polski przy KC PZPR, „Z Pola Walki” 5 (1962), z. 1, s. 242. Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944–1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007. Tomasz Siewierski, Komuniści i historycy. Polski ruch robotniczy w badaniach uczonych w PRL – wybrane aspekty [w:] Partia komunistyczna w Polsce. Struktury – ludzie – dokumentacja, pod red. Dariusza Magiera, Lublin – Radzyń Podlaski 2012, s. 463–479. Tomasz Siewierski, Specyfika badań nad tzw. ruchem robotniczym w historiografii PRL. Zarys problemu [w:] Letnia Szkoła historii najnowszej, t. 6: Referaty, pod redakcją Kamila Dworaczka i Łukasza Kamińskiego, Warszawa: IPN 2013, s. 177–183. Jan Sobczak, Warszawski epizod w życiu profesora Antoniego Czubińskiego. Z kart dziennika 1971–1974, Poznań 2005, s. 9–12. 15-lecie Zakładu Historii Partii, „Z Pola Walki” 4 (1961), s. 478. 20-lecie Zakładu Historii Partii, „Z Pola Walki” 10 (1967), z. 3, s. 324–327.
Kategoria:Historiografia PRL Kategoria:Nauki historyczne w Polsce Kategoria:Komitet Centralny PZPR Kategoria:Historia ruchu robotniczego Kategoria:Śródmieście Południowe