Strażnice Korpusu Ochrony Pogranicza

thumb|Strażnica KOP na granicy polsko-rumuńskiej thumb|Strażnica KOP „Kamienny Wóz” Strażnice KOP – podstawowe pododdziały graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza.

Służba graniczna Strażnice stanowiły pierwszy rzut ugrupowania Korpusu Ochrony PograniczaDrugi rzut stanowiły odwody kompanijne w sile plutonu. Trzeci rzut stanowiły odwody batalionowe. Były to plutony ckm lub kompanie szkolne kwaterujące w m.p. dowództwa batalionów. Odwodami brygadowymi były to wydzielone bataliony KOP, a szwadrony kawalerii KOP stanowiły odwody zarówno batalionów, jak i brygad → . Każda ze strażnic liczyła 18 żołnierzy i rozmieszczona była tuż przy linii granicznej z zadaniem bezpośredniej ochrony granicy. Na dzień 1 grudnia 1927 roku korpus wystawił 352 strażnice.

Przewidziani do Korpusu Ochrony Pogranicza żołnierze odbywali 6-miesięczne przeszkolenie rekruckie w określonym pułku piechoty. Potem grupa żołnierzy trafiała do kompanii odwodowych na 6 miesięcy. Na następne 12 miesięcy grupa ta z kompanii odwodowych trafiała do plutonów odwodowych kompanii granicznych. Kompanie odwodowe Brygady KOP „Grodno,” pułków „Wilno” i „Sarny” cały swój stan wysyłały co pół roku wprost na strażnice na okres 12 miesięcy. W batalionach pułku Głębokie (z wyjątkiem batalionu „Słobódka”), pułku „Wołożyn”, brygad „Polesie” i „Podole” oraz batalionu „Krasne” i „Kleck” cały stan kompanii odwodowych przechodził do plutonów odwodowych kompanii granicznych na okres 6 miesięcy, a następnie na kolejne 6 miesięcy na strażnice. Żołnierz na strażnicy powinien być narodowości polskiej, z wykluczeniem elementu pochodzącego z dużych ośrodków robotniczych, posiadać minimum trzy oddziały szkoły powszechnej i reprezentować pożądane wartości moralne i polityczne. załogi strażnic nie brały udziału w koncentracjach, manewrach ani w ćwiczeniach.

Szerokość odcinka ochranianego przez strażnicę określał dowódca batalionu, a głębokość pokrywała się zasadniczo z głębokością strefy nadgranicznej i wynosiła około 6 kilometrów. Podstawowymi elementami pełnienia służby granicznej były: posterunki obserwacyjno-alarmowe, patrole pogotowia strażnicy, patrole obchodowe dzienne i nocne, zasadzki, posterunki kontrolne, posterunki ochronnej i patrole sprawdzające. W 1937 roku zniesiono posterunki alarmowe.

Szkolenie na strażnicach

Dowódcę KOP gen. bryg. Henryk Minkiewicz wydał „Tymczasową instrukcję wyszkolenia KOP na rok 1925/1926“. Przewidywała ona codzienne szkolenie na strażnicach w wymiarze minimum dwóch godzin lekcyjnych. Strażnicę należało traktować jako szkołę: formalnego szkolenia pojedynczego szeregowca, formalnego szkolenia drużyny, bojowego szkolenia pojedynczego strzelca, polowego szkolenia pojedynczego szeregowca, bojowego i polowego szkolenia małych zespołów. Ponadto w strażnicy prowadzono przymusowe nauczanie analfabetów, pracę kulturalno-oświatową i wychowanie fizyczne. Program szkolenia dla obsady strażnicy układał dowódca kompanii.

Wykaz strażnic KOP W pierwszych latach funkcjonowania KOP istniał jednolity system numerowania strażnic. W 1928 roku odstąpiono do niego.

Wykaz strażnic Korpusu Ochrony Pogranicza jesienią 1931 rokuWykaz strażnic batalionów KOP „Sejny”, „Orany” i „Troki” pochodzi z artykułu Rajmunda Szubańskiego opublikowanego w WPH z 1993 roku → . W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku → Pododdziały graniczne uszeregowano od lewego skrzydła do prawego Batalion KOP „Sejny” Kompania graniczna KOP „Wiżajny” strażnica KOP „Grzybina” strażnica KOP „Sudawskie” strażnica KOP „Wingrany” strażnica KOP „Kupowo” Kompania graniczna KOP „Puńsk” strażnica KOP „Gromadziszki” strażnica KOP „Krejwiany” strażnica KOP „Poluńce” strażnica KOP „Borysówka” Kompania graniczna KOP „Hołny Wolmera” strażnica KOP „Hołny Majera” strażnica KOP „Hołny Wolmera” strażnica KOP „Budwieć” Kompania graniczna KOP „Kalety” strażnica KOP „Stanowisko” strażnica KOP „Jelinki” strażnica KOP „Studzianka” strażnica KOP „Cotta”

Batalion KOP „Orany” Kompania graniczna KOP „Druskienniki” strażnica KOP „Szabany” strażnica KOP „Przewałka” strażnica KOP „Cegielnia” strażnica KOP „Druskieniki Most” strażnica KOP „Wiciuny” Kompania graniczna KOP „Marcinkańce” strażnica KOP „Uciecha” strażnica KOP „Wierszeradówka” strażnica KOP „Puchacze” strażnica KOP „Mordasowo” Kompania graniczna KOP „Rudziszki” strażnica KOP „Miluniszki” strażnica KOP „Przełaje” strażnica KOP „Małe Dubno” strażnica KOP „Dmitrówka” strażnica KOP „Smolniki” Kompania graniczna KOP „Wójtowo” strażnica KOP „Olkieniki” strażnica KOP „Leśniczówka” strażnica KOP „Czarne Kowale” strażnica KOP „Lejpuny”

Batalion KOP „Troki” Kompania graniczna KOP „Rudziszki” strażnica KOP „Wejksztelańce” strażnica KOP „Markowszczyzna” strażnica KOP „Skobsk” strażnica KOP „Tataryszki” strażnica KOP „Kotysz” Kompania graniczna KOP „Rykonty” strażnica KOP „Podumble” strażnica KOP „Poniewieża” strażnica KOP „Kudruny” strażnica KOP „Miciuny” strażnica KOP „Józefowo” strażnica KOP „Zawiasy” strażnica KOP „Jateluny”

Batalion KOP „Niemenczyn” Kompania graniczna KOP „Orniany” strażnica KOP „Jankuniszki” strażnica KOP „Oszaryno” strażnica KOP „Nikoje” strażnica KOP „Grzybiańce” strażnica KOP „Poszakinia”

Batalion KOP „Nowe Święciany” Kompania graniczna KOP „Dukszty” strażnica KOP „Antonowo” strażnica KOP „Rytkuniszki” strażnica KOP „Gajlutyszki” strażnica KOP „Smołwy” strażnica KOP „Dulkiszki” Kompania graniczna KOP „Kołtyniany” strażnica KOP „Kumielin” strażnica KOP „Baranowo” strażnica KOP „Postawiszki” strażnica KOP „Antoledzie” strażnica KOP „Kurynie” strażnica KOP „Łyngmiany” strażnica KOP „Antołksna” Kompania graniczna KOP „Ignalino” strażnica KOP „Mejrany” strażnica KOP „Soboliszki” strażnica KOP „Michalino” strażnica KOP „Dwornopol” strażnica KOP „Kuraniszki”

Batalion KOP „Słobódka” Kompania graniczna KOP „Druja” strażnica KOP „Bałuje” strażnica KOP „Wiktorówka” strażnica KOP „Druja” strażnica KOP „Ustrzeż” Kompania graniczna KOP „Dundery” strażnica KOP „Olszany” strażnica KOP „Pawłowszczyzna” strażnica KOP „Świlemieście” strażnica KOP „Dumaryszki” strażnica KOP „Łapiny” Kompania graniczna KOP „Mieżany” strażnica KOP „Turmont” strażnica KOP „Kimborciszki” strażnica KOP „Nowiki” strażnica KOP „Marcinkowicze” strażnica KOP „Marjanowo” strażnica KOP „Grybieliszki” strażnica KOP „Plauszkiety”

Batalion KOP „Łużki” Kompania graniczna KOP „Ćwiecino” (2) strażnica KOP „Czerepy” (3) strażnica KOP „Kopciowo” (7) strażnica KOP „Polanka” (4) strażnica KOP „Siergiejczyki” Kompania graniczna KOP „Leonpol” strażnica KOP „Czuryłowo” strażnica KOP „Grudzinowo” strażnica KOP „Słoboda” strażnica KOP „Uzmiany” Kompania graniczna KOP „Małaszki” strażnica KOP „Oleszczenica” strażnica KOP „Hryhorowicze” strażnica KOP „Powianuszka” strażnica KOP „Dzisna”

Batalion KOP „Podświle” Kompania graniczna KOP „Czyste” strażnica KOP „Lipowo” strażnica KOP „Hornowo Wiercińskie” strażnica KOP „Hornowo Bartkiewicz” strażnica KOP „Trościanica” Kompania graniczna KOP „Dziwniki” strażnica KOP „Karczemno” strażnica KOP „Horodek” strażnica KOP „Osinówka” strażnica KOP „Jampol” strażnica KOP „Grazie” strażnica KOP „Kamienny Wóz” Kompania graniczna KOP „Prozoroki” strażnica KOP „Parczyńszczyzna” strażnica KOP „Łozy” (10) strażnica KOP „Zahacie” strażnica KOP „Stelmachowo Wielkie” strażnica KOP „Cielesze”Batalion KOP „Budsław” Kompania graniczna KOP „Dokszyce” strażnica KOP „Porzecze” (22) strażnica KOP „Antonopol” (23) strażnica KOP „Pohulanka” strażnica KOP „Komajsk” strażnica KOP „Raszkówka” Kompania graniczna KOP „Dołhinów” (28) strażnica KOP „Sołonoje” (30) strażnica KOP „Milcza” (31) strażnica KOP „Pohost” strażnica KOP „Karolin” Kompania graniczna KOP „Hnieździłów” strażnica KOP „Smolarnia I” (26) strażnica KOP „Wiereciejka” strażnica KOP „Worony” (28) strażnica KOP „Wardomicze” Kompania graniczna KOP „Olkowicze” (33) strażnica KOP „Soczewki” (34) strażnica KOP „Skoroda” strażnica KOP „Krągłe” strażnica KOP „Prudnik” strażnica KOP „Zaciemień”

Batalion KOP „Krasne” Kompania graniczna KOP „Bakszty Małe” (41) strażnica KOP „Budźki” (42) strażnica KOP „Klimonty” strażnica KOP „Bakszty Wielkie” (44) strażnica KOP „Radoszkowice” Kompania graniczna KOP „Bryckie” strażnica KOP „Borki” strażnica KOP „Czerwiaki” (38) strażnica KOP „Łukawiec” strażnica KOP „Zalesie” strażnica KOP „Łowcewicze” Kompania graniczna KOP „Dubrowa” (45) strażnica KOP „Powiazyń” (46) strażnica KOP „Hurnowicze” strażnica KOP „Wiazyń” (47) strażnica KOP „Szapowały” (48) strażnica KOP „Polikszty”

Batalion KOP „Iwieniec” Kompania graniczna KOP „Raków” strażnica KOP „Kuczkuny” strażnica KOP „Mińska” (51) strażnica KOP „Pomorszczyzna” strażnica KOP „Duszków” Kompania graniczna KOP „Rubieżewicze” strażnica KOP „Mikulicze” (62)strażnica KOP „Lichacze” strażnica KOP „Oleszkowo” strażnica KOP „Borkowszczyzna” Kompania graniczna KOP „Stasiewszczyzna” strażnica KOP „Bardzie” strażnica KOP „Basmany” strażnica KOP „Suła” strażnica KOP „Morozowicze” Kompania graniczna KOP „Żebrowszczyzna” (53) strażnica KOP „Zagajno” (54) strażnica KOP „Wołma” - Żyjówka (55) strażnica KOP „Joachimowo” strażnica KOP „Morgi”

Batalion KOP „Stołpce” Kompania graniczna KOP „Kołosowo” (65) strażnica KOP „Samochwały” (66) strażnica KOP „Kołosowo” (67) strażnica KOP „Smolarnia” (68) strażnica KOP „Swierynowo” Kompania graniczna KOP „Mikołajewszczyzna” (69) strażnica KOP „Ługowate” (70) strażnica KOP „Iłowo” strażnica KOP „Las Połośniański” (72) strażnica KOP „Połośnia” Kompania graniczna KOP „Siejłowicze” strażnica KOP „Buzuny” (74) strażnica KOP „Żurawy” strażnica KOP „Juszewicze” (75a) strażnica KOP „Lesuny” (76) strażnica KOP „Sołtanowszczyzna”

Batalion KOP „Kleck” Kompania graniczna KOP „Chominka” (133) strażnica KOP „Kuncowszczyzna” (134) strażnica KOP „Helenowo” (135) strażnica KOP „Morocz” (136) strażnica KOP „Kołki” Kompania graniczna KOP „Lubieniec” (81) strażnica KOP „Korzeniowszczyzna” (82) strażnica KOP „Wielka Bałwań” (83) strażnica KOP „Jodczyce” (84) strażnica KOP „Ciecierowiec” Kompania graniczna KOP „Smolicze” (77) strażnica KOP „Łozowicze” (78) strażnica KOP „Marysin” (79) strażnica KOP „Połowkowicze” (80) strażnica KOP „Cyckowicze” (80a) strażnica KOP „Lecieszyn”

Batalion KOP „Ludwikowo” Kompania graniczna KOP „Pieszczanka” strażnica KOP „Wilk” strażnica KOP „Mysino” strażnica KOP „Wiejno” strażnica KOP „Dobre” Kompania graniczna KOP „Przewłoka” strażnica KOP „Belina” strażnica KOP „Nowy Rożan” strażnica KOP „Wołma” strażnica KOP „Borowa” Kompania graniczna KOP „Rachowicze” strażnica KOP „Zagorje” strażnica KOP „Chutor Rachowicze” strażnica KOP „Chutor Jaśkowickie” strażnica KOP „Jaśkowicze” strażnica KOP „Wielki Las”

Batalion KOP „Sienkiewicze” Kompania graniczna KOP „Grabów” strażnica KOP „Morocz” strażnica KOP „Chutor Morockie” strażnica KOP „Grabów” strażnica KOP „Milewicze” strażnica KOP „Riasto” Kompania graniczna KOP „Lenin” strażnica KOP „Zalutycze” strażnica KOP „Jowicze” strażnica KOP „Lenin Most” strażnica KOP „Jelno” strażnica KOP „Budy” Kompania graniczna KOP „Pieszczaniki” strażnica KOP „Rudnia” strażnica KOP „Most Kolejowy” strażnica KOP „Zaprosie” strażnica KOP „Wilcza”

Batalion KOP „Dawidgródek” Kompania graniczna KOP „Chutory Merlińskie” strażnica KOP „Chutor Tejca” (167) strażnica KOP „Brzoza” strażnica KOP „Borek” strażnica KOP „Rubryń” Kompania graniczna KOP „Kołki” strażnica KOP „Kruźnica” (171) strażnica KOP „Łuczyna” (172) strażnica KOP „Chrapuń” (173) strażnica KOP „Dubok” Kompania graniczna KOP „Olhomel” strażnica KOP „Prypeć” strażnica KOP „Jezioro” strażnica KOP „Maleszewo” strażnica KOP „Tołmaczewo” strażnica KOP „Łutki Wieś”Batalion KOP „Rokitno”