Witold Maciej Kapuściński (ur. 25 maja 1882 w Poznaniu, zm. 19 czerwca 1951 tamże) – polski lekarz okulista, profesor i dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego (później – Akademii Medycznej) i Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego i Wydziału Lekarskiego Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Życiorys Pochodzenie i edukacja Witold Maciej Kapuściński był synem Bolesława, znanego poznańskiego lekarza i Stanisławy z Bendów. Miał siostrę Irenę (później żonę okulisty, prof. Jana Stasińskiego). Uczył się w poznańskim Gimnazjum im. Bergera. Studiował medycynę (interesował się przede wszystkim okulistyką) na uniwersytetach w Genewie, Berlinie, Monachium i Lipsku, a następnie w Uniwersytecie we Fryburgu (Fryburg Bryzgowijski), gdzie w 1908 otrzymał dyplom lekarski i doktorat z medycyny.

Praca zawodowa przed rokiem 1914 Po doktoracie specjalizował się w uniwersyteckiej klinice okulistycznej w Berlinie (Universitäts-Augenklinik Berlin) pod kierownictwem prof. Michela, a w następnych latach był asystentem prof. Schoelera i prof. Hippela w Halle. Dokształcał się również w specjalistycznych klinikach w Wiedniu, Zurychu i Lyonie.

Od 1912 prowadził prywatną praktykę lekarską w Poznaniu, równocześnie pisząc artykuły naukowe, publikowane w „Nowinach Lekarskich”. W roku 1914 planował przejście do pracy w Uniwersytecie Jagiellońskim u prof. Bolesława Wicherkiewicza, pierwszego prezesa Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (1911–1915), jednak wybuch I wojny światowej spowodował zmianę planów.

Lata 1914–1922 W okresie I wojny światowej przebywał w Poznaniu. W roku 1917 został powołany do niemieckiego wojska i został ordynatorem w wojskowym szpitalu okulistycznym. Po wybuchu powstania wielkopolskiego objął – ze stopniem kapitan-lekarz – oddział oczny w III Szpitalu Okręgowym Wojska Polskiego (zob. Armia Wielkopolska). Kierował tym oddziałem do 1922.

Lata 1922–1939 W okresie II RP nadal mieszkał w Poznaniu. Po przejściu do rezerwy w roku prowadził wykłady z okulistyki na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego. Otrzymał też zadanie organizacji kliniki ocznej. W 1922 uzyskał habilitację, a w kolejnych latach został: kierownikiem katedry jako zastępca profesora (1923), profesorem nadzwyczajnym (1924), profesorem zwyczajnym (1936).

II wojna światowa i lata powojenne W czasie II wojny światowej przebywał w Warszawie. We wrześniu 1939 w bombardowanym, oblężonym mieście utworzył wojskowy szpital oczny. W czasie okupacji niemieckiej wykładał, do chwili wybuchu powstania warszawskiego, na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich (po upadku powstania – na UZZ w Krakowie).

W marcu 1945 wrócił do Poznania. Został pierwszym po wojnie dziekanem Wydziału Lekarskiego UP. Kierował kliniką okulistyczną, zorganizowaną w Szpitalu Miejskim, a następnie w Szpitalu Przemienienia Pańskiego.

Zmarł nagle 19 czerwca 1951 w Poznaniu. Został pochowany 23 czerwca 1951 na cmentarzu parafialnym Bluszczowa (kwatera I-L-55/56).

Publikacje i działalność w stowarzyszeniach naukowych Opublikował 68 artykułów naukowych, w języku polskim, francuskim, angielskim i niemieckim, m.in.: Studia doświadczalne i kliniczne w sprawie istoty schorzeń jagliczych spojówki, rozprawa habilitacyjna (1911), Studia doświadczalne nad jaskrą (1924), Kilka uwag o operacji zaćmy w torebce (1924). Rozpoczął opracowywanie podręcznika okulistyki, którego jednak nie ukończył. Wyniki badań prezentował na międzynarodowych zjazdach okulistów we Francji i w Niemczech.

W latach 1935–1950 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (od roku 1950 był członkiem honorowym). Od 1936 był członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności, a od 1945 – członkiem czynnym. Należał również m.in. do: International Council of Ophtalmology (Councilium Ophtalmologicum), Societé Francaise d’Ophtalmologie, redakcji czasopisma „British Journal of Ophthalmology” Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (przewodniczący Wydziału Lekarskiego).

Życie prywatne Ożenił się z Janiną Psarską. Ich jedyny syn, Witold Juliusz, został również profesorem-okulistą; był poza tym poetą i prozaikiem.

Przypisy

Bibliografia uzupełniająca Magdalena Paciorek (Instytut Historii Nauki PAN), Witold Maciej Kapuściński, [w:] „Słownik biograficzny polskich nauk medycznych XX wieku. Profesorowie warszawscy połowy XX wieku”, Warszawa 2004/2005, s. 94–97. Władysław Melanowski, Prof. dr Witold Kapuściński. Wspomnienie pośmiertne, Klinika Oczna, 1951, nr 4, s. 173–175.

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bożego Ciała w Poznaniu Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Polscy lekarze w kampanii wrześniowej Kategoria:Polscy okuliści Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Ziem Zachodnich Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziałów Lekarskiego i Farmaceutycznego Uniwersytetu Poznańskiego Kategoria:Zmarli w 1951