Sygnalizacja do roku 1959 Sygnalizacja kształtowa Sygnały na semaforach Obecnie stosowana sygnalizacja kształtowa powstała przez uproszczenie sygnałów wcześniejszych, obowiązujących do 1959 roku. Zlikwidowano sygnał S4. Pozostałym sygnałom zmieniono nazwy dodając literę ”r”. Obrazy sygnałowe dzienne są identyczne do obecnie stosowanych. Sygnał S3 miał dolne światło zielone (obecnie pomarańczowe). Sygnały na semaforach kształtowych (dzienne i nocne) 100pxS1 Stój 100pxS2 Wolna droga 100pxS3 Wolna droga ze zmniejszoną szybkością 100pxS4 Wolna droga ze zmniejszoną szybkością w innym kierunku niż na sygnał S3

Sygnały na tarczach ostrzegawczych Większe zmiany dotyczyły tarcz ostrzegawczych. Nazwy pozostały zachowane. Sygnały dzienne są identyczne zaś w sygnałach nocnych zlikwidowano lewą latarnię. Tarcze ostrzegawcze trzystawne zostały wprowadzone w Niemczech w 1935 roku. Na kolejach polskich pojawiły się wraz z niemiecką okupacją. Tarcze trzystawne oznaczone były wskaźnikiem W1t posiadającym w stosunku do W1d (oznaczającego tarcze dwustawne, identycznego z obecnym W1) trójkątną tablicę z czarnym obramowaniem i czarnym kółkiem. Na rysunkach umieszczono wskaźniki W1d oraz W1t (rysunki nie zachowują rzeczywistych proporcji). Sygnały na nieruchomych kształtowychtarczach ostrzegawczych(dzienne i nocne) Plik:PKP-ON.svgOnW odległości drogi hamowania pociągów znajduje się semafor Sygnały na dwustawnych kształtowychtarczach ostrzegawczych(dzienne i nocne) Plik:PKP-OD1-OLD.svgOd1Semafor wskazuje sygnał S1 ”Stój” Plik:PKP-OD2-OLD.svgOd2Semafor wskazuje sygnał S2, S3 lub S4 ”Wolna droga”

Sygnały na trzystawnych kształtowychtarczach ostrzegawczych(dzienne i nocne) Plik:PKP-OT1-OLD.svgOt1Semafor wskazuje sygnał S1 ”Stój” Plik:PKP-OT2-OLD.svgOt2Semafor wskazuje sygnał S2 ”Wolna droga” Plik:PKP-OT3-OLD.svgOt3Semafor wskazuje sygnał S3 lub S4 ”Wolna droga ze zmniejszoną szybkością”

Sygnalizacja świetlna Sygnały na semaforach Typowe układy komór semafora świetlnego Plik:czerwone góra ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa Tz-C.svgSemafor jednokierunkowy Plik:zielony góra ciągły.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svgSemafor dwukierunkowy Plik:zielony góra ciągły.svgPlik:Pusty środek.svgPlik:zielony środek ciągły.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svgSemafor trzykierunkowy Obraz sygnału na semaforach wjazdowych lub wyjazdowych Oznacza Plik:czerwone góra ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:Podstawa Tz-C.svg Plik:Wygaszony góra.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:podstawa Tz-C.svg Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Pusty środek.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:podstawa Tz-C.svg S1Czerwone światło drugiej od dołu latarni semafora, zwrócone do pociągu Stój Plik:Wygaszony góra.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa Tz-C.svg Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svg Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Pusty środek.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svg S2Zielone światło na semaforze, na semaforach zaś wielokierunkowych zielone światło najniższej latarni, zwrócone do pociągu Wolna droga Plik:zielony góra ciągły.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svg Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Pusty środek.svgPlik:zielony środek ciągły.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svg S3Na semaforach dwukierunkowych dwa światła zielone na jednym pionie, na semaforach zaś trzykierunkowych dwa światła zielone na jednym pionie: najniższej i trzeciej od dołu latarni, zwrócone do pociągu Wolna droga ze zmniejszoną prędkością Plik:zielony góra ciągły.svgPlik:Pusty środek.svgPlik:zielony środek ciągły.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svg S4Trzy światła zielone na jednym pionie na semaforze, zwrócone do pociągu Wolna droga ze zmniejszoną prędkością w innym kierunku, niż sygnał S3

Sygnały na tarczach ostrzegawczych Tak jak w przypadku sygnalizacji kształtowej tarcze ostrzegawcze poprzedzone były wskaźnikiem W1d bądź W1t. Obraz sygnału na tarczy ostrzegawczej dwustawnej Oznacza Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:Podstawa to.svgOd1Jedno pomarańczowe światło zwrócone do pociągu Semafor wskazuje sygnał S1 ”Stój” Plik:Wygaszony góra.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa to.svgOd2Jedno zielone światło zwrócone do pociągu Semafor wskazuje sygnał S2, S3 lub S4 ”Wolna droga” Obraz sygnału na tarczy ostrzegawczej trzystawnej Oznacza Plik:Wygaszony góra.svgPlik:pomarańczowe środek ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:Podstawa to.svgOt1Jedno pomarańczowe światło zwrócone do pociągu Semafor wskazuje sygnał „Stój” Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa to.svgOt2Jedno zielone światło zwrócone do pociągu Semafor wskazuje sygnał S2 „Wolna droga” Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa to.svgOt3Jedno pomarańczowe i jedno zielone światło na jednym pionie, zwrócone do pociągu Semafor wskazuje sygnał S3 lub S4„Wolna droga ze zmniejszoną szybkością”

Sygnał zastępczy Sygnał ten wprowadzony został przez Niemców, w czasie II wojny światowej, na wzór rozwiązania stosowanego na kolejach niemieckich. Wcześniej nie występował na PKP. Sygnał zastępczy 100pxSzTrzy białe światła, tworzące trójkąt równoboczny, zwrócony podstawą do dołu, na słupie semafora wskazującego sygnał S1 ”Stój” Można przejechać semafor wskazujący sygnał S1 ”Stój” bez pisemnego rozkazu

Semafor z tarczą ostrzegawczą odnoszącą się do następnego semafora Semafor z tarczą ostrzegawczą, odnoszącą się do następnego semafora, otrzymuje się poprzez umieszczenie tarczy ostrzegawczej z prawej strony poniżej latarń. Rozwiązanie takie stosowano, gdyż semafory w tamtym czasie nie informowały o następnym sygnale. Stosowano je głównie jako semafory wjazdowe. W przypadku gdy semafor wskazywał sygnał S1 ”Stój” tarcza ostrzegawcza przy nim była wygaszona. Przed słupem takiego semafora ustawiano wskaźnik W1d. Plik:Semafor old.jpgSemafor z Muzeum Techniki PKiN.Posiada tarczę ostrzegawczą odnoszącą się do następnego semaforaoraz wskaźnik sygnału zastępczego

Semafory samoczynnej blokady liniowej Do roku 1959 malowanie słupa nie świadczyło o rodzaju sygnalizatora. Wszystkie słupy malowane były na biało. Wobec czego semafory samoczynne oznaczane były wskaźnikiem W13, a semafory trzystawne dodatkowo wskaźnikiem W14 umieszczonym pod W13. Wskaźniki na semaforach SBL 100pxW13Trójkątna biała tablica, a na niej czarny trójkąt, zwrócony wierzchołkiem ku dołowi Oznacza miejsce ustawienia semafora samoczynnego 100pxW14Prostokątna biała tablica z czarnym obramowaniem, a na niej dwa czarne kąty, jeden na drugim, zwrócone wierzchołkami ku dołowi Oznacza miejsce ustawienia semafora świetlnego trzystawnego Semafory odstępowe dwustawne Plik:Czerwone góra ciągłe.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:Czerwone dół ciągłe.svgPlik:Podstawa SBL.svgSd1Dwa czerwone światła na jednym pionie na semaforze, zwrócone do pociągu Stój Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Zielony środek ciągły.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:Podstawa SBL.svgSd2Zielone światło na semaforze, zwrócone do pociągu Wolna droga Semafory odstępowe trzystawne Plik:Czerwone góra ciągłe.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:Czerwone środek ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:Podstawa SBL.svgSt1Dwa czerwone światła na semaforze, zwrócone do pociągu Stój Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Pomarańczowe środek ciągłe.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:Podstawa SBL.svgSt2Pomarańczowe światło na semaforze, zwrócone do pociągu Następny semafor wskazuje sygnał S1 albo St1 ”Stój” Plik:Wygaszony góra.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:Wygaszony środek.svgPlik:Zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa SBL.svgSt3Zielone światło na semaforze, zwrócone do pociągu Wolna droga

Sygnalizacja manewrowa

Tarcze manewrowe zarówno świetlne, jak i kształtowe identyczne jak współczesne. Występują zarówno sygnalizatory na maszcie, jak i karzełkowe. Jedyna różnica to nazwa sygnału: M1 oraz M2 (obecnie sygnały świetlne to Ms1 i Ms2). Semafory nie miały możliwości wyświetlania sygnałów manewrowych. W razie potrzeby ustawiano tarczę manewrową przed semaforem. Tarcze manewrowe Plik:Niebieskie góra ciągłe.svgPlik:Wygaszony dół.svgPlik:podstawa tm.svgPlik:Niebieskie jednokomorowe ciągłe.svgPlik:podstawa powtarzacz.svgM1Niebieskie światło na słupie tarczy (lub na latarni) Przetaczanie zabronione Plik:wygaszony góra.svgPlik:białe dół ciągłe.svgPlik:podstawa tm.svgM2Matowo-białe światło latarni Przetaczanie dozwolone

Sygnalizacja w latach 1959-1969 Sygnały na semaforach świetlnych thumb|Sześciokomorowy semafor w Tarnowie Z okresu tego pochodzą semafory świetlne sześciokomorowe. Typowy układ komór takiego semafora przedstawiony został na rysunku. Obecnie nie ustawia się już semaforów sześciokomorowych, jednak nadal można takie spotkać. Część z nich wyświetla sygnały podane poniżej (jako sygnały stosowane do odwołania). Niektórym zmieniono układ komór świetlnych, by wskazywały sygnały współczesne. Stacje kolejowe nadal wyposażone w ten typ sygnalizacji to np. Pilawa, Skierniewice, Kutno. Najczęstsze układy komór sygnalizatorów Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:pomarańczowe środek ciągłe.svgPlik:zielony środek ciągły.svgPlik:Białe środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa semafor.svg Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:pomarańczowe środek ciągłe.svgPlik:zielony środek ciągły.svgPlik:białe dół ciągłe.svgPlik:podstawa Tz-C.svg Plik:zielony góra ciągły.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:zielony środek ciągły.svgPlik:białe dół ciągłe.svgPlik:podstawa Tz-Cm.svg Plik:zielony góra ciągły.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:podstawa Tz-C.svg Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:pomarańczowe środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa to.svg Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:Białe środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa powtarzacz.svg Plik:pomarańczowe góra ciągłe.svgPlik:czerwone środek ciągłe.svgPlik:zielony dół ciągły.svgPlik:Podstawa SBL.svg Semafor sześciokomorowy. Stosowany jako wjazdowy bądź wyjazdowy na linie z samoczynną blokadą liniową Semafor wjazdowy o ograniczonej liczbie wyświetlanych sygnałów Semafor wyjazdowy z możliwością podania sygnału zastępczego bądź manewrowego Semafor wyjazdowy bez możliwości podania sygnału zastępczego bądź manewrowego Tarcza ostrzegawcza Sygnalizator powtarzający Semafor SBL