200px|right|thumb|Budynek seminaryjny, fotografia z 1900 200px|right|thumb|Widok współczesny budynku poseminaryjnego
Seminarium duchowne w Irkucku – prawosławne seminarium duchowne, średnia szkoła teologiczna z siedzibą w Irkucku, otwarta w 1779 i zlikwidowana w 1919.
Historia Seminarium zostało założone w 1779 na mocy ukazu Świątobliwego Synodu Rządzącego. Jego siedziba została wzniesiona w 1790 w pobliżu rezydencji biskupiej, a seminarium dzieliło ją z niższą szkołą duchowną. Do seminarium przyjmowani byli synowie kapłanów, diakonów i innych mężczyzn służących w parafiach prawosławnych. Szkoła dysponowała dobrze wyposażoną biblioteką, w której znajdowały się obszerne zbiory dzieł literackich, geograficznych i historycznych, jak również zabytkowe wydania dzieł religijnych w językach rosyjskim, greckim oraz łacińskim. Rektorem seminarium zwyczajowo zostawał przełożony monasteru Wniebowstąpienia Pańskiego w IrkuckuДуховная семинария.
W 1846 szkoła przeniosła się do nowego budynku przy placu Uspienskim (ob. Dekabrystów). Od 1866 przy seminarium funkcjonowała szkoła niedzielna, w której w charakterze nauczycieli pracowali najlepsi słuchacze wyższych klas seminarium. Od 1898 przy seminarium działały także krótkoterminowe kursy kwalifikacyjne dla nauczycieli szkół parafialnych. Od 1912 placówka prowadziła także towarzystwo badań nad historią Cerkwi, które gromadziło zabytki sztuki sakralnej oraz pamiątki historyczne z terytorium guberni irkuckiej.
W 1916 rozważana była możliwość otwarcia w Irkucku wyższej Akademii Duchownej. Szkoła została zamknięta po rewolucji październikowej po wydaniu przez Radę Komisarzy Ludowych dekretu o rozdziale państwa i KościołaM. Kozłow, Duchownoje obrazowanije. XVII–XX ww., Prawosławnaja Encikłopiedija, t. RPC, s.421.
Związani z seminarium Rektorzy Apollo (Aleksiejewski), 1811–1813 Mikołaj (Sokołow), 1822–1826 Warłaam (Dienisow), 1840–1843 Piotr (Jekatierinowski), 1855–1857Biography of Bishop Peter (Ekaterinovsky) Modest (Strilbyćkyj), 1868–1877 Grzegorz (Poletajew), 1877–1888 Agatangel (Prieobrażenski), 1888–1889 Nikodem (Prieobrażenski), 1889–1893 Euzebiusz (Nikolski), 1893–1896 Dionizy (Sosnowski), 1896–1898 Alipiusz (Popow), 1898–1901 Nikon (Biessonow), 1901–1906 Eugeniusz (Ziornow), 1906–1912 Zosima (Sidorowski), 1913–1914 Sofroniusz (Ariefjew), 1914–1915
Inspektorzy Piotr (Jekatierinowski), 1845–1857 Jakub (Domski), 1861–1870 Jakow Stukow, 1871 Iwan Bryzgałow, 1896 Grzegorz (Jackowski), 1896–1897 Mitrofan (Krasnopolski), 1897–1902 Sofroniusz (Ariefjew), 1912–1914 Władimir Abramowicz, 1908 Gerwazy (Malinin), 1914–1915
Absolwenci Efrem (Kuzniecow), biskup selengiński, święty nowomęczennik prawosławny Gerazym (Dobrosierdow), biskup astrachański, święty prawosławnyГЕРАСИМ Innocenty (Wieniaminow), metropolita moskiewski, organizator misji na Alasce, święty prawosławnyИннокентий, митрополит Московский (Вениаминов) Parteniusz (Brianskich), biskup ananjewski, święty nowomęczennikСвященномученик Парфений (Брянских) – расстрелян за «пропаганду фашизма»
Przypisy
Kategoria:Irkuck Kategoria:Oświata w Rosji Kategoria:Seminaria duchowne Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego