Pesa Acatus Plus

Pesa Acatus Plus – rodzina elektrycznych zespołów trakcyjnych bydgoskiej Pesy zaprojektowana jako wersja rozwojowa Acatusa II jako alternatywny produkt dla modelu Elf. Acatusy Plus są eksploatowane przez Polregio i Koleje Małopolskie. Powstało łącznie 13 sztuk: 9 pojazdów 3-członowych i 4 pojazdy 2-członowe.

Historia thumb|Wnętrze małopolskiego Acatus Plus EN64-003

Geneza Pesa proponując model Elf kilkukrotnie przegrała w przetargach z konkurencją oferującą tańsze pojazdy. Z tego powodu bydgoski producent włączył do swojej oferty nową rodzinę elektrycznych zespołów trakcyjnych Acatus Plus, które mimo niższych kosztów budowy wciąż mają spełniać wymagania części zamawiających. Jednocześnie producent pozostawił w swojej ofercie Elfy na potrzeby zamówień zagranicznych oraz przetargów o bardziej wyśrubowanych wymaganiach.

Zamówienia 4 września 2013 – podpisanie umowy na dostawę 2 EZT typu 40WE dla UM województwa podkarpackiego 18 października 2013 – podpisanie umowy na dostawę 6 EZT typu 40WEa oraz 4 typu 41WE dla UM województwa małopolskiego 25 sierpnia 2015 – podpisanie umowy na dostawę 1 EZT typu 40WE dla UM województwa świętokrzyskiego

Testy Pod koniec lipca 2014 roku pierwszy 3-członowy Acatus Plus oznaczony wówczas jako EN62-002 był testowany na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w pobliżu Żmigrodu.

Konstrukcja thumb|Wózek toczny od EN64-001 Acatusy Plus to elektryczne zespoły trakcyjne przeznaczone do obsługi ruchu regionalnego i aglomeracyjnego, mogą występować w konfiguracji od 2- do 6-członowej. Wyprodukowane zostały wersje 2- i 3-członowa oznaczone typem odpowiednio 41WE i 40WE. Wersja 4-członowa co prawda nie została wyprodukowana, ale otrzymała oznaczenie typu 42WE.

Konstrukcja Acatusów Plus bazuje na konstrukcji Acatusów II – Acatusy Plus od Acatusów II różnią się układem napędowym i biegowym oraz spełnionymi normami zderzeniowymi TSI Lok&Pas.

W jednostkach Acatus Plus zastosowano wózki nowej rodziny 27MN (napędowe) i 42AN (toczne) o zmniejszonym rozstawie osi – odpowiednio 2700 mm i 2600 mm. Wózki napędowe zostały przystosowane do zabudowy silników firmy VEM oraz przekładni firmy Gmeinder. Wózki toczne mają zmieniony sposób oparcia pudeł na ramie wózka, z wykorzystaniem tylko jednej pary sprężyn pneumatycznych.

Podłoga w strefie drzwi znajduje się na wysokości 760 mm nad poziomem główki szyn, obszar wysokiej podłogi znajduje się nad wózkami napędowymi i prowadzą do niej stopnie. W rejonie przejść międzywagonowych podłoga ułożona jest pochyło. Pod drzwiami wejściowymi znajdują się stopnie umożliwiające wejście z niższych peronów.

W pierwszym kwartale 2025 roku Koleje Małopolskie ogłosiły przetarg na naprawę okresową na poziomie P4 z modernizacją (obejmującą m.in. montaż sygnalizacji kabinowej ETCS) dla 4 użytkowanych przez siebie jednostek EN64.

Wersje TypLiczbaczłonówUkład osiUkład drzwiLiczba miejscsiedzącychMasasłużbowaDługośćcałkowitaLiczba i mocsilnikówMaksymalnaprędkośćeksploatacyjnaWyposażenie40WE podkarpackie 3 Bo’2’2’Bo’1–1–1157+13 109 t 58,95 m(1440 kW)140 km/h 40WEa1–2–1127+114×360 kW160 km/h 40WE świętokrzyskie1–1–1150160 km/h 41WE2Bo’2’Bo’1–185+1184,6 t42,65 m4×340 kW160 km/h – klimatyzacja części pasażerskiej   – stojaki na rowery   – toaleta(y)   – gniazdka elektryczne   – bezprzewodowy dostęp do internetu   – biletomaty

Eksploatacja PaństwoWłaścicielPrzewoźnikTypOznaczenieprzewoźnikaLiczbaczłonówLata dostawLiczbapojazdów Woj. podkarpackiePR (Oddział Podkarpacki)40WEEN64-001, 005320142 Woj. małopolskie PR (Oddział Małopolski) i Koleje Małopolskie40WEaEN64-002 ÷ 004, 006 ÷ 00832014–20156 41WEEN99-001 ÷ 00422014–20154Woj. świętokrzyskiePR (Oddział Świętokrzyski)40WEEN64-009320161 Łączna liczba:13

Województwo podkarpackie thumb|EN64-001 na stacji Rzeszów Główny 4 września 2013 woj. podkarpackie udzieliło Pesie zamówienia na dostawę 2 sztuk 3-członowych elektrycznych zespołów trakcyjnych. Pierwszy z pojazdów miał zostać dostarczony do końca sierpnia 2014, a drugi do końca września 2014. Pod koniec listopada 2014 obydwa egzemplarze zostały przekazane przewoźnikowi i rozpoczęły kursowanie na odcinku Rzeszów – Przemyśl.

Województwo małopolskie SeriaNumerDatadostarczeniaUżytkownikOkres eksploatacji EN64 002 3 listopada 2014Przewozy Regionalne4 listopada 2014 – 13 grudnia 2014Koleje Małopolskie14 grudnia 2014 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne od 11 grudnia 2016 003 3 listopada 2014Przewozy Regionalne4 listopada 2014 – 13 grudnia 2014Koleje Małopolskie14 grudnia 2014 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne od 11 grudnia 2016 004 21 listopada 2014Przewozy Regionalne21 listopada 2014 – 13 grudnia 2014Koleje Małopolskie14 grudnia 2014 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne 11 grudnia 2016 – 9 grudnia 2017Koleje Małopolskieod 10 grudnia 2017 006 30 listopada 2014Przewozy Regionalne30 listopada 2014 – 31 sierpnia 2015Koleje Małopolskie1 września 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne 11 grudnia 2016 – 9 grudnia 2017Koleje Małopolskieod 10 grudnia 2017 007 30 grudnia 2014Przewozy Regionalne31 grudnia 2014 – 31 sierpnia 2015Koleje Małopolskie1 września 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne 11 grudnia 2016 – 9 grudnia 2017Koleje Małopolskieod 10 grudnia 2017 008 30 stycznia 2015Przewozy Regionalne31 stycznia 2015 – 28 lutego 2015Koleje Małopolskie1 marca 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne 11 grudnia 2016 – 9 grudnia 2017Koleje Małopolskieod 10 grudnia 2017 EN99 001 2 stycznia 2015Przewozy Regionalne3 stycznia 2015 – 12 grudnia 2015Koleje Małopolskie13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne od 11 grudnia 2016 002 6 lutego 2015Przewozy Regionalne7 lutego 2015 – 12 grudnia 2015Koleje Małopolskie13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne od 11 grudnia 2016 003 20 lutego 2015Przewozy Regionalne21 lutego 2015 – 12 grudnia 2015Koleje Małopolskie13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne od 11 grudnia 2016 004 6 marca 2015Przewozy Regionalne7 marca 2015 – 12 grudnia 2015Koleje Małopolskie13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016Przewozy Regionalne od 11 grudnia 2016 thumb|EN64-002 w drodze do Sędziszowa 18 października 2013 podpisano umowę z woj. małopolskim na dostawę 6 sztuk 3-członowych i 4 sztuk 2-członowych acatusów plus na potrzeby Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej. 3 listopada 2014 odebrano dwa pierwsze acatusy 3-członowe, a 6 listopada zaprezentowano je na stacji Kraków Główny wraz z 2 impulsami zakupionymi w ramach Południowej Grupy Zakupowej.

Acatusy skierowano na linię Krzeszowice – Wieliczka Rynek-Kopalnia obsługiwaną przez Małopolski Oddział Przewozów Regionalnych.

14 grudnia 2014 rozpoczęły działalność Koleje Małopolskie, którym przekazano 3 jednostki EN64, a 1 marca 2015 przekazano im jeszcze jedną jednostkę. Dwa EZT skierowano do obsługi linii Kraków Główny – Wieliczka Rynek-Kopalnia, a 2 pozostałe do rezerwy. Dostawy jednostek 3-członowych zakończono 30 stycznia 2015.

Pomiędzy 2 stycznia a 6 marca 2015 dostarczono oraz przekazano Przewozom Regionalnym wszystkie 4 jednostki 2-członowe serii EN99.

1 września 2015 Koleje Małopolskie przejęły od Przewozów Regionalnych 2 ostatnie jednostki EN64. 13 września 2015 EN64-008 został wykorzystany przez KMł do przejazdu promocyjnego po linii do Balic związanego z obchodami „Odlotowej Niedzieli” – imprezy, jaka została zorganizowana przez władze portu lotniczego w związku z zakończeniem budowy pierwszej części nowego terminala pasażerskiego. 28 września przewoźnik rozpoczął regularny przewozy po linii do przystanku Kraków Lotnisko przy porcie lotniczym Kraków-Balice.

5 grudnia EN64-002 odbył przejazd promocyjny na trasie Kraków Główny – Miechów. 13 grudnia 2015 cztery EN99 zostały przekazane Kolejom Małopolskim. Tego samego dnia KMł rozpoczęły obsługę trasy Kraków Główny – Miechów – Sędziszów.

11 grudnia 2016 Przewozy Regionalne przejęły z powrotem obsługę trasy Kraków Główny – Sędziszów i wszystkie acatusy plus zostały ponownie im przekazane. 10 grudnia 2017 4 sztuki EN64 wróciły do Kolei Małopolskich.

Każdy z acatusów otrzymał własne imię: Solny, Szarotka, Centuś, Królewski, Zalipianka, Juhas, Gazda, Poprad, Sabała i Hejnalista.

Województwo świętokrzyskie 25 sierpnia 2015 UM województwa świętokrzyskiego podpisał umowę na dostawę jednego zespołu typu 40WE. Pojazd miał zostać dostarczony do końca lutego 2016 roku, ale tak się jednak nie stało, w związku z czym samorząd zamierza domagać się od Pesy kary za opóźnienie. 21 kwietnia rozpoczęto odbiory techniczne jednostki, a na początku maja jednostka została dostarczona do Kielc. 10 maja pojazd oficjalnie przekazano na stacji Skarżysko-Kamienna.

Zobacz też Lista elektrycznych zespołów trakcyjnych i wagonów eksploatowanych w Polsce

Przypisy

Kategoria:Tabor kolejowy produkowany przez Pesę Kategoria:Elektryczne zespoły trakcyjne i wagony eksploatowane w Polsce