Kariprazyna – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwpsychotyczny. Lek opracowała węgierska firma farmaceutyczna Gedeon Richter we współpracy z i .
Komisja Europejska zaakceptowała 19 lipca 2017 roku stosowanie kariprazyny w leczeniu schizofrenii u osób dorosłych w krajach Unii Europejskiej pod nazwą produktu Reagila. Decyzja ta nastąpiła po pozytywnej opinii 18 maja 2017 roku. Wcześniej, we wrześniu 2015 roku zatwierdzono stosowanie kariprazyny w Stanach Zjednoczonych, pod nazwą Vraylar, do leczenia objawów schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej u dorosłych.
Mechanizm działania Kariprazyna jest antagonistą/częściowym agonistą i , wykazującym 6 do 10 razy większą selektywność wobec receptorów D3. Wykazuje również częściowy agonizm wobec receptorów serotoninergicznych 5-HT1A. Połączenie agonizmu wobec 5-HT1A i antagonizmu wobec receptorów D2 jest cechą kilku nowych leków przeciwpsychotycznych (arypiprazolu, , lurasidonu, bifeprunoksu), określanych przez niektórych psychofarmakologów jako neuroleptyki „trzeciej generacji”.
+ Profil receptorowy kariprazyny Receptor Ki [nM] 5-HT1A 3 5-HT2A 19 5-HT2B 0,58 5-HT2C 134 111 0,69 0,49 0,085 23
Wysokie powinowactwo do receptorów D3 sugeruje, że kariprazyna działa głównie w układzie mezolimbicznym, gdzie receptory D3 podlegają większej ekspresji. Postulowana rola receptorów D3 w procesach poznawczych i wykazana skuteczność kariprazyny w poprawie deficytów poznawczych w modelu zwierzęcym sugeruje korzystny wpływ leku na deficyty poznawcze w schizofrenii. Średnie powinowactwo do receptorów histaminowych H1 i serotoninergicznych 5-HT2C pozwalają przypuszczać, że lek będzie wywierał niewielkie działanie sedatywne i powodował mniejszy przyrost masy ciała.
Farmakokinetyka Kariprazyna jest metabolizowana w wątrobie przy udziale izoenzymów cytochromu P450: 3A4 () i w mniejszym stopniu 2D6 (). Ma dwa aktywne metabolity, demetylokariprazynę i didemetylokariprazynę. Ma długi okres półtrwania (2 do 5 dni przy dawce dziennej 1,5–12,5 mg) i wysoką biodostępność po podaniu doustnym.
Kariprazyna jest słabym kompetycyjnym inhibitorem CYP2D6 i CYP3A4, nie indukuje .
Działania niepożądane Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (częstość powyżej 10%) są objawy pozapiramidowe, akatyzja, niepokój, bezsenność, ból głowy i przyrost masy ciała, nudności. Rzadsze działania niepożądane: neutropenia, obniżenie progu drgawkowego, zaparcia, hipotonia ortostatyczna, wysypka, pokrzywka, świąd. W krótkoterminowych randomizowanych badaniach kariprazyna nie powodowała istotnych zaburzeń metabolicznych, podwyższenia stężenia prolaktyny ani istotnego wydłużenia odstępu QT.
Badania kliniczne Kariprazyna jest oceniana w badaniach klinicznych jako lek w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej, zarówno w epizodach maniakalnych i mieszanych, jak depresyjnych. Ukończono również badanie kliniczne mające ocenić jej przydatność w augmentacji leczenia przeciwdepresyjnego w ciężkich zaburzeniach depresyjnych. Opublikowano dotąd wyniki II fazy badań klinicznych, w których wykazano skuteczność i dobrą tolerancję kariprazyny w leczeniu objawów zaostrzenia schizofrenii.
Przypisy
Kategoria:Atypowe leki przeciwpsychotyczne Kategoria:Karbamidy Kategoria:Piperazyny Kategoria:Związki chloroaromatyczne Kategoria:Związki policykliczne