thumb|Akt urodzenia Józefa Karge Józef Karge (ang. Joseph Karge) (ur. 4 lipca 1823 w Olędrach TerespotockichSłownik biograficzny Sokola jako miejsce urodzenia generała podaje Olędry Terespolskie – Stanley S. Sokol, The Polish Biographical Dictionary: Profiles of Nearly 900 Poles who Have Made Lasting Contributions to World Civilization, Bolchazy-Carducci Publishers, 1992, s. 180., zm. 27 grudnia 1892 w Nowym Jorku) – amerykański generał pochodzenia polskiego, uczestnik powstania wielkopolskiego 1848 roku oraz wojny secesyjnej.
Życiorys Młodość Syn Jakuba i Weroniki z d. Braniewicz. Kształcił się w Poznaniu i Berlinie. Był oficerem pruskiej Królewskiej Gwardii Konnej. W 1848 roku zdezerterował z armii pruskiej i wziął udział w powstaniu wielkopolskim, w czasie Wiosny Ludów. Za uczestnictwo w tym zrywie wolnościowym mającym na celu niepodległość Polski został przez pruski sąd skazany na śmierć. Uciekł do Francji, a stamtąd do Anglii. W 1851 roku przyjechał do Nowego Jorku, gdzie zyskał status uchodźcy politycznego, a w 1856 roku został naturalizowany. Do 1861 roku wykładał literaturę klasyczną w Danberry (Connecticut), a następnie języki obce w Nowym Jorku.
Wojna secesyjna Po wybuchu wojny secesyjnej wstąpił do armii Unii. Awansowany do stopnia podpułkownika, a wkrótce potem pułkownika, służył w pułku kawalerii z New Jersey. Wziął udział w II bitwie nad Bull Run, w której został ranny. Mimo niewyleczonej do końca rany powrócił do służby i wziął udział w bitwie pod FredericksburgiemDean Machin, The Blessed Place of Freedom: Europeans in Civil War America, Potomac Books 2002, s. 239..
W listopadzie 1863 roku, w stopniu pułkownika, stanął na czele 2 Pułku Kawalerii z New Jersey i w składzie dywizji dowodzonej przez gen. Benjamina Griersona wziął udział w rajdzie na terytorium Tennessee i Alabamy. 2 maja kolejnego roku pod Bolivar (Tennessee) walcząc na czele 600 kawalerzystów zmusił do odwrotu po dwugodzinnej bitwie oddział słynnego generała konfederatów Nathana Bedforda Forresta, który do tej pory uchodził za niezwyciężonegoBenjamin Henry Grierson, A Just and Righteous Cause: Benjamin H. Grierson’s Civil War Memoir, SIU Press 2008, s. 235.. 13 marca 1865 prezydent Abraham Lincoln za zasługi w czasie wojny awansował Kargego do stopnia generała brygady. 1 listopada 1865 roku Karge przeszedł w stan spoczynkuRoger D. Hunt, Colonels in Blue: Union Army Colonels of the Civil War: the Mid-Atlantic States: Pennsylvania, New Jersey, Maryland, Delaware, and the District of Columbia, Stackpole Books 2007, s. 185..
Po zakończeniu wojny Po zakończeniu służby wojskowej prowadził zajęcia z literatury na Princeton University. Historyk James Axtell określił go jako najbardziej barwną postać na wydziale, na którym pracował. Jeden z jego współpracowników wspominał, że Karge chętniej niż o literaturze rozprawiał o taktyce wojskowej i wspominał swoje awanturnicze życieJames Axtell, The Making of Princeton University: From Woodrow Wilson to the Present, Princeton University Press 2006, s. 41.. Zmarł śmiercią naturalną. Spoczywa na Princeton Cemetery.
Życie prywatne Był żonaty (żona Theodosia Maria z d. Baldwin 1820–1896), miał dwóch synów – Ladislawa (ur. 1853) i Romualda (ur. 1855)Informacje biograficzne o Ladislawie Karge.. thumb|left|200px|Tablica pamiątkowa w Opalenicy
Przypisy
Bibliografia
„155th Anniversary of the Birth of Joseph Karge” (ang.) Biogram generała
Linki zewnętrzne Józef Karge, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-04-02].
Kategoria:Polacy – generałowie armii amerykańskiej Kategoria:Generałowie Unii (wojna secesyjna) Kategoria:Polscy uczestnicy wojny secesyjnej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1848) Kategoria:Urodzeni w 1823 Kategoria:Zmarli w 1892