Amon Carter Museum of American Art (Muzeum Sztuki Amerykańskiej im. Amona Cartera) – muzeum sztuki w Fort Worth założone w 1961 roku dzięki testamentowi przedsiębiorcy i kolekcjonera Gilesa Amona Cartera, przeznaczone dla przechowywania jego kolekcji obrazów i rzeźb Frederica Sackridera Remingtona i Charlesa Mariona Russella; zadaniem muzeum jest gromadzenie, konserwacja i ekspozycja najświetniejszych dzieł sztuki amerykańskiej, a także działalność edukacyjna służąca jej popularyzacji i poznaniu.

Historia i działalność Giles Amon Carter Powstanie muzeum związane jest z osobą dziennikarza i przedsiębiorcy Gilesa Amona Cartera (1879–1955), urodzonego w Crafton w Teksasie, od 1905 roku mieszkającego i pracującego w Fort Worth. W 1908 roku Carter stał się właścicielem gazety Fort Worth Star-Telegram. W 1922 roku założył WBAP, pierwszą stację radiową w Fort Worth; w 1948 roku stała się ona pierwszą stacją telewizyjną w południowej i południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Od lat 20. Carter zaangażowany był w liczne przedsięwzięcia inwestycyjne; był między innymi inicjatorem budowy wieżowców, dyrektorem American Petroleum Institute, od 1928 roku dyrektorem i właścicielem części American Airways, natomiast od 1935 roku był aktywny w przemyśle wydobywczym ropy naftowej. Dochody z ropy naftowej pozwoliły mu na założenie w 1945 roku Amon G. Carter Foundation (AGCF), której przyświecały cele kulturalne i edukacyjne. Zgodnie z warunkami testamentu Cartera w Fort Worth miało powstać muzeum jego imienia, Amon Carter Museum.

Historia muzeum Lata 60. Ostatnią wolą zmarłego w 1955 roku Gilesa Amona Cartera było założenie muzeum, które miało być instytucją non-profit, dostępną dla ogółu, mającą za zadanie ożywienie kultury w Fort Worth i okolicach, a przede wszystkim pobudzanie artystycznej wyobraźni ludzi młodych. W 1958 fundacja AGCF zleciła architektowi Philipowi Johnsonowi zaprojektowanie budynku dla mającego powstać muzeum. W 1959 roku ruszyły prace budowlane, a 21 stycznia 1961 roku muzeum zostało otwarte. W uroczystości otwarcia uczestniczyły dzieci Cartera, syn Amon G. Carter Jr. (1919–1982) oraz córka Ruth Carter Stevenson (1923–2013), jedna z głównych osób zaangażowanych w powstanie muzeum i pierwsza przewodnicząca jego rady nadzorczej. Tymczasowym dyrektorem został Raymond T. Entenman. Na rzecz muzeum Carter przekazał własną kolekcję 400 obrazów, akwarel, grafik i rzeźb Frederica Sackridera Remingtona i Charlesa Mariona Russella, dwóch najbardziej znanych artystów-piewców amerykańskiego Zachodu przełomu XIX i XX wieku. Początek kolekcji Cartera datuje się na rok 1935, w którym zakupił on obraz Remingtona Jego pierwsza lekcja (1903) oraz kilka akwarel Russella. W kolejnych latach kolekcja powiększała się; w 1945 roku znalazł się w niej być może najbardziej rozpoznawalny obraz Remingtona, A Dash for the Timber (1889). W 1946 roku Carter kupił od przyjaciela, C. R. Smitha niemal całą kolekcję rzeźb z brązu i modeli Russella, a w 1952 od innego przyjaciela, Sida Willisa – kolekcję rzeźb, rysunków i ilustrowanych listów Russella oraz pamiątek po nim (znanych jako Mint Bar Collection).

Kolekcja sztuki amerykańskiej w ciągu ćwierćwiecza rozrosła się do 6400 dzieł (nie licząc dużego zbioru fotografii). Pierwszy dyrektor muzeum, Mitchell A. Wilder, zorganizował cykl wystaw, publikacji i programów publicznych w oparciu o koncepcję „westering America” („jadąc na Zachód Ameryki”), zwrotu zaczerpniętego od historyka Bernarda deVoto, a używanego na określenie XIX-wiecznego ruchu ludzi na zachód tego kontynentu. W 1962 roku muzeum opublikowało swoją pierwszą książkę: Paper Talk: The Illustrated Letters of Charles M. Russell. W tym samym roku muzeum nabyło monumentalną rzeźbę Henry’ego Moore’a Upright Motive No. 2, Glenkiln Cross i Upright Motive No. 7 (1955–56). W 1963 zapowiedziano rozbudowę muzeum o ok. 1 300 m². Budynek zaprojektowany przez Josepha R. Pelicha oddano do użytku w styczniu 1964 roku. W tym samym roku zorganizowano retrospektywną wystawę Georgii O’Keeffe prezentując 95 obrazów artystki.

Muzeum pierwotnie nosiło nazwę Amon Carter Museum of Western Art, ale w 1967 roku dyrektor Wilder ogłosił, że rada nadzorcza muzeum poszerzyła swoją politykę gromadzenia zbiorów między innymi o sztukę amerykańską z przełomu XIX i XX wieku zamierzając ukazać ją w szerszym kontekście całej sztuki amerykańskiej. Zasada ta przyświecała działalności muzeum w kolejnych latach. W jego zbiorach pojawiły się kolejne dzieła sztuki amerykańskiej i europejskiej (obrazy, rzeźby, grafika, fotografia).

9 października 1969 roku w otwarciu wystawy Wild Flowers of Texas uczestniczył prezydent Lyndon B. Johnson wraz z małżonką.

Lata 70. W 1971 roku Amon Carter Museum znalazło się wśród pierwszych szesnastu muzeów w Stanach Zjednoczonych, które otrzymały akredytację American Association of Museums (Amerykańskiego Stowarzyszenia Muzeów). W kwietniu 1976 roku muzeum ogłosiło plany rozbudowy według projektu spółki Johnson/Burgee Architects (powierzchnia nowego budynku wyniosła ok. 3 300 m²). W 1977 roku z nazwy muzeum usunięto człon „Western Art”. 1 kwietnia 1979 roku zmarł dyrektor Mitchell A. Wilder. W tym samym Ruth Carter Stevenson, jako pierwsza w historii kobieta została wybrana do zarządu National Gallery of Art w Waszyngtonie. 30 listopada tego samego zmarła fotograf Laura Gilpin, a jej dorobek (6 000 odbitek i 20 000 negatywów oraz bibliotekę fotograficzną) przekazano, zgodnie z jej wolą, do Amon Carter Museum.

Lata 80. W styczniu 1980 roku dyrektorem muzeum została Jan Keene Muhlert. W ciągu dekady muzeum nabyło obrazy między innymi: Charlesa Deasa (Grupa Siuksów; 1845), Eastmana Johnsona, (Bo-Peep; 1872), Williama Merritta Chase’a (Czas wolny; ok. 1894), Francisa Williama Edmondsa (Flet; ok. 1859), Arthura Dove'a (Homar, 1908) i Thomas Cole’a (Powrót myśliwego; 1845) oraz zbiór 219 litografii George’a Bellowsa. 24 lipca 1982 roku zmarł Amon Carter Jr., a na stanowisku prezesa Amon G. Carter Foundation zastąpiła go Ruth Carter Stevenson. Dział fotografii powiększył się o zbiory prac kolejno: w 1983 roku Karla Strussa (2000 odbitek i 5000 negatywów) i w 1984 Clary Sipprell (ponad 3500 odbitek). W 1989 Amon Carter Museum, razem z Kimbell Art Museum i Dallas Museum of Art wyraziło zgodę na uczestnictwo w 5-letnim programie wymiany wystawienniczej między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim, uważanej za największe tego typu przedsięwzięcie do tamtego momentu.

Lata 90. W roku 1990 w skład muzealnych zbiorów weszły obrazy Rajski ogród (ok. 1828) Thomasa Cole’a i Pływanie (ok. 1883–85) Thomasa Eakinsa oraz kolekcja fotograficzna Eliota Portera, pioniera kolorowej fotografii artystycznej. Jego kolekcja to między innymi 7 500 odbitek wykonanych metodą przenoszenia barwnika, 1 800 odbitek grafitowo-srebrnych i ponad 90 000 diapozytywów. W 1993 roku muzeum zakupiło rzeźbę Amerykańska dziewczyna (ok. 1894) dłuta Bessie Potter Vonnoh. Ruth Carter Stevenson została wybrana, jako pierwsza kobieta w historii, przewodniczącą rady zarządu National Gallery of Art. W 1994 roku Amon Carter Museum razem z Metropolitan Museum of Art zorganizowało wystawę American Impressionism and Realism: The Painting of Modern Life, 1885–1915. W jej ramach pokazano prace George’a Bellowsa, Mary Cassatt, Williama Chase’a, Childe’a Hassama, Roberta Henriego, Johna Singera Sargenta i Johna Frencha Sloana. 22 września 1995 roku stanowisko dyrektora objął Rick Stewart. 11 października 1996 roku muzeum poinformowało o zakupie jednego z najważniejszych obrazów amerykańskiego modernisty Stuarta Davisa Eggbeater No. 2 (1928). 21 stycznia 1997 roku uruchomiona została pierwsza strona internetowa muzeum. W 1998 roku dyrektor Stewart ogłosił plany rozbudowy muzeum w oparciu o projekt Philipa Johnsona. Muzeum zakupiło obraz Juliana Onderdonka Pochmurny dzień, łubin teksański koło San Antonio (1918). 14 sierpnia 1999 roku muzeum zamknięto z powodu rozbudowy.

XXI wiek W pierwszym roku nowego tysiąclecia muzeum wzbogaciło się o kilka cennych pozycji: obraz Symbole Indian amerykańskich (1914) Marsdena Hartleya, dwa dagerotypy: Alberta Southwortha i Josiaha Johnsona Hawesa (oba z ok. 1850), obraz Alice Vanderbilt Shepard (1888) pędzla Johna Singera Sargenta, mobileRodzaj ruchomej rzeźby przestrzennej. [Bez tytułu] (ok. 1942) Alexandra Caldera, dwie rzeźby Louise Nevelson: [Bez tytułu] (ok. 1935) i Księżycowy pejzaż (1959–60), rzeźbę Popiersie „greckiego niewolnika” (1845–46) Hirama Powersa i obraz Chinatown (1912) Stuarta Davisa. 21 października 2001 roku otwarto rozbudowane muzeum, które Philip Johnson określił jako „budynek mojej kariery”. Powierzchnia galerii zwiększyła się trzykrotnie, doszło też laboratorium, przeznaczone dla konserwacji fotografii i prac na papierze. W 2003 roku muzealna biblioteka otrzymała miano stowarzyszonej z Archives of American Art (Associate of the Archives of American Art, Smithsonian Institution), jako jedyna tego typu instytucja pomiędzy dwoma wybrzeżami Stanów ZjednoczonychPozostałe to: Boston Public Library w Bostonie, De Young Museum w San Francisco i Huntington Library w San Marino (Kalifornia).. W kolejnych latach muzeum zakupiło kilka obrazów: Polowanie na bizony (ok. 1838–42) Alfreda Jacoba Millera, Rzeka Hudson przed Catskill Charlesa Herberta Moore’a, Widok z Eagle Rock koło New Jersey (1862) Sanforda Robinsona Gifforda. 19 października 2005 roku w muzeum wystawiono obraz George Washington pod Yorktown (1782) Charlesa Willsona Peale'a; był to pierwszy publiczny pokaz tego płótna od czasu namalowania go w 1782 roku i wysłania do Francji (obraz jest własnością prywatną). W tym samym roku muzeum zakupiło dzienniki poświęcone fotografii: Camera Notes i Camera Work, założone przez Alfreda Stieglitza. W 2006 roku nowym dyrektorem muzeum został Ron Tyler. W tym samym roku arcydzieło Thomasa Eakinsa Pływanie (1885) zostało wypożyczone do Luwru na wystawę sztuki amerykańskiej, pierwszą tego typu wystawę w historii Luwru. W 2010 roku rada zarządu postanowiła zmienić nazwę muzeum na Amon Carter Museum of American Art, aby wyraźniej podkreślić charakter jego zbiorów. 1 kwietnia 2011 roku nowym dyrektorem muzeum został Andrew J. Walker. W sierpniu tego samego roku muzeum wspólnie ze społecznością Fort Worth świętowało 50. rocznicę swojego istnienia.

Muzeum dzisiaj Położone na wzgórzu w zachodniej części Fort Worth muzeum zwrócone jest fasadą na wschód otwierając się na obszerny plac, na którym rosną teksańskie krzewy i drzewa, i który zdobią trzy duże rzeźby z brązu Upright Motives Nos. 1, 2, and 7 Henry’ego Moore’a. Budynek, zaprojektowany przez Philipa Johnsona w Nowym Jorku, jest wyłożony z zewnątrz płowożółtymi płytami Texas shellstone. Kilkakrotnie rozbudowywany, mieści oprócz galerii biura, magazyny i laboratorium do konserwacji prac na papierze. Założona przy muzeum biblioteka specjalizuje się w sztuce amerykańskiej i zachodnioamerykańskiej. Znajduje się w niej również znacząca kolekcja gazet na mikrofilmach oraz 7500 rolek mikrofilmów z Archives of American Art przy Smithsonian Institution.

Muzeum jest zarządzane przez radę nadzorczą, której przez wiele lat przewodniczyła Ruth Carter Stevenson. Finansowanie placówki odbywa się głównie za pośrednictwem fundacji Cartera. Muzeum jest częścią dzielnicy kulturalnej Fort Worth, która obejmuje również Kimbell Art Museum, Modern Art Museum of Fort Worth, Fort Worth Museum of Science and History, National Cowgirl Museum and Hall of Fame oraz inne instytucje kulturalne. Muzeum w drugiej dekadzie swego istnienia zaczęło tworzyć obszerną kolekcję zdjęć i obecnie posiada w swych ponad pół miliona fotografii oraz negatywów fotograficznych, w tym zbiorów fotograficznych Erwina E. Smitha, Laury Gilpin, Eliota Portera, Clary Sipprell, Karla Strussa i innych.

Budynek muzeum thumb|240px|left|Portyk w formie loggi przed frontową ścianą muzeum, wykonany z teksańskiego shellstone’u thumb|240px|Jedna z sal wystawowych