Zbigniew Bronisław Fedus (ur. 3 września 1930 w Medwedowcach k. Buczacza na Kresach Wschodnich, zm. 23 lutego 2017 we Wrocławiu) – emerytowany nauczyciel akademicki, filolog, leksykograf, dziennikarz, recenzent, instruktor fotografii. Autor książki wspomnieniowej „Syberia wryta w pamięć dziecka”, kilkunastu dwujęzycznych słowników sportowych, kilkuset artykułów, tłumaczeń, opracowań i recenzji, obejmujących różnorodną tematykę: od II wojny światowej poczynając, poprzez grę wywiadów, na tematyce zesłańczej kończąc. thumb|Zbigniew Fedus, po przebytym zapaleniu płuc i tyfusie. Tuleń 1941
Życiorys II wojna światowa 10 lutego 1940 deportowany z ojcem Władysławem, matką Walerią i młodszą siostrą Danutą z miejscowości Bertniki w gminie Jezierzany w powiecie buczackim do miejscowości Tuleń i Czegaszet w kraju krasnojarskim. Na zesłaniu chodził do szkoły, zrzucał śnieg z dachów, był kąpielowym, łowił ryby i polował. Od listopada 1944 na Ukrainie; był uczniem, pomocnikiem szofera i kombajnisty, traktorzystą, ale też szewcem i złodziejem żywności.
Po wojnie Z zesłania powrócił w lutym 1946 z mamą i siostrą do miejscowości Chociwel, skąd ojciec zdemobilizowany z I Armii Wojska Polskiego zabrał rodzinę do Potaszni k. Milicza. Do śmierci mieszkał we Wrocławiu. Miał status osoby represjonowanej.
Żona Elżbieta, córka Grażyna, wnuki: Agnieszka, Andrzej i Adam: prawnuki Dominika, Jędrzej, Kacper i Patrycja.
Działalność Wyróżniony przez Instytut Zachodni i Ośrodek Karta (1994) za książkę „Syberia wryta w pamięć dziecka”; wyróżnienie za pracę „Na oceanie bezprawia” w konkursie Organizacji Polonijnych Prasy, Radia i Telewizji Metropolii Nowojorskiej (1996). Ponadto liczne medale pamiątkowe i dyplomy za publicystykę i pracę społeczną oraz za osiągnięcia w pracy dydaktycznej, wydane słowniki i kierowanie Studium Języków Obcych przy AWF we Wrocławiu. Nagrody różnych stopni Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu „Za szczególnie ważne i twórcze osiągnięcia” (1975, 1976, 1980, 1982).
Członek Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Oddział Buczacz, Polskiego Związku Wędkarskiego, Polskiego Związku Filatelistów, Związku Sybiraków, Stowarzyszenia Dziennikarzy RP Dolny Śląsk.
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1974) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Brązowa Odznaka Honorowa Polskiego Związku Filatelistów (1983) Srebrna Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” (1983) Srebrna i Złota Odznaka za Zasługi dla Wędkarstwa Polskiego (1979, 1984); m.in. jest autorem w 1991 patentu (166552) na produkcję czarnego ziarnistego kawioru z mięsa ryb Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1988) Odznaka Honorowa Sybiraka (1997) Krzyż Zesłańców Sybiru (2005)
Publikacje Język rosyjski, Skrypt dla studentów wychowania fizycznego, Wyd. AWF Wrocław 1976 Język rosyjski dla studentów wychowania fizycznego, Wyd. AWF Wrocław 1979 Podręczny rosyjsko-polski słownik sportowy, Wyd. AWF Wrocław 1979 Podręczny polsko-rosyjski słownik sportowy, Wyd. AWF Wrocław 1981 Język rosyjski, wyd. III popr. i uzup., AWF Wrocław 1984 Syberia wryta w pamięć dziecka, Biblioteka Zesłańca – Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Warszawa – Wrocław 1997 Wielki słownik sportowy rosyjsko-polski / Большой русско-польский спортивный словарь, TAKT, Warszawa 2005 Wielki słownik sportowy polsko-rosyjski / Большой польско-русский спортивный словарь, TAKT, Warszawa 2007 Siatkówka, słowniczek rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, Wyd. I Instytut Rusycystyki UŁ, Łódź 2008 Piłka nożna, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, Wrocław 2012 Koszykówka, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, Wrocław 2012 Piłka ręczna, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, Wrocław 2013 Lekkoatletyka, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, Wrocław 2013 Pływanie, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim ARKOT, Wrocław 2013 Boks, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, Wrocław 2013 Szachy, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, Wrocław 2014 Siatkówka, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, Wyd. II popr. i uzup., ARKOT, Wrocław 2014 Wioślarstwo, Słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, ARKOT, 2014 Rodzinne korzenie. Z Sybiru na Dolny Śląsk, ARKOT, Wrocław 2015 Syberia w listach i dokumentach zesłańców (1928–1946), ARKOT, Wrocław 2015 Listy rodzinne i inne (1946–2004), ATA-DRUK, Wrocław 2016 Wędkarskie opowieści, ATA-DRUK, Wrocław 2016 Narciarstwo, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim, (przygotowany do druku) Kolarstwo, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim (przygotowany do druku) Zapasy w stylu klasycznym i wolnym, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim (przygotowany do druku) Strzelectwo, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim (przygotowany do druku) Szermierka, słownik rosyjsko-polski z kluczem polsko-rosyjskim (przygotowany do druku) Słownik rosyjsko-polski terminów gimnastycznych / Русско-польский словарь гимнастических терминов – współautor prof. Marian Golema (przygotowany do druku)
Wywiady Czekam na Twoje listy (1998, 1999), Polskie Radio Wrocław, red. Izabela Sobkowicz Znajomi z jednej kamienicy (2000), Studio Reportażu i Dokumentu I Programu PR, red. Urszula Żółtowska-Tomaszewska Cykl wypowiedzi na temat pobytu na zesłaniu (czerwiec–lipiec 2006), Redakcja Rosyjska Polskiego Radia Polonia, red. Irina Zawisza Na temat będącego wówczas w opracowaniu (2006) Wielkiego słownika sportowego polsko-rosyjskiego, Redakcja Rosyjska Polskiego Radia Polonia, red. Irina Zawisza
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie Polskiego Związku Filatelistów Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zesłańców Sybiru Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Dziennikarze związani z Wrocławiem Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2017 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Sybiraka Kategoria:Ludzie związani z Chociwlem