Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Czołno/Czelin – zlikwidowany pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczą na granicy państwowej z Niemiecką Republiką Demokratyczną/Republiką Federalną NiemiecOd 3 października 1990 z RFN..

Strażnica Straży Granicznej w Czelinie – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec.

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 11 komendy odcinka Mieszkowice jako 53 strażnica WOP (Czołno) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.

Na początku 1947 obsada personalna strażnicy została wymieniona z obsadą 187 strażnicy WOP Łysa Polana.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 strażnica OP nr 53 Czelin została włączona w struktury 38 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 121 batalionu WOP w Mieszkowicach.

Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic, a 53 strażnica WOP Czelin III kategorii otrzymała nr 51 w skali kraju. W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica WOP Czelin II kategorii była 23. w 9 Brygadzie WOP, w Krośnie Odrzańskim.

121 batalion WOP w Mieszkowicach został rozformowany w 1958. . Strażnice rozformowanego batalionu włączono w struktury 93 batalionowi w Słubicach(sic!). Strażnicę WOP Czelin włączono w struktury 122 batalionu WOP w Chojnie. 12 Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie.

Po reorganizacji 122 batalionu WOP w 1958 Strażnica WOP Czelin posiadała nr 2. thumb|Granica polsko-niemiecka, element służby granicznej patroluje teren nad Odrą w rej. Czelina. Widoczny znak gran. (lipiec 1968) W 1960 funkcjonowała jako 28 strażnica WOP III kategorii Czelin w strukturach 122 batalionu WOP. Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2 września 1963 przeformowano ze Strażnicy WOP lądowej kategorii III Czelin na 20 strażnicę WOP rzeczną kategorii I Czelin w strukturach ww. batalionu. Lata 60., w skład obsady strażnic włączono załogi jednostek pływających, a wiec sterników i motorzystów, którzy tym samym wzmocnili kadrę techniczną.

W kwietniu 1976 Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnica WOP Czelin podporządkowana została bezpośrednio pod sztab 12 Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie, a w 1984 utworzonego batalionu granicznego PM WOP w Chojnie, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Czelinie. Batalion Graniczny Pomorskiej Brygady WOP w Chojnie funkcjonował do 31 października 1989 i 1 listopada 1989 został rozformowany, a Strażnica WOP Czelin podporządkowana została bezpośrednio pod sztab Pomorskiej Brygady WOP już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Czelinie (na czas „P” kadrowa)Zarządzenie Organizacyjne Nr 0357/Org z dnia 29 września 1989 w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach WOP, ujęte w ramowym planie restrukturyzacji Wojsk Ochrony Pogranicza.. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy.

Straż Graniczna: 15 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 strażnica została przejęta przez Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Czelinie (Strażnica SG w Czelinie).

W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej, związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. W wyniku tej restrukturyzacji 1 października 2002 Strażnica SG w Czelinie przejęła obszar służbowej odpowiedzialności po rozformowanej strażnicy SG w Namyślinie.

Jako Strażnica Straży Granicznej w Czelinie funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 i 24 sierpnia 2005 Ustawą z 22 kwietnia 2005 O zmianie ustawy o Straży Granicznej... została przekształcona na Placówkę Straży Granicznej w Czelinie (PSG w Czelinie).

Ochrona granicy W 1960 28 strażnica WOP III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 11 600 m: Włącznie od znaku granicznego nr 585, wyłącznie do znaku granicznego nr 606.

Straż Graniczna: 1 października 2002 odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu odcinka rozformowanej strażnicy SG w Namyślinie.

Wydarzenia thumb|Obelisk projektu rzeźbiarki Anny Paszkiewicz symbolizujący słup graniczny (maj 2015) 1945 – 27 lutego żołnierze 6 Samodzielnego Batalionu Pontonowo-Mostowego 1 Armii Wojska Polskiego wbili pierwszy znak graniczny nad brzegiem Odry. Biało-czerwony słup wyciosał kapral Adolf Wydrzyński. Wraz ze słupem wkopano do ziemi butelkę z aktem erekcyjnym upamiętniającym ten fakt z podpisami biorących udział w zdarzeniu żołnierzy. Do słupa przybito tablicę z napisem „Polska”, orłem i informacjami o odległościach do Warszawy (474 km) i Berlina (64 km). W październiku 1968 na miejscu słupa postawiono obelisk projektu rzeźbiarki Anny Paszkiewicz symbolizujący słup graniczny. Pomnik ma przypominać o wydarzeniu z 1945. Ma on formę kolumny z kamienia łupanego. Około 100 m na zachód od właściwego obelisku stoi w lesie obelisk mały. Zaprojektował go komandor Henryk Kalinowski, a wykonali żołnierze ze Szczecina–Podjuch. Stał on od 1960 do 1968 na miejscu obecnego pomnika. thumb|Żołnierze WOP na kutrze patrolowym KR-70 Jesion stojącym na ZN-ie (1988) 1968 – Stocznia Marynarki Wojennej przekazała dla WOP pierwszą partię kutrów rozpoznawczych, które skierowano do służby rzecznej na odrzańskim odcinku granicy zachodniej Pomorskiej Brygady WOP (W latach następnych zaopatrzono w nie pozostałe strażnice rzeczne). 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe. Wzmocniono kontrolę ruchu jednostek pływających.

Sąsiednie graniczne jednostki organizacyjne thumb 52 strażnica WOP Namyślin ⇔ 54 strażnica WOP Glickie Łyse Górki – 1946 Strażnica nr 52 OP Namyślin ⇔ Strażnica nr 54 OP Stare Łysogórki – 1949 Strażnica WOP Namyślin nr 50 ⇔ Strażnica WOP nr 52 Łysogórki – 15.03.1954 Strażnica WOP Namyślin III kat. nr 22 ⇔ Strażnica WOP Łysogórki III kat. nr 24 – 1956 Strażnica WOP Namyślin nr 1 ⇔ Strażnica WOP Łysogórki nr 3 – 1958 29 strażnica WOP III kat. Namyślin ⇔ 27 strażnica WOP III kat. Łysogórki – 1.01.1960 21 strażnica WOP rzeczna I kat. Namyślin ⇔ 19 strażnica WOP rzeczna I kat. Łysogórki – 1.01.1964 Strażnica WOP Namyślin lądowa rozwinięta ⇔ Strażnica WOP Cedynia lądowa rozwinięta – 1984 Strażnica WOP lądowa kadrowa w Namyślinie ⇔ Strażnica WOP lądowa kadrowa w Cedyni – 1.10.1989 Straż Graniczna: Strażnica SG w Namyślinie ⇔ Strażnica SG w Cedyni – 16.05.1991 Strażnica SG w Kostrzynie ⇔ Strażnica SG w Cedyni – 1.10.2002 GPK SG w Kostrzynie ⇔ GPK SG w Osinowie Dolnym – 2.01.2003.

Komendanci/dowódcy strażnicy ppor. Józef Juchta (był w 10.1946) Augustyn Iżyniec (1.01.1949–06.03.1949) ppor./kpt. Stanisław Otwinowski (1952–1961) ppor. Leon Tutak p.o. (1961–1962) kpt. Stanisław Muszyński (1962–1964) por. Henryk Rokicki (1964–1965) por. Leon Nita (od 1965) Komendanci strażnicy SG: mjr SG Roman Tyszkiewicz mjr SG Dariusz Makowski.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice Lubuskiej Brygady WOP Kategoria:Strażnice Pomorskiej Brygady WOP Kategoria:Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej Kategoria:Strażnice WOP rzeczne Kategoria:Czelin Kategoria:Strażnice WOP rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2005