Bandwagoning – strategia polegająca na udzieleniu poparcia przez państwa mniejsze i słabsze silniejszej stronie sporu lub konfliktu międzynarodowego.
Państwo wspierające może w ten sposób uzyskać konkretne korzyści: zapewnienie lub poprawę własnego bezpieczeństwa, korzyści materialne (np. terytorialne, gospodarcze) oraz polityczne (lepszą pozycję czy prestiż na arenie międzynarodowej). Strategia ta niesie ze sobą jednak również zagrożenia: możliwość uzależnienia się od mocarstwa, brak realnego wpływu na prowadzoną przez niego politykę i podejmowane decyzje, a także pogorszenie stosunków z innymi państwamiRoman Kuźniar, Bandwagoning w stosunkach z USA, w: „Polityka Zagraniczna III Rzeczypospolitej”, Wydawnictwo SCHOLAR, Warszawa 2012, s. 313. Por. także tegoż autora USA jako sojusznik, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/ 188656,usa-jako-sojusznik.html..
Bandwagoning jako działanie zwiększające przewagę silniejszej strony sporu przeciwstawiany jest zasadzie zachowania równowagi sił (balancing) – wsparciu strony słabszej (strategii zmniejszającej przewagę silniejszego)Steven M. Walt, Balancing and Bandwagoning, w: Anarchy and its Consequences, s. 110–117 (przedruk oryginalnego tekstu tegoż autora z The Origins of Alliances, Cornell Univesity, 1987)..
Według jednej z teorii zasada zachowania równowagi sił preferowana jest przez państwa pragnące jedynie – w stanie zagrożenia – uniknąć strat; bandwagoning natomiast przez te, które w takiej sytuacji dostrzegają źródło uzyskania korzyściRandall L. Schweller, Bandwagoning for Profit, MIT Press, International Security, Tom 19(1), 1994 1, s. 74..
Pochodzenie pojęcia W politycznych paradach w USA istniały platformy (wagon) na których wystąpowały zespoły muzyczne (band). Liderzy polityczni wskakiwali na platformę w nadziei na zyskanie poparcia. Stąd wziął się idiom to jump on the bandwagon, oznaczający dołączenie się do innych, najczęściej dużej grupy, w nadziei na uzyskanie popularności lub poklasku.
Hipotezy bandwagoningu (według Stevena M. Walta) Podstawowa zasada: kraje stojące w obliczu zewnętrznego zagrożenia zjednoczą się z państwem stanowiącym dlań największe zagrożenie. Im większy potencjał danego kraju, tym większe dążenie pozostałych do sprzymierzenia się z nim. Im bliżej znajduje się mocarstwo, tym większe skłonności sąsiadów do zjednoczenia się z nim. Im większe możliwości ofensywne kraju, tym większe dążenie pozostałych do sprzymierzenia się z nim. Im bardziej agresywne są cele państwa, tym mniej prawdopodobne, że inne sprzymierzą się przeciwko niemu. Sojusze zawarte w celu odparcia zagrożenia rozpadają się, gdy zagrożenie staje się poważneSteven M. Walt, Balancing and Bandwagoning, op. cit., s. 116..
Przykłady bandwagoningu Wsparcie działań Napoleona Bonaparte przez część mniejszych państw niemieckich (np. Bawarii, Badenii, Hesji-Darmstadt czy Wirtembergii), zachęconych przez Napoleona obietnicami korzyści terytorialnychL. Schweller, Bandwagoning for Profit, MIT Press, International Security, Tom 19(1), 1994 1, s. 90.. Poparcie hitlerowskich Niemiec przez niektóre państwa europejskie przed i w trakcie II wojny światowej (Bułgaria, Finlandia, Włochy, Węgry)Ibidem, s. 94.. Poparcie przez Polskę Stanów Zjednoczonych w wojnie z Irakiem i AfganistanemRoman Kuźniar, Bandwagoning w stosunkach z USA w „Polityka Zagraniczna III Rzeczypospolitej”, Wydawnictwo SCHOLAR, Warszawa 2012, s. 312–320..
Przypisy
Kategoria:Teoria stosunków międzynarodowych