Józef Antoni Pohorski, pierwotnie Pudełko (ur. 7 marca 1907 w Sanoku, zm. 26 lutego 1998 w Krakowie) – polski harcerz, nauczyciel, dyrektor szkolny, działacz polityczny w okresie PRL.

Życiorys Urodził się jako Józef Antoni Pudełko 7 marca 1907 w Sanoku. Wywodził się z rodziny pochodzenia chłopskiego. Był synem Wojciecha Pudełki (1873-1944, do 1914 kancelista Namiestnictwa c. k. powiatu sanockiego, po wybuchu I wojny światowej od 7 listopada 1914 przebywał w Czechowej w Czechach wraz z dziewięcioma bliskimi osobami, w II Rzeczypospolitej urzędnik-sekretarz starostwa powiatu sanockiego•••) i Zofii z domu Steliga (1873-1962)•. Jego rodzeństwem byli: Maria (1901-1926, po mężu Stramik•), Anna (1903-1981, nauczycielka•), Jan (1905-1988, sędzia, polityk, poseł na Sejm PRL), Elżbieta Zofia (1911-2001, nauczycielka), Karol (1913-1996, żołnierz). Na przełomie lat 20./30. rodzina Pudełków zmieniła nazwisko na Pohorscy.

W Sanoku ukończył szkołę powszechną. W 1923, wspólnie z trzema innymi harcerzami i uczniami Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku (Fritz Hotze, Tadeusz Riedrich, Zygmunt Żyłka-Żebracki), postawił na cmentarzu przy ulicy Rymanowskiej Krzyż Powstańców dla upamiętnienia polskich zrywów niepodległościowych, umieszczając na nim tabliczkę z napisem: Bohaterom z 1831/63 Harcerze 1923•. W 1927 zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Juliusz Kaczorowski, Marian Musiał). W 1932 lub w 1933 ukończył studia z tytułem magistra filozofii w zakresie filologii polskiej na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we LwowieUkończenie studiów na UJK zrelacjonował sam Józef Pohorski w 1980. Piszący o nim Roman Bańkowski wskazał Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie: . Podczas studiów w 1927 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej.

Po zakończeniu studiów w 1933 został nauczycielem w Szkole Handlowej w Sanoku, zaś w 1934 został przeniesiony do pracy w 7-klasowej szkoły w Małorycie. W 1935 trafił do 1-klasowej szkoły w Charsach, skąd ponownie został skierowany do MałorytyPo latach Józef Pohorski dwie pierwsze relegacje tłumaczył niechęcią władz piłsudczykowskich wobec jego osoby o poglądach socjalistycznych.. W 1937 uzyskał dyplom i uprawnienia nauczyciela szkół średnich, po czym podjął pracę w gimnazjum w Bielsku Podlaskim i był tam zatrudniony do końca istnienia II Rzeczypospolitej w 1939. Podczas wakacji w Sanoku w 1939 zastał go wybuch II wojny światowej. Według jednej swojej relacji pozostał już tam w całym okresie okupacji niemieckiej, a według innej swojej wersji przybył do Sanoka w 1940. Działał w ramach zorganizowanego tam tajnego nauczania od 3 marca 1940 do 31 sierpnia 1944, ucząc języka polskiego.

Po nadejściu frontu wschodniego (wrzesień 1944) współorganizował odbudowę przedwojennego Gimnazjum Męskiego im. Królowej Zofii w Sanoku, gdzie został nauczycielem. W latach 1947–1953 sprawował stanowisko dyrektora tej szkoły, wówczas funkcjonującej pod nazwą I Państwowa Szkoła Męska Stopnia Podstawowego i Licealnego•Krystyna Chowaniec, Oświata i szkolnictwo. Szkoły ponapodstawowe, W latach powojennych w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 876.•. W ramach tamtejszej szkoły tzw. „jedenastolatki” w roku szkolnym 1947/1948 był inicjatorem i organizatorem Wieczorowego Liceum dla Dorosłych i był dyrektorem tej placówki do przejścia na emeryturę w 1972Krystyna Chowaniec, Oświata i szkolnictwo. Oświata dorosłych, W latach powojennych w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 895.. Następnie, do 1974 prowadził jeszcze zajęcia w I Liceum Ogólnokształcącym im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku, kontynuującym tradycje macierzystego gimnazjum. Ponadto od 1958 do 1960 wykładał na uniwersytecie ludowym we Wzdowie.

W okresie bezpośrednio po wojnie współorganizował ruch harcerski w Sanoku, w tym wśród uczniów szkołyAndrzej Brygidyn, W latach powojennych. Życie polityczne. Kształtowanie się lokalnych struktur polityczno-administracyjnych w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 767. jako harcmistrz był opiekunem całości zorganizowanego w 1945 w Sanoku harcerstwa, wszedł w skład komendy hufca, następnie pełnił stanowisko komendanta Hufca w Sanoku od 12 września 1946, następnie hufcowy (wraz z nim m.in. hufcowy Franciszek Moszoro, przyboczny, hm Czesław Borczyk, sekretarz i drużynowy Leszek Kril-Nartowski), drużynowy drużyny instruktorskiej. Po latach był autorem artykułu pt. Z dziejów harcerstwa sanockiego gimnazjum i liceum, opublikowanym w Tomie VI „Rocznika Sanockiego”.

Podczas konferencji partyjnej w dniach 1–2 czerwca 1947 w Rzeszowie został wybrany członkiem Rady Wojewódzkiej PPS. W 1948 został zastępcą przewodniczącego PPS w Sanoku. Był radnym Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku od 1945 do 1952. W strukturze MRN w 1950 był przewodniczącym Komisji Lokalowej, zasiadał w Komisji i Oświaty i Kultury MRNKrystyna Chowaniec, Oświata i szkolnictwo. Szkoły podstawowe, W latach powojennych w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 866.. Wielokrotnie był członkiem Komitetu Powiatowego PZPR w Sanoku. Od 1957 do 1960 był członkiem Komitetu Wojewódzkiego w Rzeszowie. Wstąpił do PZPR, był delegatem na VI Zjazd PZPR w 1971. Był członkiem Prezydium Miejskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.

Był członkiem ZNP od 1938, delegatem na Krajowy Zjazd ZNP w 1957. Od 1963 do 1971 był przewodniczącym zarządu powiatowego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Należał do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Sanoku. W 1967 został członkiem Okręgowej Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich. Pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Kwartalnej do Badania Wyników Nauczania w Kuratorium w Rzeszowie. Od 1950 był ławnikiem Sądu Okręgowego w Jaśle ds. przestępstw szczególnie niebezpiecznych, w 1982 jako emeryt został wybrany ławnikiem sądowym w Sanoku.

W Sanoku zamieszkiwał przy ulicy Jarosława Dąbrowskiego 6. Jego żoną była Janina Stanisława z domu Siekierzyńska (1904-1992, siostra Karola Siekierzyńskiego)•. Józef Pohorski zmarł 26 lutego 1998 w KrakowieData dzienna śmierci 26 lutego 1998 została wpisana w księdze cmentarnej i wskazana na inskrypcji nagrobnej. W informacji prasowej podano dzień 25 lutego 1998, zob. . Oboje zostali pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

thumb|240px|Grobowiec Janiny i Józefa Pohorskich w Sanoku Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1972) Srebrny Krzyż Zasługi (28 sierpnia 1952, za zasługi w pracy zawodowej i społecznej). Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980) Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (1971) Odznaka „Zasłużony dla Sanoka” (1978)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Absolwenci Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Członkowie Komitetów Powiatowych PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie Kategoria:Członkowie Miejskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w Sanoku Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej (1944–1948) Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Harcerze związani z Sanokiem Kategoria:Harcmistrzowie Kategoria:Komendanci hufców ZHP Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużony dla Sanoka” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Polscy ławnicy sądowi Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Radni Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1998