thumb|Wschodni odcinek ulicy, widok z placu Na Rozdrożu Aleja Armii Ludowej – ulica w warszawskiej dzielnicy Śródmieście, będąca częścią Trasy Łazienkowskiej. Przebieg Aleja Armii Ludowej jest częścią Trasy Łazienkowskiej. Rozpoczyna swój bieg jako przedłużenie mostu Łazienkowskiego, przy skrzyżowaniu z Wisłostradą. Prowadząc po estakadzie, mija górą rondo Sedlaczka (skrzyżowanie ulic Łazienkowskiej, Myśliwieckiej i Rozbrat) i pokonuje skarpę warszawską. Następnie, biegnąc w wykopie, krzyżuje się z Alejami Ujazdowskimi (plac Na Rozdrożu), a dalej przebiega bez powiązania pod ulicą Marszałkowską, i krzyżuje się dwupoziomowym skrzyżowaniem z ulicą Waryńskiego. Aleja kończy swój przebieg kolejnym dwupoziomowym skrzyżowaniem z aleją Niepodległości, gdzie przechodzi w ulicę Wawelską.

Historia Pierwsze plany budowy arterii komunikacyjnej na południu Warszawy na odcinku Opaczewska – pl. Na Rozdrożu, powstały w latach 30. XX wieku. Wiązały się one z likwidacją lotniska mokotowskiego (przenoszone na Okęcie i Gocław) oraz toru wyścigów konnych (przenoszony na Służewiec). Nowej arterii planowano nadać nazwę upamiętniającą Józefa Piłsudskiego.

W zmienionej wersji przedwojenne plany rozwijane były po 1945 roku. Uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 19 grudnia 1949 dotychczasowej alei Piłsudskiego nadano nazwę aleja Armii Ludowej. W trakcie budowy Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w latach 1950–1952 wytyczono przebieg alei na przedłużeniu ulicy Wawelskiej do pl. Na Rozdrożu i zbudowano wzdłuż niej domy, jednak przestrzeń między nimi przez kilkanaście kolejnych lat pozostawała niezagospodarowana.

Prace budowlane nad Trasą Łazienkowską, w której przebieg włączono aleję Armii Ludowej, rozpoczęto w 1968 roku, lecz z powodu braku pieniędzy wkrótce je przerwano. Budowa została wznowiona w 1971 roku, a uroczyste otwarcie miało miejsce 22 lipca 1974 roku, w dniu trzydziestolecia PRL.

Do końca 2013 rokuRozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 września 2013 r. w sprawie pozbawienia dróg kategorii dróg krajowych () posiadała kategorię drogi krajowej oraz stanowiła fragment miejskiego odcinka drogi nr 2 i trasy europejskiej E30. Od 1 stycznia 2014 roku na całej długości jest drogą powiatową, o nieustalonym numerze.

Nazwa Nadana uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 19 grudnia 1949 nazwa alei upamiętnia Armię Ludową, konspiracyjną organizację zbrojną Polskiej Partii Robotniczej z okresu okupacji niemieckiej. Współpraca tej formacji z ZSRR sprawiła, że po transformacji ustrojowej 1989 pojawiły się propozycje zmiany nazwy alei. Podnoszono pomysł, by jej patronem został płk Ryszard Kukliński, lecz ostatecznie upamiętniono go ulicą na Białołęce, a aleja Armii Ludowej zachowała dotychczasową nazwę.

9 listopada 2017 wojewoda mazowiecki Zdzisław Sipiera wydał zarządzenie zastępcze w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki., zmieniające nazwę arterii z al. Armii Ludowej na ul. Lecha Kaczyńskiego. Zarządzenie weszło w życie 10 listopada 2017. 16 listopada Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na zarządzenie zastępcze do sądu administracyjnego.

11 stycznia 2018 rada przyjęła kolejną uchwałę, ponownie zmieniającą nazwę arterii z ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasa Łazienkowska. Uchwała weszła w życie 5 lutego, 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, jednakże jej wykonanie zostało wstrzymane 7 lutego przez rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody. 1 marca Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego. 29 października 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że wojewoda mazowiecki miał rację, stwierdzając nieważność uchwały Rady Miasta o zmianie nazwy ul. Lecha Kaczyńskiego na Trasę ŁazienkowskąSygnatura akt II SA/Wa 606/18, wyrok z 29 października 2018 Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska, WSA: Radni złamali prawo zmieniając aleję Lecha Kaczyńskiego na Trasę Łazienkowską WSA przyznał rację wojewodzie, że Rada nie uzyskała opinii IPN ani wojewody na zmianę nazwy ulicy, a to jest przesłanką, którą powinni spełnić radni. A zatem naruszyli prawo w istotny sposób..

28 maja 2018 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarządzenie zastępcze wojewody mazowieckiego z 9 listopada 2017Wyrok Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2075/17. Wojewoda mazowiecki zapowiedział wniesienie skargi kasacyjnej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 7 grudnia Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wojewody.

Przeciwko zmianie nazwy alei krytycznie wypowiedział się Piotr Osęka, który określił to „konfiskatą pamięci” przez IPN.

Ważniejsze obiekty Główny Urząd Statystyczny Pole Mokotowskie Pomnik Lotników Polskich Biurowiec Focus Wydział Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej Biurowiec International Business Center Stacja metra Politechnika Pomnik Tysiąclecia Jazdy Polskiej Biurowiec Zebra Tower Dom Studencki „Riviera”

Przypisy

Armii Ludowej Kategoria:Armia Ludowa Kategoria:Śródmieście Południowe Kategoria:Ujazdów (Warszawa) Kategoria:Solec (Warszawa)