thumb|240px|Kilka plech na piaskowcu Kamusznik siny, krążniczka sina (Porpidia tuberculosa (Sm.) Hertel & Knoph) – gatunek grzybów z rodziny krążniczkowatych (Lecideaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Porpidia, Lecideaceae, Lecideales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1885 r. James Edward Smith nadając mu nazwę Spiloma tuberculosums. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu Hannes Hertel i Johannes-Günther Knoph w 1984 r.

Niektóre synonimy nazwy naukowej:

Nazwy polskie według opracowania W. Fałtynowicza.

Charakterystyka Plecha skorupiasta, b bardzo cienka lub nieco tylko zgrubiała, o barwie białawej, popielatoszarej lub niebieskoszarej, czasami o zielonawym odcieniu. Zazwyczaj posiada czarne przedplesze. Powierzchnia popękana lub areolkowana. Izydiów brak, licznie natomiast występują koliste, białawe urwistki. Hymenium ma grubość 100–125(140) μm i tylko w najwyższej części ma oliwkową barwę, poza tym jest bezbarwne. Reakcje barwne: miąższ I + fioletowoniebieski, UV + niebieskawy.

Zazwyczaj wytwarza owocniki w postaci apotecjów, czasami jednak ich brak. Mają kolisty lub nieregularny kształt i rozmiar 1–2(3) mm. Tarczki apotecjów są czarne, nagie lub niebiesko przyprószone, płaskie lub nieco wypukłe, a brzeżki cienkie, również czarne, trwałe lub zanikające. W jednym worku powstaje po 8 jednokomórkowych askospor o rozmiarach 12–21 × 6–13 μm.

Plecha zawiera glony protokokkoidalne Trebouxia i Chlorococcum pełniące rolę fotobionta. Brak cefalodiów. Plecha wytwarza kwasy porostowe, m.in. kwas nortstiktowy, kwas stiktowy, kwas konfluentynowy.

Występowanie i siedlisko Występuje głównie we wschodniej części Ameryki Północnej i w Europie. Poza tymi głównymi rejonami występowania opisano jeszcze występowanie tego gatunku w Czadzie w Afryce Środkowej oraz na Falklandach. W Polsce gatunek pospolity w górach i rzadki na niżu.

Rośnie na skałach krzemianowych i piaskowcach, według innych źródeł także na drobnych kamieniach oraz na korze drzew, pniach, gałęziach.

Przypisy

Kategoria:Krążniczkowate Kategoria:Porosty Kategoria:Mykobiota Polski