thumb|right|Phan Thanh Giản Phan Thanh Giản (ur. 11 listopada 1796 w Kochinchinie w prowincji Bến Tre, zm. 4 sierpnia 1867) – wietnamski polityk, konserwatywny doradca władców Wietnamu, który na skutek nacisków Francji został zmuszony do przekazania jej niektórych terytoriów wietnamskichAlex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 480.
Życiorys Urodził się na północnych terenach dzisiejszego Wietnamu. Pochodził z ubogiej rodziny. Dzięki swoim wybitnym zdolnościom zapewnił uzyskał stanowisko doradcy cesarza Minh Mạnga. Jako wielki zwolennik konfucjanizmu popadł jednak szybko w konflikt, wskutek których Minh Mạng odebrał mu godności i tytuły, a następnie zesłał do środkowowietnamskiego Quảng Nam, gdzie został zmuszony do odbycia służby wojskowej w roli zwykłego żołnierza. Zaskoczył wówczas swoich towarzyszy, dowódców, a nawet samego cesarza, za sprawą swojej odwagi w walce. Minh Mạng przywrócił go ostatecznie do łask i powierzył mu na swoim dworze funkcję swego najbliższego doradcy. Po śmierci Minh Mạnga w 1841 sprawował ją dalej, udzielając rad następnym władcom.
Podchodził do infiltracji Wietnamu przez Europę z dużą podejrzliwościąAlex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 480-481. Podejmował też różnorakie przedsięwzięcia w celu powstrzymania ekspansji kolonialnej dokonywanej przez Francję, jednak bez skutku. W tym czasie władze Wietnamu prowadziły antychrześcijańskie prześladowania, których skutkiem była interwencja armii francuskiej w 1862. Armia Francji zaatakowała południe Wietnamu, zajmując Sajgon, Biên Hoà i Vĩnh Long. Phan Thanh Giản postanowił nie dopuścić, aby podbiła ona resztę kraju. Podpisał pokój, przekazując Francji trzy południowowietnamskie prowincje. W 1863 rozpoczął kolejne rokowania z Francją, która obiecała opuścić zajęte przed rokiem prowincji w zamian za to, że cesarz uzna te terytoria za francuski protektorat. Ową umowę zawarto w 1864, ale w następnym roku Francuzi wypowiedzieli układ, woląc powrócić do warunków ustalonych w 1862. Bezsilny w kwestii położenia kresu podbojom francuskim, Phan Thanh Giản popełnił samobójstwoAlex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 481.
Przypisy
Bibliografia Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 480-481.
Kategoria:Wietnamscy samobójcy Kategoria:Wietnamscy politycy Kategoria:Wietnamscy wojskowi Kategoria:Urodzeni w 1796 Kategoria:Zmarli w 1867