Lwowski Państwowy Instytut Sztuki Dekoracyjnej i Stosowanej im. Iwana Trusza () – ukraińska uczelnia we Lwowie kształcąca specjalistów w dziedzinie sztuki. Została założona w połowie XIX wieku, wielokrotnie była reorganizowana i przemianowywana, ale zgodnie z zachowanymi dokumentami kontynuuje tradycje działającej przed 1939 uczelni polskiej – Szkoły Przemysłowej we Lwowie. Dopuszcza absolwentów do drugiego poziomu akredytacji.

Historia Szkoła rzemiosła Początki uczelni sięgają 1853, wówczas Izba Gospodarcza wydała pozwolenie na działalność niedzielnej szkoły przemysłowo-handlowej, która miała nauczać rzemiosła, prowadzenia działalności wytwórczej i handlowej. W 1859 finansowania szkoły podjął się lwowski magistrat, a od 1862 dofinansowywanie przekazywało w formie darowizn wiele lwowskich instytucji handlowych. Zainteresowanie kierunkiem działalności i liczba chętnych do nauki spowodowały, że w 1866 statut nowej szkoły działającej w pełnym wymiarze został zatwierdzony przez gubernatora. Obie szkoły zaczęły prowadzić wykłady wieczorowo w dni powszednie, ale nowa szkoła posiadała trzy wydziały – chemiczny, budowlany i mechaniczny. W 1869 połączono je w jedną uczelnię, do grona finansujących dołączyła gmina. Na początku 1870 rada szkoły opracowała plan reorganizacji programu nauczania, ponieważ dotychczasowy był na niskim poziomie, ale aby go wdrożyć w życie niezbędne było zwiększenie finansowania. Stanowisko Ministerstwa Edukacji i Religii w Wiedniu było negatywne, jako argument podawano, że w Galicji jedna uczelnia tego typu działająca w Krakowie jest wystarczająca. W 1876 przy uczelni powstało Muzeum Przemysłowe oraz działająca przy nim szkoła rysunku i modelowania, równocześnie razem z dawną szkołą majstrów budowlanych stała się kanwą powstania jednej, większej uczelni.

1876-1892 thumb|Lwowski ratusz był siedzibą w szkoły w latach 1877–1892 Za datę powstania szkoły, która zapoczątkowała istnienie instytucji edukacyjnej będącej początkiem działającej do dziś uczelni przyjmuje się dzień 18 grudnia 1876, kiedy to austro-węgierskie Ministerstwo Edukacji i Religii wydało pozwolenie na uruchomienie przy Muzeum Przemysłowym Powszechnej Szkoły Przemysłowej Rysunków i Modelowania. Inicjatorami jej powołania były Rada Miejska, Muzeum Przemysłowe, cechy rzemieślnicze, Rada Krajowa i profesorowie filozofii Uniwersytetu Lwowskiego. Priorytetowym zdaniem nowej szkoły było przygotowywanie młodzieży do studiów na uczelniach technicznych. Kierownikiem i jednym z wykładowców został pedagog i artysta malarz Wincenty Tschirschnitz (1839-1897), wspólnie z Feliksem Mikulskim i Władysławem Kłapkowskim tworzyli radę szkoły. Zajęcia rozpoczęły się we wrześniu 1877 w budynku Muzeum Przemysłowego przy ulicy Kurkowej 23a (obecnie Mykoły Łysenki), ale już po dwóch miesiącach obie instytucje zostały przeniesione do budynku lwowskiego ratusza, gdzie zajęły część trzeciego piętra w północnym skrzydle. W tym okresie była to szkoła typowo rzemieślnicza, prowadziła na wydziale budowlanym kursy półroczne dla murarzy, cieśli i kamieniarzy, roczne dla ślusarzy i stolarzy budowlanych, na wydziale przemysłu artystycznego kursy hafciarstwa, koronkarstwa, a na wydziale malarstwa i rzeźbiarstwa kursy rysunku i modelowania. W 1882 szkoła zmieniła nazwę na C. K. Szkoła dla Przemysłu Artystycznego, równocześnie uruchomiono na wydziale przemysłu artystycznego nowe kierunki tj. stolarstwo meblowe, snycerstwo i tokarstwo. Trzy lata później rada miasta zaczęła rozważać uzyskanie dla szkoły statusu instytucji państwowej, po zwróceniu się w tej sprawie do Ministerstwa Edukacji i Religii otrzymano do wypełnienia listę wymogów, które uczelnia musiałaby spełnić. Należały do nich otrzymanie działki budowlanej, na której zostanie wybudowany samodzielny gmach dla celów edukacyjnych i zapewnienie częściowego stałego finansowania przez miasto. W zamian ministerstwo zapewniło dofinansowanie wysokości 400 tysięcy złotych rocznie, a to sprawiło, że miasto zaczęło stopniowo spełniał postawione wymagania. Na początku marca 1890 prezydent Lwowa Edmund Mochnacki osobiście pojechał do Wiednia, gdzie zajmował się załatwianiem formalności, które pozwoliłyby nadać szkole status państwowej. Wizyta odniosła sukces, rok później szkoła opuściła ratusz i wprowadziła się do budynku zajmowanego przez szkołę majstrów budowlanych i otrzymała nazwę C. K. Państwowa Szkoła Przemysłowa. W tym samym roku odwiedził szkołę przebywający wówczas we Lwowie cesarz Franciszek Józef I.

1892–1919 thumb|Gmach Szkoły Przemysłowej projektu Gustawa Bisanza Wizyta cesarza prawdopodobnie miała wpływ na przeznaczenie na potrzeby szkoły własnej siedziby przy ulicy Teatralnej 17. 20 stycznia 1893 dyrektorem został architekt Zygmunt Gorgolewski, szkoła posiadała wówczas dwa wydziały – sztuki i budownictwa. Każdego roku szkoła publikowała sprawozdania ze swojej działalności, a poziom nauki często otrzymywał bardzo pozytywne oceny w publikacjach. Wobec panującego na początku XX wieku boomu budowlanego władze Namiestnictwa wydały zezwolenie, aby wszyscy absolwenci szkoły, którzy nie kontynuowali nauki na innej uczelni otrzymywali pozwolenia na projektowanie i kierowanie pracami budowlanymi na poziomie zawodowym architekta. Taka sytuacja sprawiła, że zawodowi architekci, którzy byli absolwentami uczelni technicznych zgłosili oficjalny sprzeciw żądając ustawy, która wprowadziłaby rozróżnienie kompetencji architektów i budowniczych tj. absolwentów szkół przemysłowych. Sprawa była wówczas na bieżąco omawiana w prasie fachowej, ale najwięcej publikacji ukazywało się w wydawanym przez Towarzystwo Politechniczne „Czasopiśmie Technicznym”, to samo Towarzystwo oraz Koło Architektów Polskich zablokowały całkowicie możliwość wstępowania w ich szeregi uczniom szkół przemysłowych. Częste były przypadki utrudniania im podejmowania pracy w administracji publicznej, a przede wszystkim w strategicznej dla Austro-Węgier służbie kolejowej. Taka sytuacja tylko potwierdzała wysoki poziom nauczania w szkołach przemysłowych działających we Lwowie, Pradze, Czerniowcach i Krakowie. Inną kwestią był fakt, że absolwenci szkół przemysłowych projektowali i kierowali budową budynków powstających w mniejszych miastach i na prowincji. W 1904 na czele szkoły stanął krakowski architekt i konserwator sztuki Zygmunt Hendel, w roku szkolnym 1910/1911 po raz pierwszy rozpoczęto nauczanie na Wydziale Technicznym, który nie miał nic wspólnego ze sztuką. Po wybuchu I wojny światowej gmach zajęło wojsko, a szkoła początkowo działała w budynku Instytutu Technicznego przy ulicy Wiktora Bourlarda 5 (wcześniej Krzywa, obecnie Ostapa Nyżankiwskiego).

Dwudziestolecie thumb|Gmach szkoły projektu Władysława Sadłowskiego W 1919 dyrektorem szkoły został architekt i rzeźbiarz Władysław Kłapkowski, ale już po roku zastąpił go Walerian Kryciński. Władze polskie przeprowadziły wówczas reformę szkolnictwa zawodowego i ukierunkowały szkołę w stronę nauki przedmiotów technicznych, w 1929 po raz kolejny zmieniono jej nazwę na Państwową Szkołę Techniczną im. Stanisława Szczepanowskiego. W tym okresie do grona wykładowców należeli m.in. grafik Ludwik Tyrowicz, rzeźbiarz Marian Wnuk oraz introligator Aleksander Semkowicz. W połowie lat 30. XX wieku zauważono potrzebę kształtowania ochrony artystycznej umiejętności nauczanych w szkole, to sprawiło, że w 1938 wydział artystyczny przekształcono w oddzielna instytucję tj. Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych.

II wojna światowa Po wkroczeniu Armii Czerwonej i zajęciu Lwowa przez władzę radziecką Instytut przetrwał tylko do końca 1939, a następnie został zdegradowany do poziomu szkoły zawodowej, ale pozostawiono bez zmian skład osobowy kadry nauczycielskiej. Po zajęciu miasta przez okupanta hitlerowskiego szkołę podzielono na dwie równoległe, jedna posiadała język wykładowy ukraiński, druga polski. Szkołą ukraińską kierował Mychajło Osinczuk, a następnie Jewhen Nahirnyj, natomiast na czele szkoły polskiej stał Józef Starzyński. Na początku kierunki rzeźbiarski i tkacki były dla obu szkół wspólne, podczas egzaminowania absolwentów wcześniejszych kursów automatycznie przypisywano na wyższy poziom nauczania, dotyczyło to m.in. uczęszczających do szkoły zawodowej w okresie radzieckim. W budynku przy ulicy Chrzanowskich 9 obecnie Mychajły Werbyckiego powstał internat, a współistnienie obu szkół było pokojowe. Duży wpływ miały przyjacielskie relacje obu dyrektorów, którzy wcześniej pracowali w jednej szkole. W 1943 uczniowie obu szkół zorganizowali wspólną wystawę dorobku artystycznego. Poziom artystyczny szkoły ukraińskiej nie zadowalał władz okupacyjnych, w związku z tym zmienili jej profil na techniczny równocześnie zmieniając nazwę na Techniczna zawodowa szkoła budownictwa, a w styczniu 1944 przenieśli ją do budynku przy ulicy Janowskiej (Tarasa Szewczenki). Wyjątek stanowili uczestnicy ostatniego kursu, którym pozwolono ukończyć szkołę rzemieślniczą, do egzaminu końcowego dopuszczono 23 słuchaczy. Z okresu okupacji hitlerowskiej nie zachowały się dokumenty dotyczące działalności szkoły, a literatura radziecka pomija ten czas. Jedyne informacje pochodzą ze wspomnień absolwentów, którzy spisywali je na emigracji.

Okres radziecki Po ponownym wkroczeniu do Lwowa Armii Czerwonej i ustanowieniu władzy radzieckiej wiosną 1944 przywrócono działalność Szkoły Rzemieślniczo-Przemysłowej, a jej dyrektorem został architekt A. Kurenko. Dwa lata później przekształcono ją w Instytut Sztuk Stosowanych i Dekoracyjnych, który powstał na bazie dotychczasowej szkoły, ale przyjmował uczniów po ukończeniu szkoły podstawowej. Istniały plany likwidacji placówki, ale w 1949 zarzucono je, wprowadzono typowy dla ZSRR program szkoły zawodowej oraz zmieniono nazwę na Lwowską Szkołę Sztuk Stosowanych. W 1951 dyrektorem została W. Tarasowa, w tym okresie sytuacja szkoły uległa poprawie oraz przywrócono działalność internatu przy ulicy Tarasa Szewczenki 49. 20 czerwca 1956 patronem szkoły został Iwan Trusz, w kolejnych latach poziom nauczania stopniowo wzrastał, a prace uczniów wystawiano na wielu wystawach w republikach ZSRR. Do stałego elementu nauczania weszły praktyki letnie, na pierwszym poziomie nauczania były to prace w plenerze, na drugim zwiedzanie ośrodków sztuki ludowej m.in. Kołomyja, Kosmacz, Kosów. Na trzecim i czwartym kursie przeprowadzano praktyki twórczości w drewnie, ceramice lub innych materiałach zgodnie z profilem kursu. Podczas piątego kursu uczniowie odwiedzali najważniejsze muzea, które posiadały kolekcje artystyczne i sztuki ludowej. Osłabienie wpływów ideologicznych pozytywnie wpłynęło na poziom nauczania, w roku szkolnym 1963/1964 wprowadzono nowy przedmiot '„Podstawy kompozycji”, który oparto na nowoczesnej, stosowanej w Europie metodyce nauczania. W 1975 dyrektorem został Bohdan Kocaj.

Współczesność Od 1993 szkoła staje się uczelnią na poziomie I i II stopnia akredytacji, jej absolwenci uzyskują tytuł młodszego specjalisty lub bakałarza (licencjata) (4 lub 6 lat nauki). Od uzyskania przez Ukrainę niepodległości obchodzony jest dzień szkoły, odbywa się to 14 października – greckokatolickie święto Najświętszej Marii Panny, jest to dzień otwarty, odbywa się wówczas uroczysta akademia, koncert muzyczny, a w muzeum wystawiane są prace uczniów.

Wydziały Grafika przemysłowa. Kontynuuje tradycje założonego w 1966 wydziału dekoracji, w 1996 został on podzielony na wydział grafiki przemysłowej i architektury reklamowej i reklamy przestrzennej; Architektura reklamowa i reklama przestrzenna. Początkowo był częścią wydziału dekoracyjnego, w czasach władzy radzieckiej nauczano reklamy i ekspozycji towarów handlowych, obecnie na wydziale tym naucza się reklamy w środowisku architektonicznym, reklamy wizualnej, tworzenia elementów małej architektury, architektury wnętrz i przestrzeni wystawienniczej, reklamy ulicznej;