Badanie włosów na obecność narkotyków – badanie typu screeningowego (skriningowe, skrining, z ang. screeningRobert Beaglehole, Ruth Bonita, Tord Kjellstrom: Podstawy epidemiologii. Łódź: Instytut Medycyny Pracy, 1996. .) – określa rodzaj używanych środków po czasie ich działaniu.
Poprzez układ krwionośny w macierz włosa wbudowują się związki spożywane, wdychane oraz stosowane do iniekcji. Dzięki temu na podstawie analizy składu włosa można określić, czy stosowano środki odurzające i psychotropowe itp. Analizy włosów na obecność narkotyków pozwalają określić rodzaj użytej substancji, umożliwiają zakreślić przybliżony czas zażycia środków (z dokładnością do jednego miesiąca), w znacznym stopniu ograniczają możliwość zafałszowania wyników, wykluczają czynniki zewnętrzne (np. przebywanie w pomieszczeniach wypełnionych dymem narkotycznym).
Wykorzystanie badań Badanie włosów na obecność narkotyków jest zlecane przez różne podmioty w różnych celach: rodzice i partnerzy – w celu potwierdzenia podejrzeń o zażywaniu narkotyków, dopalaczy, leków itp., pracodawcy – element badań w branżach tzw. strategicznych w celu wyeliminowania osób z grup ryzyka, wymiar sprawiedliwości i organy ścigania – w sprawach cywilnych i karnych, coraz częściej w sprawach rodzinnych (m.in. dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem), w medycynie – element kontroli kuracji np. metadonowej lub jako element kontroli systematyczności zażywania leków.
Opis próbki włosów Do analizy mogą być wykorzystane wszystkie rodzaje włosów (z głowy, ramion, klatki piersiowej, a także miejsc intymnych). Za ilość wystarczającą do badania przyjmuje się 50 mg włosów – pojedynczy włos jest niewystarczający do przeprowadzenia badania. Włosy nie wymagają specjalnego zabezpieczenia.
Do badań nadają się włosy o maksymalnej długości 24 cm – po upływie dwóch lat następuje otwieranie się łusek włosa i wypłukiwanie substancji wbudowanych w ich strukturę. Obcięte włosy przechowywane w nienasłonecznionym miejscu są pełnowartościowym materiałem analitycznym bez ograniczeń czasowych.
Najbardziej reprezentatywna próbka włosów to próbka spełniająca poniższe wytyczne: grubości ołówka, obcięcie tuż przy skórze głowy, kilka miejsc pobrania, oznaczenie miejsca ścięcia na próbce (strona pochodząca od skóry głowy – umożliwia oznaczenie przybliżonego czasu zażycia substancji).
Analiza włosów na obecność narkotyków a prawo Analiza włosów wykrywająca substancje odurzające wykorzystywane są przez systemy sądowe w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanadzie i innych krajach na całym świecie, w tym również w Polsce. Wyniki badań włosów są prawnie i naukowo uznane za dopuszczalny dowód w sprawachAtlantic reporter: Druga seria, Tom 681. Zachód Pub. Co 1996 str. 44Nevada emplyment security department v. Cynthia Holmes, Kamer Zucker Abbott. 1996. opublikowane 21 marca 2011.
W Polsce na zlecenie sądów oraz organów ścigania badania wykonuje Instytut Ekspertyz Kryminalistycznych Analityks w Poznaniu. Instytut wykonuje również badania na zlecenie osób prywatnych, kancelarii prawnych i podmiotów gospodarczych.
Czas zażycia, wykrywalność substancji Związki wbudowują się w strukturę włosów w cebulce po około trzech tygodniach, statystyczny przyrost włosa w ciągu miesiąca – 1 cm. Przykładowo mając do dyspozycji włosy trzycentymetrowe można określić zażycie substancji w ciągu ostatnich trzech miesięcy.
W oparciu o dane Instytut Ekspertyz Kryminalistycznych AnalityksKwartalny raport naukowo-techniczny z badań włosów na obecność środków odurzających, substancji psychotropowych i ich prekursorów; raport za I kwartał 2014; zakończony 31 marca 2014 w Poznaniu oznaczeniom we włosach podlegają m.in. następujące środki odurzające: amfetamina (w tym metamfetamina), barbiturany, benzodiazepiny, kannabinoidy (THC), kokaina, metadon, opioidy (kodeina, morfina, heroina, itp.), fencyklidyna (PCP), syntetyczne kannabinoidy (K2, Spice), MDMA (ecstasy), LSD. Poza wyżej wymienionymi oznaczeniom podlegają również środki odurzające wchodzące w skład dopalaczy.
Przypisy
Bibliografia Pragst F., Balíková M., Stan techniki w analizie włosów wykrywania narkotyków i nadużywania alkoholu, Clinica chimic Acta 370 2006, str. 17–49. Balíková M., Analiza włosów na obecność substancji odurzających: wiarygodności interpretacji, Biomed Pap Med Fac Univ Olomouc Czech Palackiego Repub. 2005, 149 (2): 199-207. Agius R. & Kintz P., Drug and Alcohol Testing in Hair, Collection and Analysis, 2010 European Workplace Drug Testing Society, Version 1.0 Hair Structure: The Facts, Hair structure Paterson S. Lee S. & Cordero R., Analysis of hair after contamination with blood,containing cocaine and blood containing benzoylecgonine, 2010 Forensic Science International, Vol. 194, p.94–96 36 Pragst F. & Balikova M.A., State of the art in hair analysis for detection of drug and alcohol abuse, 2006, Clinica Chimica Acta, Vol. 370, p.17–49 Sporkert F. & Pragst F., Use of headspace solid-phase microextraction (HS-SPME) in hair analysis for organic compounds’, 2000, Forensic Science International Vol. 107, str. 129-148 Kronstrand R., Andersson MC., Ahlner J., Larson G. Incorporation of selegiline into hair after oral selegiline intake. J Anal Toxicol 2001;25: 594–601. Henderson GL., Harkey MR., Zhou C., Jones RT., Jacob P., Incorporation of isotopically labeled cocaine and metabolites into human hair; 1. dose response relationships. J Anal Toxicol 1996;20:1–12. Negrusz A., Moore CM., Hinkel KB., Stockham TL., Verma M., Strong MJ.,et al. Deposition of 7-aminoflunitrazepam and flunitrazepam in hair after a single dose of Rohypnol. J Forensic Sci 2001; 46:1–9. Cone EJ. Mechanisms of drug incorporation into hair. Ther Drug Monit 1996;18:438–43. P. Kintz & Co, Drug testing in hair, 1996. H. Sachs, Theoretical limits of the evaluation of drug concentrations in hair due to irregular hair growth, Forensic Sci. Int., 1995, 70, 53-61
Kategoria:Kryminalistyka