Edwin Hauswald (ur. 3 września 1868 we Lwowie, zm. 8 marca 1942 tamże) – polski inżynier mechanik, teoretyk zarządzania.
Życiorys Urodził się w rodzinie Ottona i Karoliny z domu Lang. Po ukończeniu gimnazjum w 1886 rozpoczął studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. Po obronie pracy dyplomowej w 1891 uzyskał tytuł inżyniera i wyjechał uzupełnić wiedzę w dziedzinie elektrotechniki i konstrukcji maszyn w Berlinie i Zurychu. W 1893 powrócił do Lwowa i z ramienia firmy Siemens & Halske pracował przy budowie linii tramwajowej, po jej uruchomieniu wyjechał do Wiednia, gdzie pracował jako konstruktor w zakładach Siemensa. W 1896 przeniósł się do Frankfurtu nad Menem i pracował w zakładach akumulatorowych Karola Pollaka. Od 1903 mieszkał we Lwowie, został powołany na stanowisko profesora na Wydziale Budowy Maszyn, gdzie wykładał m.in. zasady budowy maszyn i kotłów oraz budowę urządzeń dźwigowych. Rok później jako pierwszy w Europie rozpoczął prowadzenie wykładów z „Organizacji i zarządzania przedsiębiorstwami przemysłowymi”. W 1912 został rektorem Politechniki Lwowskiej, a następnie dwukrotnie był dziekanem Wydziału Mechanicznego. Od 1912 do 1916 prezesem wydziału głównego Towarzystwa Politechnicznego, równocześnie był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. W 1915 został wybrany na roczną kadencję prorektora Politechniki Lwowskiej. Założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922 rokuDeklaracja programowa. [Inc.:] Polska jako naród ani na chwilę nie przestawała istnieć [...]: 28 czerwca 1922 r. / [Unia Narodowo-Państwowa].. W 1928 należał do grona członków założycieli warszawskiej Akademii Nauk Technicznych. Na podstawie art. 24 pragmatyki profesorskiej z dniem 31 sierpnia 1938 został przeniesiony w stan spoczynku.
Zmarł we Lwowie i został pochowany na Cmentarzu ŁyczakowskimStanisław Nicieja, Ogród snu i pamięci. Dzieje Cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie i ludzi tam spoczywających w latach 1786–2010, Opole 2010, , s. 318.
Działalność naukowa Edwin Hauswald poza pracą inżyniera-mechanika i nauczyciela akademickiego zajmował się dziedzinami znanymi współcześnie jako organizacji i zarządzania, stworzył termin „nauka organizacji i zarządzania”. Do najważniejszych obszarów, które znajdowały się w sferze jego zainteresowań naukowych, należałyAlojzy Czech „Ekonomiczne inspiracje i afiliacje polskich współtwórców nauk o zarządzaniu” IX Kongres Ekonomistów Polskich.: organizacja i zarządzanie przedsiębiorstwem; systemy wynagrodzeń; metody i sposoby organizowania; kształcenie techniczno-ekonomiczne; koszty wytwarzania.
Stworzył dwadzieścia pięć ogólnych metod organizacyjnych m.in. metoda obserwacji i eksperymentów, metoda analizy, metoda dokładnego określania zadania, metoda klasyfikacji, metoda mierzenia, metoda graficzna, metoda ustalania norm, metoda badania odchyleń, metoda harmonizacji. Zmodyfikował stworzoną przez Henriego Fayola tablicę uzdolnień kierowniczych, z sześciu grup czynności i uzdolnień (administracyjne, techniczne, handlowe, rachunkowe, finansowe i ubezpieczeniowe) pozostawił trzy (administracyjno-ubezpieczeniowa, techniczna i kupiecka).
Podjął próbę stworzenia podstaw kwantyfikacji układów organizacyjnych, m.in. opracował wzór pozwalający określić łączną liczbę uczestników organizacji wielostopniowej, przy założeniu stałej rozpiętości kierowania na każdym ze szczebli:
gdzie: = łączna liczba uczestników organizacji, = stały współczynnik rozpiętości i kierowania, = numer szczebla.
Publikacje Elektrische Bahnen mit Akkumulatorenbetrieb (1898) Organizacja i zarząd przedsiębiorstw (1904) Przestrzenne diagramy momentów w wałach korbowych (1918) Teoria działalności połączeń nitowanych (1926) Naukowa organizacja systemów Taylora (1926) Akord czasowy i systemu premiowe (1926) Przemysł (1926) Kinetyka kosztów produkcji (1929) Organizacja i zarząd (1935)
Publikacje w Czasopiśmie Technicznym, Przeglądzie Technicznym, Przeglądzie Organizacyjnym i Przeglądzie Ekonomicznym.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 630 „za zasługi na polu naukowem”. Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym, położone w latach 1905–1918”.
Przypisy
Bibliografia
Edwin Hauswald w Encyklopedii Zarządzania
Linki zewnętrzne Publikacje Edwina Hauswalda w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Politycy Unii Narodowo-Państwowej Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IX kadencji Kategoria:Rektorzy Politechniki Lwowskiej Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Lwowskiej Kategoria:Zmarli w 1942