Nagroda Historyczna im. Kazimierza Moczarskiego – polskie wyróżnienie przyznawane corocznie „dla najlepszej książki historycznej ubiegłego roku”, przy zastrzeżeniu, iż musi to być praca autora żyjącego i dotycząca dziejów Polski od 1918 roku. 21 listopada 2014 roku nagroda została przyznana po raz szósty, a instytucjami nadającymi były: Narodowe Centrum Kultury i Fundacja im. Kazimierza i Zofii Moczarskich. Laureat nagrody otrzymuje statuetkę („Temperówkę” Kazimierza Moczarskiego) oraz kwotę pieniężną w wysokości 50 tysięcy złotych.
Laureaci nagrody 2025: Rafał Wnuk i Sławomir Poleszak za książkę Niezłomni czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu, Wydawnictwo Literackie 2024: Grzegorz Motyka za książkę Akcja »Wisła« ‘47. Komunistyczna czystka etniczna, Wydawnictwo Literackie 2023: Sławomir Łotysz za książkę Pińskie błota. Natura, wiedza i polityka na polskim Polesiu do 1945 roku, Wydawnictwo Universitas 2022: za książkę Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce, Wydawnictwo Czarne 2021: Grzegorz Piątek za książkę Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949, W.A.B. 2020: Mariusz Mazur za książkę Antykomunistycznego podziemia portret zbiorowy 1945-1956. Aspekty mentalno-psychologiczne, Bellona we współpracy z Wydawnictwem UMCS 2019: za książkę Lokalność i nacjonalizm. Społeczności wiejskie w Galicji Wschodniej w dwudziestoleciu międzywojennym, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2018: Jerzy Kochanowski za książkę Rewolucja międzypaździernikowa. Polska 1956-1957, Znak Horyzont 2017: Agata Zysiak za książkę Punkty za pochodzenie. Powojenna modernizacja i uniwersytet w robotniczym mieście, Nomos, Kraków 2016: Andrzej Nowak za książkę Pierwsza zdrada Zachodu. 1920 – zapomniany appeasement, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015: Alexandra Richie za książkę Warszawa 1944. Tragiczne powstanie, tłum. Zofia Kunert, W.A.B., Warszawa 2014: Karol Modzelewski za autobiografię Zajeździmy kobyłę historii 2013: Marcin Zaremba za książkę Wielka trwoga. Polska 1944–1947 2012: Timothy Snyder za książkę Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem 2011: Andrzej Friszke za książkę Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi 2010: Bogdan Gadomski za książkę Biografia agenta. Największy agent policji politycznej II RP. Józef-Josek Mützenmacher (1903–1947) 2009: za książę Utajone Miasto. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy 1940–1945
Nagroda Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego Od 2016 roku Nagrodzie Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego towarzyszy Nagroda Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego. Kluby zrzeszają młodzież ze szkół średnich i promują czytelnictwo książek historycznych. Członkowie przez dwa miesiące czytają nominowane pozycje i dyskutują o nich, a finalnie zjeżdżają do Warszawy, gdzie podczas walnego zgromadzenia wybierają laureata, który zostaje nagrodzony statuetką („Ołówek”). Kluby muszą mieć opiekuna w postaci nauczyciela, jednakże prawo głosu przysługuje jedynie uczniom.
Laureaci:
2025: Bartosz Panek, Zboże rosło jak las. Pamięć o pegeerach, Wydawnictwo Czarne 2024: Kalina Błażejowska, Bezduszni. Zapomniana zagłada chorych, Wydawnictwo Czarne 2023: Marta Grzywacz, Blizny. Prawdziwa historia »królików« z Ravensbruck, Wydawnictwa W.A.B. 2022: Katarzyna Surmiak-Domańska, Czystka, Wydawnictwo Czarne 2021: , Rzeczy osobiste. Opowieść o ubraniach w obozach koncentracyjnych i zagłady, Wydawnictwo Czerwone i Czarne 2020: Grzegorz Gauden, Lwów – kres iluzji. Opowieść o pogromie listopadowym 1918, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas” 2019: Urszula Glensk, Hirszfeldowie. Zrozumieć krew, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas 2018: Anna Bikont, Sendlerowa w ukryciu, Wydawnictwo Czarne 2017: Cezary Łazarewicz, Żeby nie było śladów. Sprawa Grzegorza Przemyka, Wydawnictwo Czarne 2016: Timothy Snyder, Czarna ziemia. Holocaust jako ostrzeżenie, tłum. Bartłomiej Pietrzyk, Znak
Nominowani do nagrody Rok 2009 Krzysztof Kosiński, Historia pijaństwa w czasach PRL, Neriton, Instytut Historii PAN, Warszawa 2008 Michał Komar, Świat według Mellera, Rosner i Wspólnicy, Warszawa 2008 Jerzy Kułak, Rozstrzelany oddział, nakład własny, Białystok 2008 Czesław Miłosz, Jerzy Giedroyć, Korespondencja, wstęp, oprac. Marek Kornat, Czytelnik, Warszawa 2008 Gunnar S. Paulsson, Utajone Miasto. Żydzi po »aryjskiej« stronie Warszawy 1940–1945, przeł. Elżbieta Olender-Dmowska, Znak, Kraków 2008 Marci Shore, Kawior i popiół, przeł. Marcin Szuster, Świat Książki, Warszawa 2008 Timothy Snyder, Tajna wojna. Henryk Józewski i polsko-sowiecka rozgrywka o Ukrainę, przeł. Bartłomiej Pietrzyk, Znak, Kraków 2008 Tomasz Szarota, Karuzela na placu Krasińskich, Rytm, Warszawa 2008 Monika Tomkiewicz, Zbrodnia w Ponarach 1941–1944, IPN, Warszawa 2008 Andrzej Wrzyszcz, Okupacyjne sądownictwo niemieckie w Generalnym Gubernatorstwie 1939–1945, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2008
Rok 2010 Piotr Cichoracki, Droga ku anatemie. Wacław Kostek Biernacki (1884–1957), IPN, Warszawa 2009 Bogdan Gadomski, Biografia agenta. Największy agent policji politycznej II RP. Józef-Josek Mützenmacher (1903–1947), Wydawnictwo Tedson, Warszawa 2009 Magdalena Grochowska, Jerzy Giedroyc. Do Polski ze snu, Świat Książki, Warszawa 2009 Eryk Krasucki, Międzynarodowy komunista. Jerzy Borejsza. Biografia polityczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009 Grzegorz Krzywiec, Szowinizm po polsku. Przypadek Romana Dmowskiego (1886–1905), Wydawnictwo Neriton Instytut Historii PAN, Warszawa 2009 Mieczysław Nurek, Gorycz zwycięstwa. Los Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej 1945–1949, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2009 Andrzej Paczkowski, Trzy twarze Józefa Światły. Przyczynek do historii komunizmu w Polsce, Prószyński i S-ka, Warszawa 2009 Dieter Schenk, Hans Frank. Biografia generalnego gubernatora, tłum. Krzysztof Jachimczak, Znak, Kraków 2009 Zbigniew Siemiątkowski, Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie sprawowania władzy politycznej PRL, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2009 Jan Skórzyński, Rewolucja okrągłego stołu, Znak, Kraków 2009
Rok 2011 , Od „Shoah” do „Strachu”. Spory o polsko-żydowską przeszłość i pamięć w debatach publicznych, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010 Andrzej Friszke, Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi, Znak, Kraków 2010 Michał Głowiński, Kręgi obcości. Opowieść autobiograficzna, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010 Jerzy Kochanowski, Tylnymi drzwiami. „Czarny rynek” w Polsce 1944–1989, Wydawnictwo Neriton, Instytut Historyczny UW, Warszawa 2010 Jacek Leociak, Ratowanie. Opowieści Polaków i Żydów, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010 Marek Radziwon, Iwaszkiewicz. Pisarz po katastrofie, W.A.B., Warszawa 2010 Dariusz Stola, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2010 Hanna Świda-Ziemba, Młodzież PRL. Portrety pokoleń w kontekście historii, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010 Jacek Tebinka, Uzależnienie czy suwerenność. Odwilż październikowa w dyplomacji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1956–1961, Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, Warszawa 2010 Patrick Vaughan, Zbigniew Brzeziński, Świat Książki, Warszawa 2010
Rok 2012 Barbara Engelking, Jest taki piękny słoneczny dzień… Losy Żydów szukających ratunku na wsi polskiej 1942–1945, Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Warszawa 2011 Andrzej Friszke, Czas KOR-u. Jacek Kuroń a geneza “Solidarności”, Znak, Kraków 2011 Aleksander Hall, Osobista historia III Rzeczypospolitej, Rosner & Wspólnicy, Warszawa 2011 Hanna Kirchner, Nałkowska. Życie pisane, W.A.B., Warszawa 2011 Joanna Krakowska, Mikołajska. Teatr i PRL, W.A.B., Warszawa 2011 Grzegorz Motyka, Od rzezi wołyńskiej do akcji “Wisła”. Konflikt polsko-ukraiński 1943–1947, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011 Joanna Olczak-Ronikier, Korczak. Próba biografii, W.A.B., Warszawa 2011 Dieter Schenk, Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i holokaust w Galicji Wschodniej, Wysoki Zamek, Kraków 2011 Timothy Snyder, Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem, Świat Książki, Warszawa 2011 Anna Wolff-Powęska, Pamięć, brzemię i uwolnienie. Niemcy wobec nazistowskiej przeszłości (1945–2010), Zysk i S-ka, Poznań 2011
Rok 2013 , Koncesjonowany nacjonalizm. Zjednoczenie Patriotyczne „Grunwald” 1980–1990, IPN, Warszawa 2012 Paweł Kowal, Koniec systemu władzy, Instytut Studiów Politycznych PAN, Instytut Pamięci Narodowej, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2012 Joanna Kuciel-Frydryszak, Słonimski. Heretyk na ambonie, W.A.B., Warszawa 2012 Tadeusz Mazowiecki, Rok 1989 i lata następne, Prószyński i S-ka, Warszawa 2012 , Polscy uchodźcy na Bliskim Wschodzie w latach drugiej wojny światowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012 , Ci, którzy przekonać nie umieją. Idea porozumienia polsko-niemieckiego w publicystyce Władysława Studnickiego i wileńskiego „Słowa” (do 1939), Universitas, Kraków 2012 Jan Skórzyński, Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników, Świat Książki, Warszawa 2012 Małgorzata Szpakowska, „Wiadomości Literackie”. Prawie dla wszystkich, Warszawa 2012 Marcin Zaremba, Wielka trwoga. Polska 1944–1947, Znak, Kraków 2012 Marek Żebrowski, Jerzy Giedroyć. Życie przed „Kulturą”, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2012
Rok 2014 , Armia Izaaka. Walka i opór polskich Żydów, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013 Wojciech Frazik, Emisariusz Wolnej Polski. Biografia polityczna Wacława Felczaka, Instytut Pamięci Narodowej, Wydawnictwo Attyka, Kraków 2013 Marek Gałęzowski, Przeciw dwóm zaborcom. Polityczna konspiracja piłsudczykowska w kraju w latach 1939–1947, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2013 Adam Leszczyński, Skok w nowoczesność. Polityka wzrostu w krajach peryferyjnych 1943–1980, Wydawnictwo Krytyki Politycznej i Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2013 Karol Modzelewski, Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca, Wydawnictwo ISKRY, Warszawa 2013 Sławomir M. Nowinowski, Polska w dyplomacji czechosłowackiej 1926–1932, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013 Patryk Pleskot, Kłopotliwa panna „S”. Postawy polityczne Zachodu wobec „Solidarności” na tle stosunków z PRL (1980–1989), Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2013 Dariusz Rosiak, Człowiek o twardym karku. Historia księdza Romualda Jakuba Wekslera-Waszkinela, Wydawnictwo Czarne, 2013 , Powrót ludności polskiej z byłego Imperium Rosyjskiego w latach 1918–1937, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2013 Konrad Zieliński, O Polską Republikę Rad. Działalność polskich komunistów w Rosji Radzieckiej 1918–1922, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2013.
Rok 2015 Andrzej Friszke, Rewolucja Solidarności 1980–1981, Znak, Kraków 2014 Nikołaj Iwanow, Zapomniane ludobójstwo. Polacy w państwie Stalina. „operacja Polska” 1937–1938, Znak, Kraków 2014 , Kurierzy wolnego słowa (Paryż – Praga – Warszawa 1968–1970), Instytut Historii PAN, Warszawa Andrzej Leder, Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej, Krytyka Polityczna, Warszawa 2014 Alexandra Richie, Warszawa 1944. Tragiczne powstanie, tłum. Zofia Kunert, W.A.B., Warszawa Jan Skórzyński, Krótka historia Solidarności 1980–1989, Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk 2014 Mirosław Szumiło, Roman Zambrowski 1909–1977, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2014 Andrzej Mencwel, Stanisław Brzozowski. Postawa krytyczna. Wiek XX, Krytyka Polityczna, Warszawa , Rządzić znaczy służyć? Historia Unii Demokratycznej (1991–1994), Wydawnictwo PiT, Kraków 2014 Andrzej Stanisław Kowalczyk, Wena do polityki. O Giedroyciu i Mieroszewskim, Więź, Warszawa 2015
Rok 2016 Anna Machcewicz, Bunt. Strajki w Trójmieście. Sierpień 1980, Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk. Andrzej Wielowieyski, Losowi na przekór, Agora, Warszawa.