Boris Lwowicz Wannikow (ros. Бо́рис Льво́вич Ва́нников, ur. we wsi Bibiheybət w guberni bakijskiej (obecnie w granicach miasta Baku), zm. 22 lutego 1962 w Moskwie) – radziecki polityk żydowskiego pochodzenia, ludowy komisarz uzbrojenia ZSRR (1939–1941), ludowy komisarz amunicji ZSRR (1942–1946), ludowy komisarz/minister inżynierii rolniczej ZSRR (1946), generał pułkownik służby inżynieryjno-technicznej, trzykrotny Bohater Pracy Socjalistycznej (1942, 1949 i 1954; drugie odznaczenie otrzymał za powstanie bomby atomowej, trzecie – wodorowej)Wiktor Suworow Dzień „M”, Rebis Poznań 2008.
Życiorys Urodzony w żydowskiej rodzinie robotnika naftowego, po ukończeniu szkoły pracował na polach naftowych, później przy budowie dróg i jako ślusarz w fabryce. W 1916 wstąpił do Partii Socjalistów-Rewolucjonistów, z której wystąpił w 1917. W 1918 ukończył Politechnikę w Baku. W latach 1918–1919 służył w Armii Czerwonej, od 1919 w RKP(b). W latach 1919–1920 prowadził podziemną działalność komunistyczną w Baku, później w Tbilisi. Po podbiciu Azerbejdżanu przez Rosję sowiecką przez krótki czas był starszym inspektorem Ludowego Komisariatu Inspekcji Robotniczo-Chłopskiej Rosyjskiej FSRR. Od 1921 starszy inspektor, od 1924 zastępca przewodniczącego inspekcji gospodarczej Ludowego Komisariatu Inspekcji Robotniczo-Chłopskiej Rosyjskiej FSRR w Moskwie, jednocześnie studiował w Wyższej Szkole Technicznej im. Baumana w Moskwie. Od 1927 inżynier, majster, dyrektor techniczny fabryki inżynierii gospodarki rolnej w Lubiercach. W latach 1930–1933 szef wydziału i zastępca przewodniczącego Głównego Zarządu Inżynierii Rolnictwa Najwyższej Rady Gospodarki Narodowej, 1933–1936 dyrektor fabryki broni w Tule, od grudnia 1937 do stycznia 1937 szef Głównego Zarządu Artyleryjsko-Czołgowego, a od stycznia do grudnia 1937: Głównego Zarządu Czołgowego Ludowego Komisariatu Przemysłu Obronnego ZSRR. Od 21 grudnia 1937 do 11 stycznia 1939 zastępca ludowego komisarza przemysłu obronnego ZSRR, a od 11 stycznia 1939 do 6 czerwca 1941 ludowy komisarz uzbrojenia ZSRR. Od 21 marca 1939 do 17 października 1961 członek KC WKP(b)/KPZR. 24 stycznia 1941 mianowany generałem lejtnantem służby inżynieryjno-technicznej. 7 czerwca 1941 aresztowany, 25 lipca 1941 uwolniony i w sierpniu 1942 mianowany zastępcą ludowego komisarza uzbrojenia ZSRR. Od 16 lutego 1942 do 7 stycznia 1946 ludowy komisarz amunicji ZSRR, od 18 listopada 1944 generał pułkownik służby inżynieryjno-technicznej. Od 20 sierpnia 1945 do 26 czerwca 1953 szef I Głównego Zarządu przy Radzie Komisarzy Ludowych/Radzie Ministrów ZSRR i członek Specjalnego Komitetu przy Państwowym Komitecie Obrony/Radzie Komisarzy Ludowych/Radzie Ministrów ZSRR. Odegrał ważną rolę w pracach nad zbudowaniem pierwszej radzieckiej bomby atomowej. Od 7 stycznia do 26 czerwca 1946 ludowy komisarz/minister inżynierii rolniczej ZSRR. Od 26 czerwca 1953 do lutego 1958 I zastępca ministra budowy maszyn średnich ZSRR, następnie na emeryturze. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2 kadencji. Pochowany na cmentarzu przy Murze Kremlowskim.
Odznaczenia i nagrody Medal Sierp i Młot Bohatera Pracy Socjalistycznej (trzykrotnie – 3 czerwca 1942Указ Президиума Верховного Совета СССР Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда товарищам Быховскому А. И., Ванникову Б. Л., Гонор Л. Р., Еляну А. С., Новикову и Устинову Д. Ф.» от 3 июня 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 15 июня (№ 22 (181)). — С. 1., 29 października 1949 i 4 stycznia 1954) Order Lenina (sześciokrotnie – 23 września 1939, 3 czerwca 1942, 5 lipca 1944, 6 września 1947, 4 stycznia 1954 i 16 września 1957) Order Suworowa I klasy (16 września 1945) Order Kutuzowa I klasy (18 listopada 1944) Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za zwycięstwo nad Japonią” Medal „W upamiętnieniu 800-lecia Moskwy” Medal jubileuszowy „40 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Nagroda Stalinowska (dwukrotnie – 1951 i 1953)
Przypisy
Bibliografia http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=9117 (ros.) http://www.hrono.ru/biograf/bio_we/vannikov_vl.php (ros.) http://www.knowbysight.info/VVV/01703.asp (ros.) http://www.az-libr.ru/index.htm?Persons&20D/938a236b/index (ros.) http://www.az-libr.ru/index.htm?Persons&70B/b6310cc5/0001/938a236b (ros.) http://wwii-soldat.narod.ru/NARKOMY/ARTICLES/006-vannikov.htm (ros.) http://www.pseudology.org/people/Vannikov.htm (ros.)
Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego RKP(b) i WKP(b) Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Generałowie pułkownicy Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Radzieccy ministrowie Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Japonią” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim Kategoria:Politycy KPZR Kategoria:Rosyjscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1962 Kategoria:Ludowi komisarze ZSRR Kategoria:Radzieccy Żydzi