Jurij Fedorowycz Łapczynski, ukr. Юрій Федорович Лапчинський, ros. Юрий Федорович Лапчинский, Jurij Fiodorowicz Łapczinski (ur. w Carskim Siole, zm. 16 października 1937 w ZSRR) – rosyjski rewolucjonista, ukraiński komunista, radziecki dyplomata, działacz państwowy.
Życiorys Ukończył gimnazjum. W 1905 roku wstąpił do frakcji bolszewickiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (RSDRP). W 1910 roku był aresztowany za działalność rewolucyjną. W 1911 roku ukończył studia prawnicze na uniwersytecie w Petersburgu. W 1914 roku zesłano go do guberni chersońskiej. Po powrocie z zesłania w 1915 roku, został adwokatem w Krzemieńczuku. Jednocześnie kierował strukturami RSDRP(b) w pobliskim miasteczku Kriukowo. W 1917 roku zorganizował Radę Delegatów Robotniczych i Wojskowych w Kremeczudze. Od sierpnia tego roku kierował miejscowym komitetem ochrony rewolucyjnej. Na pocz. listopada uczestniczył w obwodowym zjeździe Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) (RKP(b)) w Kijowie, zaś pod koniec listopada w pierwszym wszechukraińskim zjeździe rad w Charkowie. Wybrano go członkiem centralnego komitetu wykonawczego rad Ukrainy. Następnie objął funkcję narkoma spraw społecznych, zaś w marcu 1918 roku narkoma sprawiedliwości. Jednocześnie kierował sekretariatem krajowym. W kwietniu tego roku uczestniczył w pertraktacjach z hetmanem Pawłem Skoropadskim. Był członkiem Centralnej Komisji Wyborczej Rad Ukrainy. W grudniu został pełnomocnikiem Tymczasowego Robotniczo-Chłopskiego Rządu Ukrainy na Czernihowszczyźnie. W styczniu 1919 roku stanął na czele gubrewkomu w Czernihowie. W październiku tego roku przyjechał do Moskwy, gdzie wystąpił z krytyką Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy, po czym utworzył opozycyjną frakcję tzw. federalistów, opowiadającą się za powołaniem odrębnej ukraińskiej partii komunistycznej i powołaniem równorzędnej federacji pomiędzy Rosją i Ukrainą. Od 1920 roku Łapczynski pełnił funkcję sekretarza Wszechukraińskiego Centralnego Komitetu Wyborczego. Ponadto był członkiem gubrewkomu w Kijowie. W kwietniu tego roku ogłosił deklarację, w której skrytykował kierownictwo RKP(b) za powołanie reżimu okupacji wojskowej na Ukrainie, a także porównał odnoszenie się rosyjskich bolszewików do Ukraińców do kolonialnych stosunków Zachodnich Europejczyków do Azjatów i Afrykańczyków. Kolejnym krokiem było przejście do nowo utworzonej Ukraińskiej Partii Komunistycznej (UKP), której stał się jednym z przywódców. W lipcu 1920 roku został aresztowany przez CzeKa, po czym skazano go na karę zsyłki poza granice Ukrainy. W marcu 1922 roku dobrowolnie odszedł z UKP. W rezultacie został stałym przedstawicielem Ukrainy i jednocześnie przewodniczącym Ukraińskiego Czerwonego Krzyża w Polsce, a następnie Niemczech. Po powrocie do ZSRR objął funkcję konsultanta prawniczego gubselchozbanku w Kijowie. Potem był dyrektorem kino fabryki w Odessie. W 1925 roku publicznie przyznał się do błędów w pracy partyjnej. W 1926 roku w organie prasowym KP(b) Ukrainy „Litopys rewoluciji” opublikował pamiętniki. W latach 1928–1930 pełnił funkcję konsula generalnego we Lwowie. Następnie pracował w narkomacie spraw zagranicznych ZSRR. Od 1931 roku był członkiem prezydium gosplanu Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Od 1934 roku kierował oddziałem kommunchozu oblispołkomu w Kijowie. W lipcu 1935 roku został państwowym inspektorem sanitarnym i jednocześnie drugim zastępcą narkoma ochrony zdrowia. W poł. grudnia tego roku został aresztowany przez NKWD. Skazano go na karę 5 lat łagrów. Został osadzony w obozie na Kołymie. We wrześniu 1937 roku ponownie go skazano na karę śmierci, wykonaną przez rozstrzelanie 16 października tego roku.
Linki zewnętrzne Biografia Jurija Łapczynskiego (jęz. rosyjski) Kolejna biografia Jurija Łapczynskiego (jęz. rosyjski) Inna biografia Jurija Łapczynskiego (jęz. rosyjski)
Bibliografia Новітня історія Полтавщини. I половина ХХ століття, [w:] O. Biłojśko, O. Jermak, W. Rewehuk, Полтава, 2005
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Petersburskiego Kategoria:Rosyjscy rewolucjoniści Kategoria:Ukraińscy komuniści Kategoria:Ambasadorowie i posłowie ZSRR w II RP Kategoria:Politycy Ukraińskiej SRR Kategoria:Ofiary wielkiej czystki Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1937