53. ceremonia wręczenia Oscarów – 53. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 31 marca 1981 w Dorothy Chandler Pavilion w Los Angeles. Pierwotnie miała się odbyć dzień wcześniej, ale została przełożona w związku z zamachem na Ronalda Reagana. Wręczono podczas niej nagrody w 20 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 1980, a także dwie pozakonkursowe nagrody specjalne. Poprowadził ją Johnny Carson. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana na żywo przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 39,919 milionów widzów.
Nominacje zostały ogłoszone 17 lutego 1981. Najwięcej (po 8) otrzymały ich filmy Człowiek słoń i Wściekły Byk. Podczas ceremonii najwięcej nagród (4), w tym w kategorii najlepszy film, zdobył Zwykli ludzie. W kategorii najlepszy aktor drugoplanowy wygrał 20-letni Timothy Hutton, co czyni go najmłodszym w historii mężczyzną uhonorowanym aktorskim Oscarem.
Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe
+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 1980. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Zwykli ludzie – Córka górnika – Człowiek słoń – Tess – Claude Berri i (współproducent) Wściekły Byk – Irwin Winkler i | Robert Redford – Zwykli ludzie David Lynch – Człowiek słoń Roman Polański – Tess Richard Rush – Kaskader z przypadku Martin Scorsese – Wściekły Byk Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Robert De Niro – Wściekły Byk jako Jake LaMotta Robert Duvall – Wielki Santini jako Bull Meechum John Hurt – Człowiek słoń jako John Merrick Jack Lemmon – Haracz jako Scottie Templeton Peter O’Toole – Kaskader z przypadku jako Eli Cross Sissy Spacek – Córka górnika jako Loretta Lynn Ellen Burstyn – Zmartwychwstanie jako Edna May Goldie Hawn – Szeregowiec Benjamin jako Judy Benjamin Mary Tyler Moore – Zwykli ludzie jako Beth Jarrett Gena Rowlands – Gloria jako Gloria Swenson Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa Timothy Hutton – Zwykli ludzie jako Conrad Jarrett Judd Hirsch – Zwykli ludzie jako doktor Berger Michael O’Keefe – Wielki Santini jako Ben Meechum Joe Pesci – Wściekły Byk jako Jason Robards – Melvin i Howard jako Howard Hughes Mary Steenburgen – Melvin i Howard jako Lynda Dummar Eileen Brennan – Szeregowiec Benjamin jako kapitan Doreen Lewis Eva Le Gallienne – Zmartwychwstanie jako babcia Pearl Cathy Moriarty – Wściekły Byk jako Diana Scarwid – Inside Moves jako Louise Najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Najlepszy scenariusz oparty na materiale z innego medium Melvin i Howard – Bo Goldman Sława – Szeregowiec Benjamin – Nancy Meyers, Charles Shyer i Więzień Brubaker – scenariusz: ; historia: W.D. Richter i Wujaszek z Ameryki – Zwykli ludzie – Alvin Sargent Córka górnika – Człowiek słoń – , i David Lynch Kaskader z przypadku – scenariusz: ; adaptacja: Richard Rush Sprawa Moranta – , i Bruce Beresford Najlepszy film nieanglojęzyczny Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Moskwa nie wierzy łzom (Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich) (Hiszpania) Ostatnie metro (Francja) Sobowtór (Japonia) (Węgry) – – – – i Arthur Cohn – Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Najlepszy krótkometrażowy film aktorski dramatyczny – i – i – – – i – Lloyd Phillips – i – Najlepszy krótkometrażowy film animowany Najlepsza muzyka oryginalna Mucha – – – Frédéric Back Sława – Człowiek słoń – Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje – John Williams Odmienne stany świadomości – John Corigliano Tess – Philippe Sarde Najlepsza piosenka oryginalna Najlepsza scenografia „Fame” (Sława) – muzyka: ; tekst: „” (Od dziewiątej do piątej) – muzyka i tekst: Dolly Parton „On the Road Again” (Honeysuckle Rose) – muzyka i tekst: Willie Nelson „” (Sława) – muzyka: ; tekst: Lesley Gore „People Alone” (Konkurs) – muzyka: Lalo Schifrin; tekst: Tess – scenografia: Pierre Guffroy i Córka górnika – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Człowiek słoń – scenografia: Stuart Craig i ; dekoracja wnętrz: Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje – scenografia: Norman Reynolds, , i ; dekoracja wnętrz: Sobowtór – Yoshirō Muraki Najlepsze zdjęcia Najlepsze kostiumy Tess – Geoffrey Unsworth i Ghislain Cloquet Błękitna laguna – Néstor Almendros Córka górnika – Wściekły Byk – Michael Chapman Wzór – Tess – Anthony Powell Człowiek słoń – Patricia Norris Gdy czas ucieka – Gdzieś w czasie – Moja wspaniała kariera – Najlepszy montaż Najlepszy dźwięk Wściekły Byk – Thelma Schoonmaker Córka górnika – Człowiek słoń – Anne V. Coates Konkurs – Sława – Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje – , , i Córka górnika – , i Odmienne stany świadomości – , , i Sława – , , i Chris Newman Wściekły Byk – , , i
Nagrody specjalne thumb|150px|Henry Fonda, laureat nagrody honorowej Nagroda honorowa Henry Fonda – „dla znakomitego aktora, w uznaniu jego wybitnych osiągnięć i trwałego wkładu w sztukę filmową” Oscar za osiągnięcie specjalne (efekty specjalne) Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje – , , Dennis Muren i
Statystyki
+ Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 4 Zwykli ludzie 3 Tess 2 Melvin i Howard Sława Wściekły Byk
+ Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 8 Człowiek słoń Wściekły Byk 7 Córka górnika 6 Sława Tess Zwykli ludzie 3 Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje Kaskader z przypadku Melvin i Howard Szeregowiec Benjamin 2 Konkurs Odmienne stany świadomości Sobowtór Wielki Santini Zmartwychwstanie
Przebieg Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Ronald Reagan przemowa powitalna (nagrana wcześniej) Jack LemmonMary Tyler Moore wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy Alan ArkinMargot Kidder wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film animowany i najlepszy krótkometrażowy film aktorski dramatyczny Richard ChamberlainLesley-Anne Down wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny i najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Peter O’TooleSissy Spacek wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia Nastassja KinskiSigourney Weaver wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Jack Valenti wręczenie nagrody za osiągnięcie specjalne Bernadette PetersBilly Dee Williams wręczenie nagrody w kategorii najlepszy dźwięk Brooke ShieldsFranco Zeffirelli wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny wręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Richard PryorJane Seymour wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Diana RossDonald Sutherland wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa Angie DickinsonLuciano Pavarotti wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna Peter Ustinov wręczenie nagród w kategoriach najlepszy scenariusz oparty na materiale z innego medium i najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Robert Redford wręczenie nagrody honorowej Blythe DannerSteve Martin wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia George Cukor King Vidor wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Sally Field wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy Dustin Hoffman wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa Lillian Gish wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film
Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory „” Willie Nelson „On the Road Again” Irene Cara „Fame” „” Dolly Parton „” Dionne Warwick „People Alone” orkiestra „”
Ceremonia thumb|150px|Johnny Carson, prowadzący ceremonii 1 grudnia 1980 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) poinformowała, że producentem najbliższej ceremonii Oscarów będzie, po raz szósty w karierze, Norman Jewison. W tym samym miesiącu ogłosiła, że po raz trzeci z rzędu galę poprowadzi Johnny Carson, a jej reżyserem będzie Marty Pasetta. 14 stycznia 1981 poinformowała, że w związku z brakiem regulaminowych zgłoszeń w edycji nie zostanie utworzona kategoria najlepsza muzyka adaptowana. Tego samego dnia Henry Mancini został ogłoszony kierownmikiem muzycznym i dyrygentem orkiestry podczas ceremonii.
Pierwotnie gala miała się odbyć 30 marca 1981. Cztery godziny przed jej planowym rozpoczęciem AMPAS i stacja ABC poinformowały, że została przełożona o dzień w związku z zamachem na Ronalda Reagana, prezydenta Stanów Zjednoczonych, ponadto anulowany został plan pokazania podczas niej zarejestrowanego wcześniej nagrania, na którym Reagan wita gości. Była to trzecia w historii ceremonia Oscarów, która została przełożona (uprzednio zmienione został terminy gal w 1938 i 1968). Ostatecznie nagranie Reagana zostało pokazane, co rzecznik prasowy AMPAS wyjaśnił pragnieniem prezydenta, by tak się stało.
Ceremonia była łącznie transmitowana w 65 państwach.
Po ogłoszeniu, że w kategorii najlepszy krótkometrażowy film animowany wygrał film Mucha, wręczający ją Alan Arkin i Margot Kidder poinformowali, że nagrodzony reżyser nie mógł się pojawić na ceremonii. Chwilę później na scenę wszedł niezidentyfikowany mężczyzna, by odebrać nagrodę w imieniu Rófusza. Po odbyciu za kulisami wywiadów z prasą i zapozowaniu do zdjęć opuścił ceremonię. Później media ustaliły, że był to Istvan Dosai, kierownik wytwórni . Publicystka Regina Gruss, odpowiedzialna za ugoszczenie podczas ceremonii delegacji z Węgier, zdradziła później, że Rófusz poprosił Grussa o odebranie statuetki w wypadku wygranej. Jerry Moon, szef bezpieczeństwa AMPAS, poinformował o zawiadomieniu Los Angeles Police Department w sprawie podejrzenia kradzieży nagrody. Rzecznik prasowy Akademii, Art Sarno, wyznał później, że sprawa nie została zgłoszona, a Dosai zwrócił statuetkę podczas bankietu po ceremonii.
Odbiór Według danych Nielsen Media Research, transmisja ceremonii w Stanach Zjednoczonych na ABC odnotowała oglądalność na poziomie 39,919 miliona widzów w 26,12 milionach gospodarstw domowych, co stanowiło spadek o 19% w porównaniu z poprzednim rokiem. Miała udział w rynku na poziomie 31, co reprezentowało 58% widowni oglądającej wówczas telewizję. Co najmniej przez chwilę oglądało ją około 75 milionów osób.