55. ceremonia wręczenia Oscarów – 55. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 11 kwietnia 1983 w Dorothy Chandler Pavilion w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 24 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 1982, a także dwie pozakonkursowe nagrody specjalne. Poprowadzili ją Walter Matthau, Liza Minnelli, Dudley Moore i Richard Pryor. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana na żywo przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 53,235 milionów widzów. W edycji została utworzona nowa kategoria, najlepszy montaż efektów dźwiękowych.

Nominacje zostały ogłoszone 17 lutego 1983 przez prezes Akademii, Fay Kanin, i aktora Karla Maldena. Najwięcej (11) otrzymał ich film Gandhi. Jessica Lange została nominowana w kategoriach najlepsza aktorka pierwszoplanowa i najlepsza aktorka drugoplanowa, stając się czwartą osobą w historii, w tym pierwszą od 38 lat, z dwiema aktorskimi nominacjami do Oscara w tym samym roku. Podczas ceremonii najwięcej nagród (8), w tym w kategorii najlepszy film, zdobył Gandhi. Louis Gossett Jr., uhonorowany jako najlepszy aktor drugoplanowy, był pierwszym czarnoskórym laureatem w historii tej kategorii.

Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe

+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 1982. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Gandhi – Richard Attenborough E.T. – Steven Spielberg i Kathleen Kennedy Tootsie – Sydney Pollack i Werdykt – Richard D. Zanuck i David Brown Zaginiony – i | Richard Attenborough – Gandhi Sidney Lumet – Werdykt Wolfgang Petersen – Okręt Sydney Pollack – Tootsie Steven Spielberg – E.T. Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Ben Kingsley – Gandhi jako Mahatma Gandhi Dustin Hoffman – Tootsie jako Michael Dorsey / Dorothy Michaels Jack Lemmon – Zaginiony jako Paul Newman – Werdykt jako Frank Galvin Peter O’Toole – Mój najlepszy rok jako Alan Swann Meryl Streep – Wybór Zofii jako Sophie Julie Andrews – Victor/Victoria jako Victor / Victoria Jessica Lange – Frances jako Frances Farmer Sissy Spacek – Zaginiony jako Debra Winger – Oficer i dżentelmen jako Paula Pokrifki Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa Louis Gossett Jr. – Oficer i dżentelmen jako sierżant Emil Foley Charles Durning – Najlepszy mały burdelik w Teksasie jako gubernator John Lithgow – Świat według Garpa jako Roberta Muldoon James Mason – Werdykt jako Edward Concannon Robert Preston – Victor/Victoria jako Toddy Jessica Lange – Tootsie jako Julie Nichols Glenn Close – Świat według Garpa jako Jenny Fields Teri Garr – Tootsie jako Sandy Lester Kim Stanley – Frances jako Lillian Farmer Lesley Ann Warren – Victor/Victoria jako Norma Najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Najlepszy scenariusz oparty na materiale z innego medium Gandhi – John Briley Diner – Barry Levinson E.T. – Melissa Mathison Oficer i dżentelmen – Tootsie – scenariusz: Larry Gelbart i ; historia: i Larry Gelbart Zaginiony – Costa-Gavras i Okręt – Wolfgang Petersen Victor/Victoria – Blake Edwards Werdykt – David Mamet Wybór Zofii – Alan J. Pakula |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy film nieanglojęzyczny ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny

Ponownie zaczynać (Hiszpania) (Nikaragua) (Francja) Lot orła (Szwecja) Życie osobiste (Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich) | – – i – i – – |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy krótkometrażowy film aktorski

– i – – i – – John G. Avildsen | – – – i – – Andrew Birkin |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy krótkometrażowy film animowany ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsza muzyka oryginalna

Tango – Zbigniew Rybczyński Bałwanek – The Great Cognito – Will Vinton | E.T. – John Williams Duch – Jerry Goldsmith Gandhi – Ravi Shankar i George Fenton Oficer i dżentelmen – Wybór Zofii – Marvin Hamlisch |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsze oryginalne piosenki i ich adaptacja lub najlepsza adaptacja muzyki ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsza piosenka oryginalna

Victor/Victoria – piosenki: Henry Mancini i ; adaptacja: Henry Mancini Annie – adaptacja: Ralph Burns Ten od serca – piosenki: Tom Waits | „” (Oficer i dżentelmen) – muzyka: i Buffy Sainte-Marie; tekst: „Eye of the Tiger” (Rocky III) – muzyka i tekst: Jim Peterik i Frankie Sullivan III „” (Najlepsi przyjaciele) – muzyka: Michel Legrand; tekst: i „If We Were In Love” (Yes, Giorgio) – muzyka: John Williams; tekst: i „” (Tootsie) – muzyka: Dave Grusin; tekst: i |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsza scenografia ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsze zdjęcia

Gandhi – scenografia: Stuart Craig i ; dekoracja wnętrz: Annie – scenografia: ; dekoracja wnętrz: La Traviata – scenografia: Franco Zeffirelli; dekoracja wnętrz: Łowca androidów – scenografia: i ; dekoracja wnętrz: Victor/Victoria – scenografia: , i ; dekoracja wnętrz: | Gandhi – Billy Williams i Ronnie Taylor E.T. – Okręt – Jost Vacano Tootsie – Owen Roizman Wybór Zofii – Néstor Almendros |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsze kostiumy ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy montaż

Gandhi – John Mollo i La Traviata – Piero Tosi Tron – Elois Jenssen i Victor/Victoria – Patricia Norris Wybór Zofii – Albert Wolsky | Gandhi – E.T. – Oficer i dżentelmen – Peter Zinner Okręt – Tootsie – i |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsza charakteryzacja ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy dźwięk

Walka o ogień – i Gandhi – | E.T. – , , i Gandhi – , , i Okręt – , i Tootsie – , , i Tron – , , i |- ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepszy montaż efektów dźwiękowych ! style="background-color:#F9EFAA; width:50%"| Najlepsze efekty specjalne

E.T. – i Ben Burtt Duch – i Okręt – | E.T.'' – Carlo Rambaldi, Dennis Muren i Duch – , i Łowca androidów'' – Douglas Trumbull, i

Nagrody specjalne thumb|150px|Mickey Rooney, laureat nagrody honorowej Nagroda honorowa Mickey Rooney – „w uznaniu jego 60 lat wszechstronności w różnorodnych, niezapomnianych kreacjach filmowych” Nagroda za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta Walter Mirisch

Statystyki

+ Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 8 Gandhi 4 E.T. 2 Oficer i dżentelmen

+ Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 11 Gandhi 10 Tootsie 9 E.T. 7 Victor/Victoria 6 Oficer i dżentelmen Okręt 5 Werdykt Wybór Zofii 4 Zaginiony 3 Duch 2 Annie Frances La Traviata Łowca androidów Świat według Garpa Tron

Przebieg Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Fay Kanin przemowa powitalna Luise RainerJack Valenti wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny Christopher ReeveSusan Sarandon wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy Jane RussellCornel Wilde wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja Matt DillonKristy McNichol wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film animowany i najlepszy krótkometrażowy film aktorski Charlton Heston wręczenie Nagrody za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta CherPlácido Domingo wręczenie nagród w kategoriach najlepsza muzyka oryginalna oraz najlepsze oryginalne piosenki i ich adaptacja lub najlepsza adaptacja muzyki Steve Guttenberg wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Elizabeth McGovernEddie Murphy wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne Jamie Lee CurtisCarl Weathers wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż efektów dźwiękowych JoBeth Williams wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny i najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Margot KidderWilliam Shatner wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia Michael KeatonNastassja Kinski wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia Bob Hope wręczenie nagrody honorowej Lisa EilbacherDavid Keith wręczenie nagrody w kategorii najlepszy dźwięk Tom SelleckRaquel Welch wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Olivia Newton-John wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna Robert MitchumSigourney Weaver wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa Philip Dunne wręczenie nagród w kategoriach najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran i najlepszy scenariusz oparty na materiale z innego medium Billy Wilder wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Sylvester Stallone wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa John Travolta wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy Carol Burnett wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film

Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory Walter MatthauLiza MinnelliDudley MooreRichard Pryor „It All Comes Down to This” The TemptationsSandahl Bergman „Eye of the Tiger” Patti AustinJames Ingram „” Joe CockerJennifer Warnes z Uniwersytetu Południowej Kalifornii „” Stephen Bishop „” Bernadette Peterschór hołd dla Irvinga Berlina „If We Were In Love” chór „”

Ceremonia

18 października 1982 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) poinformowała, że producentem najbliższej ceremonii Oscarów będzie, po raz ósmy w karierze, Howard W. Koch. 26 stycznia 1983 Bill Conti został ogłoszony kierownikiem muzycznym i dyrygentem orkiestry. AMPAS zaprosiła Johnny’ego Carsona, by poprowadził galę po raz kolejny z rzędu, jednak prezenter odmówił z powodu niedawnego rozstania z żoną. 27 stycznia 1983 AMPAS poinformowała, że ceremonia będzie miała czterech prowadzących, a pierwszym z nich będzie Liza Minnelli. W kolejnych tygodniach zostali ogłoszeni pozostali gospodarze: Dudley Moore, Walter Matthau i Richard Pryor. Reżyserem był Marty Pasetta. Podczas ceremonii odbył się wspólny występ muzyczny i Bernadette Peters w hołdzie dla Irvinga Berlina. Ethel Merman miała zaśpiewać wraz z nimi, ale odwołała swój udział z powodu udaru mózgu.

Odbiór Według danych Nielsen Media Research, transmisja ceremonii w Stanach Zjednoczonych na ABC odnotowała oglądalność na poziomie 53,235 miliona widzów w 31,654 milionach gospodarstw domowych, co stanowiło wzrost o 15% w porównaniu z poprzednim rokiem. Miała udział w rynku na poziomie 38, co reprezentowało 59% widowni oglądającej wówczas telewizję.

z gazety „Los Angeles Times” wyraził opinię: „Ta transmisja telewizyjna nadal jest jednym z najlepszych programów, być może nie tak starannie wyprodukowanym jak Tony, ale niezrównanym pod względem charyzmy”. z gazety „The New York Times” ocenił: „55. ceremonia, która odbyła się w ostatni poniedziałek wieczorem, była wszystkim, czego można było sobie życzyć, w tym imprezą pełną godności”. Bill Morrison z „” skrytykował brak napięcia podczas przemów laureatów, ale pochwalił prowadzenie Dudleya Moore’a, określając go jako „uroczego konferansjera”. Thomas Sabulis z „” wyraził opinię: „Sam program telewizyjny był jedną z najsłabszych prezentacji Akademii w ostatnich latach”. Diane Holoway z „” oceniła: „Przez mniej więcej ćwierć wieku, odkąd oglądam galę, była to najbardziej niechlujna produkcja w historii. A trwając ponad trzy godziny, była jedną z najdłuższych”. Ray Dyson z „” napisał: „Ceremonia wręczenia Oscarów przebiegła w poniedziałek wieczorem bez żadnych zakłóceń. Co roku, gdy rozdawane są najważniejsze nagrody w świecie kina, dwie prognozy zawsze się sprawdzają – że ceremonia potrwa za długo i będzie nudna”.