Cynowodór, – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie cyny i wodoru.
Właściwości atomowe i fizyczne Energia wiązania atomu cyny i atomu wodoru wynosi 70–74 kJ/mol. Długość wiązań wynosi 170–171 pm.
Na widmach NMR stałe sprzężenia i wynoszą odpowiednio 1846 i 1931 Hz i są o ok. 100–200 Hz większe niż w pochodnych metylocynowych (, i ).
Właściwości chemiczne W warunkach normalnych jest to nietrwały, bezbarwny gaz. W temperaturze pokojowej powoli rozkłada się na metaliczną cynę i wodór, w 100 °C rozkład jest bardzo szybki. Proces ten ma charakter autokatalityczny i ulega znacznemu przyspieszeniu po wytworzeniu się na ściankach naczynia cienkiej warstwy metalicznej cyny. Szybkość rozkładu spada natomiast w obecności niewielkich ilości tlenu, rzędu 0,1% (brak rozkładu po 3 h w 60 °C). Tłumaczone jest to utlenianiem powstającej cyny do dwutlenku , który nie katalizuje rozkładu wodorku.
Jest trujący, ma silne właściwości redukujące. W kontakcie z powietrzem zapala się, a produktami spalania jest tlenek cyny(IV) i woda:
Reakcja z tlenem w kontrolowanych warunkach także prowadzi do i przebiega dwuetapowo:
Pochodne cynoorganiczne typu , i są z reguły trwalsze niż macierzysty .
Otrzymywanie Cynowodór można otrzymać z wysoką wydajnością (80–90%) w reakcji chlorku cyny(IV) z glinowodorkiem litu:
lub przez redukcję wodnego roztworu chlorku cyny(II), , za pomocą ; w tym przypadku monostannanowi (wydajność ok. 85%) towarzyszy distannan, , jeszcze mniej trwały niż . Jako substratu do tej reakcji można użyć także . Substraty miesza się w temperaturze ciekłego azotu (−196 °C) i pozwala się ogrzać mieszaninie do temperatury pokojowej. Powstający wyłapuje się w naczyniu schłodzonym ciekłym azotem. Oczyszczanie prowadzi się przez destylację znad suchego lodu (−78 °C), a produkt ponownie kondensuje w naczyniu w ciekłym azocie.
Zastosowanie Stosuje się go do wytwarzania polimerów zawierających cynę oraz do otrzymywania powłok z krystalicznego o dużej czystości.
Przypisy
Kategoria:Związki cyny Kategoria:Związki wodoru