thumb thumb thumb thumb Zasłonak cynamonowy (Cortinarius cinnamomeus (L.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisany został opisany w 1753 r. przez K. Linneusza jako Agaricus cinnamomeus, w 1838 r. E. M. Fries przeniósł go do rodzaju Cortinarius i jest to nazwa uznana przez Index Fungorum. Na przestrzeni dziejów przez różnych mykologów klasyfikowany był do różnych rodzajów, odmian i form, co odzwierciedlają liczne synonimy naukowe. Jest ich ok. 30. Niektóre z nich: Agaricus cinnamomeus L. 1753 Agaricus fucatophyllus Lasch 1828 Cortinarius fucatophyllus (Lasch) Fr. 1838 Dermocybe cinnamomea (L.) Wünsche 1877 Dermocybe fucatophylla (Lasch) Ricken 1915 Dermocybe paludosa (Fr.) Hlaváček 1980 Flammula cinnamomea (L.) P. Kumm. 1871 Gomphos cinnamomeus (L.) Kuntze 1898 W dawniejszych ujęciach taksonomicznych Cortinarius cinnamomeus zaliczany był w obrębie rodzaju Cortinarius do sekcji Dermocybe, do której należały zasłonaki zawierające odrębny barwnik, nie występujący u innych zasłonaków.
Nazwę polską nadał Franciszek Błoński w 1889 r., gatunek ten opisywany był też jako bedłka cynamonowa, cynamonka, opieńki, skórzak cynamonowy.
Morfologia Kapelusz Należy do grupy drobnych zasłonaków. Średnica kapelusza 1–6 cm. Kształt u młodych owocników łukowaty, później niskołukowaty, w końcu rozpostarty z niedużym garbem. Nie jest higrofaniczny. Powierzchnia gładka lub delikatnie, promieniście włóknista lub bardzo drobno łuseczkowata, matowa. Barwa orzechowobrązowa, oliwkowobrązowa, umbrobrązowa, czasami czerwonawobrązowa. Brzegi zwykle jaśniejsze – oliwkowożółtawe. Często bywa promieniście popękana, zwłaszcza podczas suchej pogody. Z brzegu zwieszają się rdzawobrązowe resztki zasnówki, czasami znajdują się one również na obrzeżach kapelusza. Blaszki Gęste, nierówne, przy trzonie wykrojone ząbkiem. Maja szerokość 3–5 mm, ostrza równe, karbowane lub ząbkowane i nieco jaśniejsze. U młodych okazów są żółtordzawe, potem rdzawoochrowe, w końcu oliwkowoochrowe. Nigdy nie są cytrynowożółte. Trzon Wysokość 2–8 cm, grubość do 0,7 cm, kształt walcowaty, czasami nieco falisty. Początkowo jest pełny, później pusty. Powierzchnia żółtawa i jedwabiście połyskująca, pokryta żółtawymi i zazwyczaj nietrwałymi resztkami zasnówki, a w dolnej części brunatnym iwłókienkami. Miąższ Cienki, bladożółty lub żółty z oliwkowymi odcieniami, w dolnej części trzonu ciemniejszy. Bez wyraźnego zapachu, w smaku nieco gorzki. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki elipsoidalne, wydłużone, o rozmiarach 8,5-10 × 4,4 μm, pokryte drobnymi brodawkami lub niemal gładkie. Podstawki o rozmiarach 20-30 × 5–8 μm. Gatunki podobne zasłonak jabłkowaty (Cortinarius malicorius). Ma miąższ oliwkowozielony, a resztki zasłonki na brzegu kapelusza są pomarańczowe. zasłonak cynamonowożółty (Cortinarius cinnamomeoluteus). Młode owocniki mają żółte blaszki. zasłonak szafranowy (Cortinarius croceus). Starsze okazy zasłonaka szafranowego i cynamonowego są bardzo podobne. Do pewnego rozróżnienia tych gatunków konieczne są okazy młode; należy je przekroić, by określić kolor blaszek.
Występowanie i siedlisko Opisano jego występowanie w Ameryce Północnej, Europie, Japonii i na Nowej Zelandii, prawdopodobnie jednak występuje na całej półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego. W Europie Środkowej jest szeroko rozprzestrzeniony i częsty, również w Polsce jest gatunkiem pospolitym.
Rośnie na ziemi, najczęściej w górskich lasach świerkowych, gdzie często występuje gromadnie. Rzadziej spotykany jest pod sosnami i w lasach liściastych. Owocniki wytwarza od sierpnia do października.
Znaczenie Grzyb mykoryzowy. Nie są znane jego własności spożywcze, ale uznaje się go za grzyba trującego, większość zasłonaków bowiem zawiera trującą orellaninę. Stwierdzono, że żyje w symbiozie z korzeniami turzycy sinej (Carex flacca) i turzycy pigułkowatej (Carex pilulifera). Jest to mykoryza arbuskularna: strzępki grzyba wnikają między komórki naskórka i kory korzeni turzyc, głównie w pierwszej strefie ich korzeni bocznych.
Przypisy
Kategoria:Grzyby trujące Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Zasłonakowate