mały|Powierzchnia zewnętrzna kości ciemieniowej człowieka Kość ciemieniowa (os parietale) – kość mózgoczaszki.

Kość ciemieniowa to parzysta kość budująca sklepienie czaszki. Zazwyczaj tworzy ona większą jego część. Inaczej jest u bydła, w przypadku którego została ona zepchnięta bocznie i ogonowo, na płaszczyznę karkową, przez rozrośniętą kość czołową. U człowieka tworzy też częściowo boczne ściany czaszki.

Wyróżnia się następujące brzegi kości ciemieniowej: brzeg strzałkowy (margo sagittalis) – po stronie przyśrodkowej, leży pośrodkowo, łącząc się z jednoimienną kością kontralateralną, tworząc u człowieka szew strzałkowy brzeg potyliczny (margo occipitalis) – po stronie tylnej, nazwany od kości potylicznej, tworząc szew węgłowy brzeg łuskowy (margo squamosus) – po boku, łączący się z łuską kości skroniowej (szew łuskowy) brzeg czołowy (margo frontalis) – od kości czołowej, tworzy szew wieńcowy brzeg międzyciemieniowy (margo interparietlis) – od kości międzyciemieniowej U człowieka mówi się natomiast o brzegu dolnym, tworzącym szew klinowo-ciemieniowy i szew ciemieniowo-sutkowy.

Powierzchnie wyróżnia się natomiast dwie: zewnętrzną i wewnętrzną.

Powierzchnia zewnętrzna (facies externa) opisywanej kości jest wypukła u psa bądź u konia, w jej środku znajduje się wyniosłość nazywana guzem ciemieniowym (tuber parietale). Z kolei kresa skroniowa (linea parietalis) u owcy, kozy, świni ogranicza zachodzący na kość ciemieniową dół skroniowy, rozdzielając płaszczyzny ciemieniową (planum parietale) i karkową (planum nuchale) od skroniowej (planum temporale). U konia czy dużego psa pojawia się grzebień strzałkowy zewnętrzny (crista sagittlis externa), sięgający kości międzyciemieniowej i powiększający przyczep dla dobrze rozwiniętego u tych zwierząt mięśnia skroniowego. Ku przodowi rozchodzi się on na grzebienie czołowe (cristae frontales).

Powierzchnia wewnętrzna (facies interna) zwana także mózgową jest z kolei wklęsła. Rzeźbi ją kora mózgu. Koń czy świnia ma na niej położony pośrodkowo grzebień strzałkowy wewnętrzny (crista sagittalis interna), jak też bruzdę zatoki strzałkowej dogrzbietowej (sulcus sinus sagittalis dorsalis).

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kości czaszki ciemieniowa