74. ceremonia wręczenia Oscarów – 74. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 24 marca 2002 w Kodak Theatre w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 24 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 2001, a także trzy nagrody specjalne. Poprowadziła ją Whoopi Goldberg. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 41,782 milionów widzów.
Nominacje zostały ogłoszone 12 lutego 2002. Najwięcej (13) otrzymał ich film Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia. Podczas ceremonii najwięcej nagród (po 4) wygrały Piękny umysł i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia, przy czym pierwszy z nich triumfował w kategorii najlepszy film.
W edycji została wprowadzona nowa kategoria, najlepszy pełnometrażowy film animowany. Ceremonia była pierwszą zorganizowaną w teatrze Kodak Theatre, zbudowanym specjalnie na potrzeby gal wręczenia Oscarów.
Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe Nominacje zostały ogłoszone 12 lutego 2002 podczas konferencji prasowej, poprowadzonej przez prezesa Akademii, Franka Piersona, i aktorkę Marcię Gay Harden. Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia otrzymał ich 13, co było drugim najlepszym wynikiem w historii Oscarów (uprzednio dwa filmy otrzymały 14, a sześć otrzymało również 13).
Podczas ceremonii najwięcej nagród (po 4) wygrały filmy Piękny umysł i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia, przy czym pierwszy z nich triumfował jako najlepszy film. Po raz drugi w historii zdarzyło się, by w kategorii najlepszy film wygrał po raz trzeci z rzędu film dystrybuowany przez tę samą wytwórnię (DreamWorks Pictures). Po raz pierwszy dwóch spośród czterech laureatów w kategoriach aktorskich było czarnoskórych. Halle Berry była pierwszą czarnoskórą kobietą uhonorowaną jako najlepsza aktorka pierwszoplanowa, zaś Denzel Washington był drugim niebiałym laureatem w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy (pierwszym był Sidney Poitier w 1964).
+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 2001. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Piękny umysł – Brian Grazer i Ron Howard Gosford Park – Robert Altman, Bob Balaban i Moulin Rouge! – , Baz Luhrmann i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – Peter Jackson, Fran Walsh i Za drzwiami sypialni – , i Todd Field | Ron Howard – Piękny umysł Robert Altman – Gosford Park Peter Jackson – Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia David Lynch – Mulholland Drive Ridley Scott – Helikopter w ogniu Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Denzel Washington – Dzień próby jako Russell Crowe – Piękny umysł jako John Nash Sean Penn – Jestem Sam jako Sam Dawson Will Smith – Ali jako Muhammad Ali Tom Wilkinson – Za drzwiami sypialni jako Matt Fowler Halle Berry – Czekając na wyrok jako Leticia Musgrove Judi Dench – Iris jako Iris Murdoch Nicole Kidman – Moulin Rouge! jako Satine Sissy Spacek – Za drzwiami sypialni jako Ruth Fowler Renée Zellweger – Dziennik Bridget Jones jako Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa Jim Broadbent – Iris jako Ethan Hawke – Dzień próby jako Jake Ben Kingsley – Sexy Beast jako Don Logan Ian McKellen – Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia jako Gandalf Jon Voight – Ali jako Jennifer Connelly – Piękny umysł jako Helen Mirren – Gosford Park jako pani Wilson Maggie Smith – Gosford Park jako Constance, hrabina Trentham Marisa Tomei – Za drzwiami sypialni jako Natalie Strout Kate Winslet – Iris jako młodsza Iris Murdoch Najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Najlepszy scenariusz oparty na materiale wcześniej produkowanym lub publikowanym Gosford Park – Julian Fellowes Amelia – scenariusz: i Jean-Pierre Jeunet; dialogi: Guillaume Laurant Czekając na wyrok – i Genialny klan – Wes Anderson i Owen Wilson Memento – scenariusz: Christopher Nolan; historia: Jonathan Nolan Piękny umysł – Akiva Goldsman Ghost World – Daniel Clowes i Terry Zwigoff Shrek – , , Joe Stillman i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – Fran Walsh, Philippa Boyens i Peter Jackson Za drzwiami sypialni – i Todd Field Najlepszy pełnometrażowy film animowany Najlepszy film nieanglojęzyczny Shrek – Jimmy Neutron: mały geniusz – i Potwory i spółka – Pete Docter i John Lasseter Ziemia niczyja (Bośnia i Hercegowina) Amelia (Francja) Elling (Norwegia) Lagaan: Dawno temu w Indiach (Indie) Syn panny młodej (Argentyna) Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Zabójstwo w niedzielny poranek – i – i – – Christian Frei – i Thoth – i – – i Najlepszy krótkometrażowy film aktorski Najlepszy krótkometrażowy film animowany Księgowy – i Lisa Blount Copy Shop – Virgil Widrich Męska sprawa – Sławomir Fabicki i Bogumił Godfrejów – – i Ptasie sprawki – – i Pięćdziesiąt procent szarości – i – – Najlepsza muzyka oryginalna Najlepsza piosenka oryginalna Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – Howard Shore A.I. Sztuczna inteligencja – John Williams Harry Potter i Kamień Filozoficzny – John Williams Piękny umysł – James Horner Potwory i spółka – Randy Newman „” (Potwory i spółka) – muzyka i tekst: Randy Newman „” (Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia) – muzyka i tekst: Enya, Nicky Ryan i Roma Ryan „” (Pearl Harbor) – muzyka i tekst: Diane Warren „” (Kate i Leopold) – muzyka i tekst: Sting „” (Vanilla Sky) – muzyka i tekst: Paul McCartney Najlepsza scenografia Najlepsze zdjęcia Moulin Rouge! – scenografia: Catherine Martin; dekoracja wnętrz: Amelia – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Gosford Park – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Harry Potter i Kamień Filozoficzny – scenografia: Stuart Craig; dekoracja wnętrz: Stephenie McMillan Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – Andrew Lesnie Amelia – Bruno Delbonnel Człowiek, którego nie było – Roger Deakins Helikopter w ogniu – Sławomir Idziak Moulin Rouge! – Donald M. McAlpine Najlepsze kostiumy Najlepszy montaż Moulin Rouge! – Catherine Martin i Afera naszyjnikowa – Milena Canonero Gosford Park – Jenny Beavan Harry Potter i Kamień Filozoficzny – Judianna Makovsky Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – Ngila Dickson i Richard Taylor Helikopter w ogniu – Pietro Scalia Memento – Moulin Rouge! – Piękny umysł – i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – Najlepsza charakteryzacja Najlepszy dźwięk Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – i Richard Taylor Moulin Rouge! – i Piękny umysł – i Helikopter w ogniu – , i Amelia – , i Moulin Rouge! – , Anna Behlmer, i Pearl Harbor – Kevin O’Connell, i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – , , i Najlepszy montaż dźwięku Najlepsze efekty specjalne Pearl Harbor – i Potwory i spółka – Gary Rydstrom i Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia – , , Richard Taylor i A.I. Sztuczna inteligencja – Dennis Muren, , Stan Winston i Pearl Harbor – , , i
Nagrody specjalne
Nagrody honorowe Sidney Poitier – „w uznaniu jego niezwykłych osiągnięć jako artysty i człowieka” Robert Redford – „aktor, reżyser, producent, twórca Sundance, inspiracja dla niezależnych i innowacyjnych filmowców na całym świecie” Nagroda za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta Arthur Hiller
Statystyki
+ Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 4 Piękny umysł Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia 2 Helikopter w ogniu Moulin Rouge!
+ Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 13 Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia 8 Piękny umysł Moulin Rouge! 7 Gosford Park 5 Amelia Za drzwiami sypialni 4 Helikopter w ogniu Pearl Harbor Potwory i spółka 3 Harry Potter i Kamień Filozoficzny Iris 2 A.I. Sztuczna inteligencja Ali Czekając na wyrok Dzień próby Memento Shrek
Przebieg Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Tom Cruise przemowa powitalnazapowiedź zmontowanego nagrania Errola Morrisa o wspomnieniach filmowych Benicio del Toro wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa Frank Pierson przemowa na temat pracy Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) Will Smith wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Ryan PhillippeReese Witherspoon wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja Whoopi Goldberg prezentacja filmu Za drzwiami sypialni Ben StillerOwen Wilson wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Woody Allen zapowiedź zmontowanego nagrania w hołdzie dla filmów o Nowym Jorku Jodie Foster wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia Whoopi Goldberg prezentacja filmu Gosford Park Helen Hunt zapowiedź zmontowanego nagrania o filmach dokumentalnych Samuel L. Jackson wręczenie nagród w kategoriach najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny i najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Cameron Diaz wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia Charlize Theron prezentacja segmentu (nagrana wcześniej) Nathan Lane wręczenie nagrody w kategorii najlepszy pełnometrażowy film animowany Halle Berry wręczenie nagród w kategoriach najlepszy dźwięk i najlepszy montaż dźwięku Marcia Gay Harden wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy Whoopi Goldberg prezentacja filmu Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia Ian McKellenMaggie Smith zapowiedź występu Cirque du Soleil Tobey MaguireKirsten Dunst wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne Ali MacGrawRyan O’Neal wręczenie Nagrody za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta Ben Kingsley zapowiedź muzycznego hołdu dla ścieżek dźwiękowych skomponowanych przez Johna Williamsa Sandra BullockHugh Grant wręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Walter MirischDenzel Washington wręczenie nagrody honorowej dla Sidneya Poitiera Hugh JackmanNaomi Watts wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film aktorski i najlepszy krótkometrażowy film animowany Josh Hartnett zapowiedź występów z nominowanymi piosenkami Jennifer Lopez wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna Ethan HawkeGwyneth Paltrow wręczenie nagród w kategoriach najlepszy scenariusz oparty na materiale wcześniej produkowanym lub publikowanym i najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Sharon StoneJohn Travolta wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny Kevin Spacey zapowiedź sekcji In Memoriam Whoopi Goldberg prezentacja filmu Moulin Rouge! Barbra Streisand wręczenie nagrody honorowej dla Roberta Redforda Russell Crowe wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa Whoopi Goldberg prezentacja filmu Piękny umysł Julia Roberts wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy Mel Gibson wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Tom Hanks wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film
Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory / występ Cirque du Soleil hołd dla filmowych efektów specjalnych Sting „” Enya „” John GoodmanRandy Newman „” Faith Hill „” Paul McCartney „”
In Memoriam Lista artystów zmarłych w minionym roku, wymienionych w segmencie In Memoriam:
Organizacja W odpowiedzi na rosnącą popularność pełnometrażowych filmów animowanych, w 2000 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) zadecydowała o utworzeniu w 74. edycji Oscarów dedykowanej im kategorii, najlepszy pełnometrażowy film animowany. Była to pierwsza nowa kategoria od czasu najlepszej charakteryzacji, wprowadzonej w 54. edycji (1982). Uprzednio w kategorii najlepszy film był nominowany tylko jeden film animowany, Piękna i Bestia (1991), ale kilka innych zostało uhonorowanych nagrodami specjalnymi.