Obowiązki obywatelskie – konstytucyjnie ustalone zakazy lub nakazy kierowane do obywateli danego państwa.
W krajach demokratycznych przepisy dotyczące obowiązków wobec państwa nie są liczne. W konstytucjach tych krajów obowiązki obywatelskie wymieniane są najczęściej po prawach obywatelskich. Odwrotnie jest w konstytucjach krajów o ustroju autorytarnym i totalitarnym. Często w konstytucjach tych państw obowiązki obywatelskie są wymieniane przed prawami obywatelskimi.
Obowiązki obywatelskie w Polsce W polskiej konstytucji obowiązki obywatelskie zapisane są w rozdziale II (Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela). Do najważniejszych z nich należą: wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne (art. 82) przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej (art. 83) ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84) obrona Ojczyzny (art. 85 ust. 1) dbałość o stan środowiska i ponoszenie odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie (art. 86).
Obowiązki obywatelskie w Unii Europejskiej Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w art. 20 ust. 2 stwierdza, że obywatele Unii Europejskiej podlegają obowiązkom. Obowiązki nie zostały jednak sprecyzowane w treści Traktatu (co nie oznacza, że nie będą dodane w czasach późniejszych). Obywatele Unii podlegają zatem obowiązkom wynikającym z prawa w ich kraju.
Relacje między prawami a obowiązkami obywatelskimi jedność praw i obowiązków – prawa przysługują jednostce wtedy, gdy wypełnia ona wobec społeczeństwa swoje obowiązki. Takie założenia były przyjęte w polskich konstytucjach z okresu międzywojennego i w konstytucji PRL-u. rozdział praw i obowiązków – prawa przysługujące obywatelowi są niezależne od obowiązków. Ich źródłem jest, bowiem godność osobista, którą ma każdy człowiek i której nikt nie może człowieka pozbawić. Rozdział praw i obowiązków można dostrzec w obecnie obowiązującej konstytucji.
Zobacz też prawa obywatelskie
Przypisy
Linki zewnętrzne Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. (, ze zm.)
Kategoria:Prawo konstytucyjne