thumb thumb|Kolce Strzępkoząb długokolcowy, drewniczek długokolcowy, strzępkoząb dębowy (Hyphodontia quercina (Pers.) J. Erikss.) – gatunek grzybów należący do rzędu szczeciniakowców (Schizoporaceae)
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hyphodontia, Hyphodontiaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1800 Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Odontia quercina. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1958 Jakob Eriksson, przenosząc go do rodzaju Hyphodontia. Niektóre synonimy nazwy naukowej:
Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 r., wcześniej Barbara Gumińska i W. Wojewoda opisywali ten gatunek jako strzępkoząb dębowyWładysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, .. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego nadała nową nazwę drewniczek długokolcowy. Jest niespójna z nazwą naukową według Index Fungorum.
Morfologia Owocnik Płasko rozpostarty, o kształcie okrągłym lub podłużnym, cienki i ściśle przylegający do podłoża. Konsystencja skórzasta, powierzchnia początkowo biała, później kremowa, w końcu ochrowa. Hymenofor kolczasty. Kolce o zróżnicowanym kształcie; od stożkowatego do niemal cylindrycznego, o wierzchołku często ząbkowanym (widać to dopiero przez lupę). Długość kolców: 2 – 3 mm, czasami jednak kolce bywają krótsze. Obrzeże młodych owocników niewyraźne, starszych bardziej zaznaczone. Czasami posiada niewyraźną, włóknistą i sterylną strefę.
Cechy mikroskopowe Strzępki o średnicy 2–3 μm, w dolnej części owocnika zagęszczone, w hymenium główkowato zakończone. Wszystkie posiadają sprzążki. Cystydy główkowate, czasami występują nieliczne cystydiole. Podstawki mniej więcej cylindryczne, o rozmiarach 25–35 × 4,5–5,5 μm. Są zazwyczaj 4–sterygmowe. Zarodniki cylindryczne, bocznie nieco wklęsłe, gładkie, cienkościenne, z jedną lub kilkoma oleistymi kroplami. Mają rozmiar 6-7,5 × 2,5–3 μm. Gatunki podobne Strzępkoząb długokolcowy ma dość zmienną morfologię i czasami trudno go odróżnić od innych gatunków z kolczastym hymenoforem. Szczególnie dotyczy to młodych owocników, które mają jeszcze niewielkie kolce (o długości około 1 mm). Mogą być wówczas wzięte za strzępkozęba skorupiastego (Hyphodontia crustosa). Gatunki te można odróżnić mikroskopowo: s. długokolcowy ma większe podstawki i brak lub bardzo nieliczne cystydiole. Podobne są także strzępkoząb ostrokolczasty (Hyphodontia arguta), strzępkoząb jodłowy (Hyphodontia abieticola) i drewniczek szorstki (Xylodon asper) (te dwa ostatnie występują głównie na obumarłym drewnie drzew iglastych).
Występowanie i siedlisko Występuje głównie w Europie, gdzie jest szeroko rozprzestrzeniony. Poza tym znane są jeszcze jego stanowiska na Florydzie w USA, w Boliwii i Chile. W Polsce jest dość pospolity.
Rozwija się na martwych gałęziach i na drewnie drzew liściastych, zarówno z korą, jak i bez kory. Występuje w lasach, na olszy szarej, grabach, bukach, topoli osice, dębie szypułkowym. Owocniki wytwarza przez cały rok. Występuje zarówno na gałęziach opadłych z drzew, jak i na obumarłych, ale związanych jeszcze z drzewem.
Przypisy
Kategoria:Hyphodontiaceae Kategoria:Mykobiota Polski