Błyszczak tęczowy (Lamprotornis iris) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny szpakowatych (Sturnidae). Występuje w Afryce Zachodniej na południe od zachodniego Sahelu. Nie jest zagrożony.
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał Émile Oustalet w 1879 na łamach „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Autor przydzielił mu nazwę Coccycolius iris, tworząc dla niego nowy rodzaj Coccycolius. Holotyp pochodził według autora z wysp Los, prawdopodobnie jest to błąd i holotyp odłowiono w kontynentalnej części Gwinei. Później niektórzy autorzy nadal umieszczali błyszczaka tęczowego w monotypowym rodzaju Coccycolius. Obecnie gatunek umieszczany jest w rodzaju Lamprotornis i uznawany za monotypowy.
Morfologia thumb|250px Wymiary holotypu: długość ciała 210 mm, w tym ogona 85 mm i dzioba 18 mm (wzdłuż górnej krawędzi), długość skrzydła 110 mm, skoku – 23 mm. Anton Reichenow podaje długość skrzydła 105 mm, skoku – 25 mm. Ogół upierzenia złocistozielony. Policzki, pokrywy uszne i brzuch fioletowe. Dziób delikatnie zgięty. Nogi czarne.
Zasięg występowania Zasięg występowania błyszczaka tęczowego obejmuje Gwineę, północne Sierra Leone i centralne Wybrzeże Kości Słoniowej. Zabłąkanego osobnika odnotowano w południowo-zachodnim Mali. BirdLife International szacuje zasięg na 222 tys. km².
Ekologia i zachowanie Środowiskiem życia błyszczaków tęczowych jest zadrzewiona sawanna, do tego zamieszkuje również zakrzewienia w sadach. Unika lasów, niekiedy jednak bywa spotykany na obrzeżu lasu galeriowego. Żywi się głównie owocami, m.in. figowca i Harungana madagascariensis, zjada również nasiona i owady, zwłaszcza mrówki. W Sierra Leone okres lęgów przypada na marzec. W niewoli gniazduje kooperatywnie, możliwe, że podobne zachowania występują również w naturze.
Status zagrożenia Od 2015 IUCN nadaje błyszczakowi tęczowemu status gatunku „najmniejszej troski” (LC, Least Concern). Wcześniej, od 2000 miał on status „niedostateczne dane” (DD, Data Deficient), a od 1988 – „najmniejszej troski”. Liczebność populacji wstępnie szacowana jest na 66–340 tysięcy dorosłych osobników, a ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. W Sierra Leone poza sezonem lęgowym niekiedy pojawiają się stada liczące do 50 osobników. Na wiosnę 2001 i w czerwcu 2002 w Parku Narodowym Mont Sangbé widziano stada liczące do około 100 osobników. Od lat 1981–1984 duże ilości tych ptaków (prawdopodobnie pochodzących z Gwinei) przetrzymywano w Monrovii, sprzedając je po cenie około 50 funtów za parę. Nie wiadomo, czy i w jaki sposób nielegalny handel odbija się na populacji. Nie jest znany również stopień wrażliwości gatunku na zmiany w środowisku, dlatego trend liczebności populacji jest trudny do ustalenia.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Szpakowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Fauna Gwinei Kategoria:Fauna Sierra Leone Kategoria:Fauna Wybrzeża Kości Słoniowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1879 roku