Zbigniew Jankowski, ps. Hipolit, Szczepan Gniewski; ur. 26 grudnia 1931 w Bydgoszczy, zm. 6 lipca 2024 w Sopocie) – polski poeta.
Życiorys Urodził się w rodzinie Franciszka, pracownika PKP, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, i Stanisławy z domu Stachowiak. Po II wojnie światowej z rodzicami zamieszkał w Sypniewie, a dwa lata później przeprowadzili się do Piły. W 1951 roku zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Rogoźnie. Po maturze został zatrudniony jako nauczyciel języka polskiego i wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej nr 2 w Pile. W 1957 roku ukończył studia polonistyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach.
Jako poeta debiutował w roku 1956. Zamieszkując w latach 1956–1965 w Rybniku, zorganizował tam Klub Literacki „Kontakty”, którego był pierwszym prezesem. W latach 1965–1971 mieszkał w Kołobrzegu, gdzie pracował w przedsiębiorstwie połowowym „Barka” i był twórcą grupy poetycko-plastycznej „Reda”. Następnie przebywał we Wrocławiu (1971–1975), gdzie był organizatorem i prezesem Dolnośląskiego Oddziału Stowarzyszenia Marynistów Polskich. Od 1975 roku mieszkał w Sopocie. W latach 1979–2000 był aktywnie związany z Duszpasterstwem Akademickim, a potem z Duszpasterstwem Środowisk Twórczych w Gdańsku. W latach 80. był animatorem Akademickiego Kręgu Literackiego powstałego przy bazylice św. Mikołaja w Gdańsku, po wprowadzeniu stanu wojennego przekształconego w Krąg Literacki „Wiązania”. W 1993 roku był współzałożycielem Sopockiego Klubu Pisarzy i Przyjaciół Książki „Brodwino”. W latach 1993–2001 razem z żoną prowadził i współredagował na łamach sopockiego czasopisma „Topos” prezentacje poetyckie pt. „Goście Teresy Ferenc i Zbigniewa Jankowskiego”. W latach 1992–1996 współorganizował w Gdańsku „Święto Biblii”. Odbywał bałtyckie rejsy rybackie, a także morskie rejsy oceaniczne. Członek PEN Clubu, członek założyciel Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Trzykrotnie nominowany do Nagrody Poetyckiej Orfeusz.
Utwory Zbigniewa Jankowskiego były tłumaczone m.in. na języki: niemiecki, rosyjski, szwedzki, grecki, francuski, angielski, czeski, serbski.
8 września 1956 roku poślubił poetkę Teresę Ferenc. Z tego związku przyszły na świat dwie córki: Aneta, znana jako poetka Anna Janko i Milena, również poetka, znana jako Milena Wieczorek.
Zmarł 6 lipca 2024 roku, pochowany 12 lipca 2024 na cmentarzu komunalnym w Sopocie (sektor E5-1-4).
Poezja Dotyk popiołu. Miniatury liryczne (1959) Wejście w las (1964) Rozmowa z ogniem (1965) Żar. Poemat (1966) Ciążenie morza (1970) Wysokie łowisko (1972) I gdyby wszystkie żagle (1973) Psałterz bałtycki. Wiersze wybrane i nowe (1974) Wiązanie trawy (1976) Ostrzeżenie przed lądem (1977) Żywioł wszelki. Wiersze wybrane i nowe (1978) Kto żyje (1980) Zanurzenie. Modlitwy poetyckie (1980,1981) Żegluga. Poemat (1983) Według Jonasza (1983) Poezje wybrane (1985) Falochrony (1987) Pełne morze. Wybór wierszy (1987) Spokojnie, wodo (1991) Cztery twarze domu. Antologia rodzinna (1991) – wspólnie z Teresą Ferenc, Anną Janko i Mileną Wieczorek Port macierzysty (1995) Morze przybywa z daleka. Modlitwy i inne wiersze (1997) Powiedz, Rabbi (1999) Słowo ostatnie i wciąż pierwsze. Wiersze wybrane i nowe (2000) Wielkie tło. Wiersze nowe 1999-2001 (2001) Ciernie wody (2003) Odpływ. Sztuka ubywania (2005) Przypływ. Jednanie (2009) Biały delfin. Nowy wybór wierszy (2009) Zaraz przyjdzie (2011) Biała przędza (2014) Wolne miejsce (2016)
Nagrody i wyróżnienia „Gdańska Książka Roku 1978” - honorowa nagroda za tomik Żywioł wszelki. Wiersze wybrane i nowe (1979) Nagroda „Kogi Gdańskiej” za opracowanie antologii Morze u poetów (1979) Nagroda im. Marcina Borzymowskiego za najlepszy tom poetycki o tematyce morskiej przyznana przez MRN w Kołobrzegu za książkę Żywioł wszelki (1979) Nagroda literacka im. Mikołaja Szarzyńskiego za tom Zanurzenie. Modlitwy poetyckie (1981) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 45-lecia pracy twórczej oraz z okazji 70. urodzin (2001) nominacja do Nagrody Poetyckiej Orfeusz za tom Zaraz przyjdzie (2012) finał Nagrody Poetyckiej Orfeusz za tom Biała przędza (2015) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2016) nominacja do Nagrody Poetyckiej Orfeusz za tom Wolne miejsce (2017) Nagroda im. św. Brata Alberta Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka Nagroda im. Klemensa Janickiego Nagroda marynistyczna im. Marcina Borzymowskiego (dwukrotnie) Nagroda Wydawnictwa Glob „Złoty Delfin” w Szczecinie Złota Lampka Górnicza - nagroda XXV Rybnickich Dni Literatury Nagroda Media Książce za najlepszą książkę kwartału Powiedz, Rabbi Nagroda literacka Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki Medal Sint Sua Praemia Laudi Medal 25-lecia Solidarności Źródło:.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Bydgoszczy Kategoria:Ludzie związani z Rybnikiem Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pisarze związani z Sopotem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2024