Pałac w Domanicach – zabytkowy pałac we wsi Domanice (powiat wrocławski).
Historia
Zamek średniowieczny Od 1251 roku były to dobra Dobesza z Domanic. Zapewne w końcu XIII lub na początku XIV wieku wybudowano na szczycie skalistego wzniesienia kamienną wieżę obronną, kontrolującą dolinę rzeki Bystrzycy. Przypuszczalnie założenie obronne zostało otoczone fosą. Prawdopodobnie obiekt został rozbudowany na zamek w drugiej połowie XIV i w XV wieku i jego pozostałości znajdują się w podziemiach dzisiejszego pałacu.
Przebudowa renesansowa W 2. połowie XVI wieku zamek został przebudowany w stylu renesansowym. Zburzono wtedy średniowieczną wieżę i zbudowano dzisiejszą bramę prowadzącą na niewielki wewnętrzny dziedziniec otoczony piętrowymi arkadowymi krużgankami. Od strony rzeki budynek mieszkalny zwieńczały trzy renesansowe szczyty.
Pałac barokowy W 1. połowie XVll i w latach 1648-1694 zamek został gruntownie przebudowany na barokowy pałac uzyskując kształt bryły zbliżony do obecnej. W r. 1777 zmieniono konstrukcję dachów i zwieńczenie wieży.
W 1821 roku wstawiono nowy portal. W latach 30. XIX w. pałac kupił Fryderyk Wilhelm von Brandenburg, syn króla Prus Fryderyka Wilhelma II. Niedługo później rozpoczęto kolejną, klasycystyczną przebudowę zamku. W r. 1910 dokonano remontu i przebudowy górnych partii wieży zamkowej. W latach 30. XX wieku zamek przejęło państwo niemieckie.
Po roku 1945 w pałacu zlokalizowano dom kolonijny, a po roku 1988 obiekt przeznaczono na potrzeby Związku Artystów Scen Polskich. Wtedy też rozpoczęto jego remont, którego jednak nigdy nie ukończono.
W latach 2018-2019 dla zespołu parkowego została opracowana dokumentacja dendrologiczna oraz konserwatorska wykonana przez specjalistę ds. ogrodów historycznych Łukasza Przybylaka.
Zabytkowy zespół zamkowo-parkowy jest obecnie własnością aktora, Macieja Musiałowskiego.
Architektura Pałac stanowi czworoboczny budynek z wieżą; prawdopodobnie w swoich murach kryje fragmenty starszych, XVI- i XVII-wiecznych założeń. Zabytek jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzi jeszcze duży park, wokół pałacu, w parku m.in. fontanna; oficyny i zabudowania gospodarcze, znajdują się w otoczeniu pałacu, wykorzystywane jako składy i mieszkania: pawilon ogrodowy z pierwszej ćwierci XIX w.; oficyna ze stajnią z pierwszej ćwierci XIX w.; stajnia ze spichrzem z pierwszej ćwierci XIX w.; wozownia z pierwszej ćwierci XIX w.; kuźnia z pierwszej ćwierci XIX w.
Przypisy
Bibliografia Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, .
Kategoria:Pałace w województwie dolnośląskim Kategoria:Domanice (powiat wrocławski)