Kopalnia Węgla Kamiennego Bobrek – kopalnia węgla kamiennego w Bytomiu, działająca pod taką nazwą od 1922 do 2005 roku, następnie stanowiła część kopalni Bobrek-Centrum, od grudnia 2015 roku stanowi ruch Bobrek kopalni Bobrek-Piekary.
Historia Początek kopalni wiązał się z podziałem pola górniczego konsorcjum Paulus-Hohenzollern między kopalnię Hohenzollern (późniejsza KWK Szombierki) i kopalnię Gräfin Johanna na cześć Joanny Schaffgotsch. W 1907 roku rozpoczęto prace przy głębieniu szybów Gräfin Johanna (późniejszy Józef, głębokość 870,4 m) i Reichsgraf Hans Ulrich (późniejszy Bolesław, głębokość 778,8 m) zakończone w 1911 roku.
Później zgłębiono szyby wentylacyjne Berve (późniejsza Barbara, głębokość 330 m, zlikwidowany w 1993 roku) i Stephan (późniejszy Stanisław, głębokość 294 m, zlikwidowany w 1975 roku).
Kopalnia Gräfin Johanna, wcześniej stanowiąca część skonsolidowanej kopalni Paulus-Hohenzollern usamodzielniła się w 1922 roku. Przejęła szyby wydobywcze Gräfin Johanna i Reichsgraf Hans Ulrich. Należała do koncernu Schaffgotschów (Graflich Schaffgotschsche Werke G.m.b.H. przemianowanej później na Schaffgotsch Bergwerksgesellschaft m.b. H.).
Na początku okresu międzywojennego kopalnia osiągnęła najwyższy poziom wydobycia węgla na Górnym Śląsku.
Ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na węgiel po podziale Górnego Śląska w 1922 roku, rozbudowano sortownię, sieć torowisk, zwiększono liczbę urządzeń załadowczych i wyładowczych.
W 1936 roku ukończono budowę najnowocześniejszej płuczki w regionie.
Praca dołowa ulegała stopniowej mechanizacji, w 1938 roku wprowadzono przenośnik zgrzebłowy Johanna.
Po 1939 roku połączono kopalnię Gräfin Johanna z ukończoną w 1938 kopalnią Berve, która powstała z przekształcenia szybu wentylacyjnego w wydobywczy dzięki instalacji skipu.
W czasie II wojny światowej wskutek poboru pracowników kopalni do wojska oraz przemieszczania się ludności na wschód Górnego Śląska postanowiono zatrudniać osoby z zagranicy w celu utrzymania wysokiego poziomu wydobycia węgla. Około 1942/1943 roku struktura narodowościowa pracowników przedstawiała się następująco:
W kwietniu 1938 roku koncern zakończył budowę nowej kopalni Berve w Bobrku, którą po 1939 roku połączono z kopalnią Gräfin Johanna. Przebudowa wiązała się z potrzebą zaopatrywania koksowni w Odertal (późniejsza Koksownia Zdzieszowice) w węgiel koksujący, który był dostępny w pokładzie Pochhammer (510). Po II wojnie światowej kopalnia została znacjonalizowana, a nazwę zmieniono na Bobrek. W latach 1945–1957 kopalnia należała do Rudzkiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.
Przy kopalni w latach 40. XX wieku, od sierpnia 1945 roku działał obóz pracy przymusowej. Składał się z 6 baraków. Przebywało w nim około 690 więźniów; zamknięto go w maju 1949 roku
Od 1 kwietnia 1957 roku kopalnia należała do Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. W 1999 zlikwidowano szyb Antoni (wcześniej Anton, szyb kopalni galmanu Elizabeth) przy ul. Świętej Elżbiety, o głębokości 753,53 m.
W 2005 roku kopalnia Bobrek została połączona z bytomską kopalnią Centrum tworząc kopalnię Bobrek-Centrum. Kopalnia Bobrek-Centrum została połączona z kopalnią Piekary 15 grudnia 2015 roku, utworzono w ten sposób kopalnię Bobrek-Piekary, a dawna kopalnia Bobrek stała się ruchem Bobrek tegoż zakładu.
W dniu 30 grudnia 2025 roku wyjechała ostatnia tona węgla co symbolicznie zakończyło wydobycie i rozpoczęło proces całkowitej likwidacji kopalni.
Architektura Zabudowa historyczna sprzed 1945 roku to maszynownie szybów Józef i Bolesław, hala sprężarek, rozdzielnia elektryczna w 1908 roku, stara łaźnia, kotłownia z 1908 roku, budynki stacji ratownictwa wzniesione w latach 1934–1935, portiernia z 1942 roku.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Nieistniejące kopalnie węgla kamiennego w Polsce Kategoria:Kopalnie w Bytomiu Kategoria:Kopalnie powstałe w XX wieku