Życie na wyspach – zbiór esejów i szkiców Czesława Miłosza powstałych w latach 1989-1996, opublikowany w 1997 w wydawnictwie Znak w Krakowie.
Tom składa się z tekstów drukowanych w prasie w latach 1989–1996. Łączy je bardzo wyraźnie krytyczny i obrazoburczy stosunek do cywilizacji końca XX wieku. Obok rozważań o niemoralności sztuki, znaczeniu poezji, statusie współczesnych emigrantów – znajdujemy tu także wspomnienia, portrety przyjaciół i znajomych (Camus, Merton, Brodski, Giedroyc, Zofia Hertz) oraz omówienia książek m.in. Kubiaka, Szestowa, Tryzny, Wata, Larkina i Pasternaka. Tytułowy szkic poświęcony jest sposobom obrony przed inwazją kultury masowej, dyktaturą pieniądza i dominacją postmodernizmu.
Eseje wcześniej ukazały się na łamach czasopism: „Tygodnik Powszechny”, „Kultura” (Paryż), „Gazeta Wyborcza”, „Teksty Drugie”, „Rzeczpospolita” (dodatek „Plus-Minus”).
Wykaz rozdziałów Kilka problemów osobistych Niemoralność sztuki W skórze małpy Pesymizm – optymizm Napis na bibułce Pochwała filologii [o „Przestrzeni dzieł wiecznych” Zygmunta Kubiaka] Świadomość nie zawsze pomaga Dostojewski Dostojewski teraz Uparty wróg węża [o „Atenach i Jerozolimie” Lwa Szestowa] Być emigrantem Życie na wyspach Przeciw poezji niezrozumiałej Postscriptum Z poezją polską przeciw światu Czy będzie powieść? [o powieści „Final Payments” Mary Gordon] O Marysi, co straciła siebie [o „Pannie Nikt” Tomka Tyrzny] Sen rozumu [o „Historii niedokończonej” Tony’ego Judta] O dawnym czasie „Kultury” Tajemniczy pomnik [o „Autobiografii na cztery ręce" Jerzego Giedroycia] Zosia Hertz [o Zofii Hertz] Pożegnanie Alberta Camusa Camus w różnych odsłonach [o „Pierwszym człowieku” Alberta Camusa] Azjatycka podróż Mertona [o „Dzienniku azjatyckim” Thomasa Mertona] Poeta w Lemurii [o Bogumile Andrzejewskim] Czy Miciński był prawicowcem? Poeta Aleksander Wat [o „Poezjach zebranych” Aleksandra Wata] O Larkinie [o „44 wierszach” Philipa Larkina] Pogodne pejzaże [o tomie wierszy Borysa Pasternaka „Wtoroje rożdienje”] O Josifie Brodskim Noty o Brodskim Różewicz w roku 1996 A nie mówiłem? [o Wisławie Szymborskiej]
Wydania polskie Kraków: Znak, 1997, 2014
Przekłady na języki obce Življenje na otokih, Ljubljana: Študentska Organizacija Univerze, Študentska Založba, 1997.
Wybrane recenzje Biedrzycki Krzysztof, Budujące lektury, „Znak” 1997, nr 12, s. 114-119. Górnicka-Boratyńska Aneta, Wyspy Miłosza, „Res Publica Nowa” 1997, nr 9, s. 71-72. Jastrun Tomasz, Ciemna słodycz kobiecego ciała, „Twój Styl” 1998, nr 4, s. 155-156. Kalinowski Grzegorz, Obok siebie, „Kwartalnik Artystyczny” 1997, nr 3, s. 133-135. Lektor (Tomasz Fiałkowski), Nowy Miłosz, „Tygodnik Powszechny” 1997, nr 21, s. 13. Melkowski Stefan, Tematy Miłosza, „Wiadomości Kulturalne” 1997, nr 42, s. 20. Myszkowski Krzysztof, Ogród rzeczywistości, „Kwartalnik Artystyczny” 2014, nr 3, s. 213-216. Olejniczak Józef, Samotny starszy pan, „Fa-Art.” 1997, nr 2/3, s. 100-101. P.Ś., Noty, „Polonistyka”, 1997, nr 7, s. 441. Sabiniewicz Marcin, Życie i sztuka, „Zeszyty Literackie” 1997, nr 60, s. 118-122. Zawada Andrzej, Przywiązanie do proporcji i miary, „Nowe Książki” 1997, nr 8, s. 10-11. Zawada Andrzej, Droga, biografia, teologia, „Odra” 1998, nr 3, s. 116-117.
Bibliografia Emil Pasienko, Nota wydawcy, [w:] Czesław Miłosz, Życie na wyspach, Kraków, Znak, 2014, s. 527-534.
Linki zewnętrzne "Życie na wyspach", Czesław Miłosz – nota Rafał Siemko, Człowiek to mowa
"Życie na wyspach", Czesław Miłosz – fragment
Kategoria:Eseje Czesława Miłosza Kategoria:Utwory literackie z 1997