Michelangelo Antonioni, OMRI (ur. 29 września 1912 w Ferrarze, zm. 30 lipca 2007 w Rzymie) – włoski reżyser filmowy, scenarzysta, montażysta i autor.
Początkowo niedoceniany, głównie za sprawą niewielkiego zainteresowania ze strony publiczności oraz nieprzychylnej krytyki, która zarzucała Antonioniemu odejście od zasad neorealizmu, z czasem zyskał rangę mistrza filmu psychologicznego. Dziś uznawany jest za jednego z najwybitniejszych twórców kina autorskiego w historii.
Jego dzieła uchodzą za rewolucyjne w kwestii filmowej narracji oraz podejścia do realizmu w kinie. Cechują je powolne ruchy kamery utrzymane w poetyce „slow cinema”, oszczędna gra aktorów i nieraz brak klasycznej linii fabularnej. Do jego najważniejszych filmów zalicza się Przygodę (1960), Noc (1961), Zaćmienie (1962) – nazwane „trylogią alienacji”, Czerwoną pustynię (1964), Powiększenie (1966) oraz Zawód: reporter (1975).
Największe sukcesy artystyczne święcił w latach 60. XX wieku, niejednokrotnie wzbudzając kontrowersje śmiałością obyczajową swoich dzieł. Antonioni (obok Henriego-Georges’a Clouzota oraz Roberta Altmana) jest jednym z trzech reżyserów w historii kina, którzy otrzymali główne nagrody na trzech najważniejszych festiwalach filmowych w Berlinie, Cannes i Wenecji – zdobył Złotego Niedźwiedzia za Noc (1961), Złotego Lwa za Czerwoną pustynię (1964) i Złotą Palmę za Powiększenie (1967). Co więcej, za Krzyk (1957) otrzymał także główną nagrodę Złotego Lamparta na MFF w Locarno. W 1995 roku podczas 67. ceremonii wręczenia Oscarów otrzymał nagrodę za całokształt twórczości.
Zarys kariery Początkowo zajmował się filmem dokumentalnym, by od początku lat 50. konsekwentnie tworzyć własny styl ekspresji filmowej w kinie fabularnym. W 1950 nakręcił swój debiutancki film Kronika pewnej miłości. Jednak prawdziwie wielkie sukcesy nadeszły w latach 60. Wtedy to powstała słynna trylogia o samotności, na którą złożyły się filmy: Przygoda (1960), Noc (1961) i Zaćmienie (1962). We wszystkich tych obrazach wystąpiła Monica Vitti, ulubiona aktorka i muza reżysera.
O sukcesie i renomie Antonioniego najlepiej świadczy nagrodzenie jego filmów głównymi nagrodami na wszystkich trzech wiodących światowych festiwalach filmowych. Zdobył Złotego Niedźwiedzia na 11. MFF w Berlinie za Noc, Złotego Lwa na 25. MFF w Wenecji za Czerwoną pustynięLista nagrodzonych Złotym Lwem i innymi nagrodami głównymi na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji [2013-06-02] oraz Złotą Palmę na 20. MFF w Cannes za swoje najsłynniejsze dzieło – Powiększenie (1966).
W latach 70. reżyser nakręcił głośny film Zawód: reporter (1975), w którym główną rolę zagrał Jack Nicholson. Później Antonioni tworzył jedynie sporadycznie, a jego filmy nie zyskiwały już takiego jak dawniej uznania. W 1995 otrzymał Oscara za całokształt twórczości.
Filmografia
Nagrody i nominacje Nagroda Rok Kategoria Nominowana praca Wynik 16. MFF w Wenecji 1955 Srebrny Lew PrzyjaciółkiWygrana MFF w Locarno 1957 Złoty Lampart KrzykWygrana 13. MFF w Cannes 1960 Nagroda Jury PrzygodaWygrana 11. MFF w Berlinie 1961 Złoty Niedźwiedź NocWygrana Nagroda FIPRESCIWygrana 15. MFF w Cannes 1962 Nagroda Specjalna Jury ZaćmienieWygrana 25. MFF w Wenecji 1964 Złoty Lew Czerwona pustyniaWygrana 20. MFF w Cannes 1967 Złota Palma PowiększenieWygrana 35. MFF w Cannes 1982 Nagroda z okazji 35-lecia festiwalu Identyfikacja kobietyWygrana 40. MFF w Wenecji 1983 Honorowy Złoty Lew —Wygrana Nagroda Akademii Filmowej 1995 Oscar za całokształt twórczości —Wygrana
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
senses of cinema – Michelangelo Antonioni
Kategoria:Włoscy reżyserzy filmowi Kategoria:Włoscy reżyserzy filmów dokumentalnych Kategoria:Włoscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Włoscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Lwa Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia Kategoria:Laureaci Nagrody David di Donatello Kategoria:Laureaci Oscara honorowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Ferrarze Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 2007