Eparchia ufijska – jedna z eparchii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, obejmująca część Republiki Baszkortostanu. Jej ordynariuszem jest metropolita ufijski Nikon (Wasiukow), zaś funkcje katedry pełni sobór Narodzenia Matki Bożej w Ufie. Administratura wchodzi w skład metropolii baszkortostańskiej.
Historia Prawosławie pojawiło się na terenach Baszkortostanu po przyłączeniu tych ziem do państwa moskiewskiego. Pierwszą świątynię prawosławną Świętej Trójcy zbudowano w Ufie w 1574.
Eparchia została erygowana w 1859 poprzez wydzielenie z eparchii orenburskiej, pod nazwą eparchii ufijskiej i mienzielińskiej. Od 1865 obejmowała granice nowo utworzonej guberni ufijskiej. W 1912 w jej jurysdykcji czynnych było trzynaście monasterów (pięć męskich i osiem żeńskich) oraz 526 cerkwi, w tym 432 parafialne, 7 świątyń o statusie soboru, 21 cerkwi domowych, 6 świątyń cmentarnych i 22 filialne. Na początku lat 20. XX wieku eparchia prowadziła ponad 700 świątyń o różnym statusie i 16 monasterów. W Ufie działało seminarium duchowne i szkoły duchowne męska i żeńska. Administratura została zlikwidowana podczas stalinowskich represji wymierzonych w Cerkiew, a zarząd nad ostatnimi czynnymi cerkwiami w jej granicach przekazano biskupowi kujbyszewskiemu. W 1937 wszyscy duchowni służący w katedralnym soborze św. Sergiusza z Radoneża w Ufie zostali aresztowani, a ordynariusz eparchii, biskup Grzegorz, rozstrzelanyGrigorij (Kozłow) [w:] Prawosławnaja Encikłopiedija, t. XII, Moskwa 2006, s.574, .. W 1939 sobór św. Sergiusza z Radoneża był jedyną czynną świątynią prawosławną na dawnym terenie eparchii. Eparchię restytuowano w 1942. Do 1956 ponownie otwarto 41 świątyń, jednak wskutek kolejnych prześladowań do 1965 ich liczba spadła do 17. W 1990 czynnych parafii w eparchii było 30.
W 2011 Święty Synod Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego wydzielił z terytorium eparchii ufijskiej nowe administratury: eparchie saławacką i nieftiekamską. W momencie podziału eparchia liczyła 287 parafii, prowadziła również cerkwie domowe i więzienne, czynnych było 8 klasztorów.
W 2016 eparchia składała się z 14 dekanatów, w których działało 127 parafii. Ponadto podlegały jej trzy monastery: monaster Zaśnięcia Matki Bożej i św. Jerzego w Usie-Stiepanowce, męski monaster Zwiastowania w Stierlitamaku, żeński monaster Tabyńskiej Ikony Matki Bożej w Kurorcie, żeński.
Postanowieniem Świętego Synodu, w 2017 r. z części terytoriów eparchii ufijskiej, nieftiekamskiej i saławackiej wydzielono nową administraturę – eparchię birskąБирская епархия.
Biskupi ufijscy Porfiry (Sokołowski), 1859–1860 Filaret (Małyszewski), 1860–1869 Piotr (Jekatierinowski), 1869–1876 Nikanor (Browkowicz), 1876–1883 Dionizy (Chitrow), 1883–1896 Justyn (Polański), 1896–1900 Antoni (Chrapowicki), 1900–1902 Klemens (Wiernikowski), 1902–1903 Krzysztof (Smirnow), 1903–1908 Nataniel (Troicki), 1908–1912 Micheasz (Aleksiejew), 1912–1913 Andrzej (Uchtomski), 1913–1918 Szymon (Szlejow), 1918–1920 Andrzej Uchtomski, po raz drugi, 1920–1921 Borys (Szypulin), 1921–1927 Pitirim (Ładygin), 1927–1928 Hiob (Wiesiełow), 1928 Jan (Pojarkow), 1928–1933 Sofroniusz (Ariefjew), 1933–1934 Dionizy (Prozorowski), 1934–1936 Grzegorz (Kozłow), 1936–1937 Aleksy (Siergiejew), 1942 Stefan (Procenko), 1942–1944 Jan (Bratolubow), 1945–1948 Nifont (Sapożkow), 1948–1950 Arseniusz (Kryłow), 1950–1953 Hilarion (Prochorow), 1953–1958 Nikon (Łysenko), 1959–1963 i ponownie 1963–1967 Michał (Woskriesienski), 1967 Hiob (Kresowycz), 1967–1973 Teodozjusz (Pogorski), 1973–1975 Ireneusz (Seredni), 1975–1976 Walenty (Miszczuk), 1976–1979 Anatol (Kuzniecow), 1979–1990 Nikon (Wasiukow), od 1990
Przypisy
!