Kontrakt psychologiczny – zbiór wzajemnych, niepisanych oczekiwań istniejących pomiędzy pracownikami a ich pracodawcami.
Pojęcie to odnosi się do relacji pracowniczychArmstrong, M., Zarządzanie zasobami ludzkimi, Warszawa 2007. Są to wzajemne zobowiązania i oczekiwania pracodawcy i pracownika. Stan kontraktu psychologicznego wpływa na ich warunki współdziałania, przy czym specyficzne oczekiwania każdej ze stron kontraktu wykraczają poza ramy formalnoprawnych uzgodnieńAdamska K. Kontrakt psychologiczny w organizacji – Kwestionariusz Kontraktu Psychologicznego, Gdańsk 2011.
Zawarcie kontraktu psychologicznego między pracownikiem a organizacją Kontrakt psychologiczny wykorzystywany jest podczas procesu kierowania ludźmi opartego na autorytecie, zaufaniu i dobrej komunikacji. Między kierownikami/menedżerami/innymi pracownikami wyższego szczebla a pracownikami niższych szczebli zawierana jest psychologiczna umowa, a także inne, nieformalne umowyKałużnik B., Zachowania człowieka w organizacji, Warszawa 2014.
Umowy Oczekiwania organizacji Oczekiwania pracownika Umowa o wiedzę Poziom umiejętności i wiadomości podwładnego Wykorzystanie jego wiadomości i umiejętności w organizacji Umowa psychologiczna Potrzeba takiego oddziaływania na pracownika, aby strzegł interesów zakładu Potrzeba odpowiednich bodźców ze strony organizacji i kierownictwa Umowa o wydajność (sprawność) Potrzeba osiągania przez podwładnego wysokich wyników w pracy Potrzeba odpowiednich nagród za wysiłek Umowa o moralności Potrzeba akceptacji przez podwładnego norm i wartości organizacji Potrzeba zgodności własnego systemu wartości z systemem organizacji Umowa o strukturę zadania Potrzeba akceptacji przez podwładnego warunków technicznych Potrzeba odpowiednich wymagań, celów, zadań, „aury” społecznej, itp.
Kontrakt psychologiczny w kontekście analizy motywacji pracowników Edgar Schein podkreślił znaczenie kontraktu psychologicznego jako głównej zmiennej w analizie motywacji pracowników. To, czy dana osoba przejawi podporządkowanie, lojalność i entuzjazm dla organizacji i jej celów zależy od: poziomu, do którego jej własne oczekiwania odnośnie do tego, czego dostarczy jej organizacja i do tego, co sama jest zobowiązana włożyć zgadzają się z oczekiwaniami samej organizacji względem tego, co da pracownikowi i co od niego otrzyma, tego, co ma podlegać wymianie (pieniądze za czas pracy, zadowolenie i poczucie bezpieczeństwa w zamian za wykonaną pracę i lojalność, możliwość samorealizacji i ciekawa praca w zamian za pracę zgodną z celami organizacji, itd.) Stosunek między jednostką a organizacją ustala się na drodze wzajemnych wpływów i wzajemnych interesów w postaci kontraktu psychologicznego.
Przypisy
Kategoria:Psychologia pracy i organizacji