Kościół św. Anny w Ząbkowicach Śląskich – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny w dekanacie Ząbkowice Ślaskie-Północ diecezji świdnickiej.

Świątynia została zbudowana z fundacji Karola IV Luksemburskiego w latach 1354-1415 w stylu gotyckim. W 1428 roku miasto poważnie ucierpiało podczas najazdu wojsk husyckich. Uszkodzona została również świątynia, którego odbudowa rozpoczęła się w 1444, a zakończyła się dopiero w 1453 roku. W XVI wieku nawa główna i prezbiterium zostały nakryte nowymi sklepieniami. W 1772 roku świątynia została rozbudowana o późnobarokową kaplicę św. Anny. W latach 1893–1896 świątynia została odrestaurowana w stylu neogotyckim, kiedy to zostały przelicowane elewacje cegłą maszynową. W tym czasie zostały również dostawione przybudówki od strony południowej i zachodniej. Po II wojnie światowej w latach 1976–1977 został przeprowadzony remont wnętrza, który polegał na usunięciu zawilgoconych i zagrzybionych tynków, osuszeniu cegieł i wymalowaniu wnętrza techniką wapienno-kazeinową. W 2008 roku został wyremontowany dach świątyni.

Jest to orientowany trzynawowy, czteroprzęsłowy kościół halowy. Przy wschodnich przęsłach północnej i południowej nawy są dobudowane kaplice na planie prostokąta, które tworzą formę transeptu. Świątynia nakryta jest przez cztery rodzaje sklepień: krzyżowo-żebrowe nad nawami bocznymi, zakrystią i kaplicą chrzcielną; sieciowe nad prezbiterium i nawą główną; gwiaździste ośmioramienne nad zachodnim przęsłem nawy głównej oraz czteroramienne nad północną kruchtą i w sali bractwa maryjnego. thumb|220 px|left|Sarkofag z herbami We wnętrzu znajdują się m.in. rzeźba św. Anny Samotrzeciej z 1493, w której cyfra 4 jest przedstawiona jako pół 8, całopostaciowy, rzeźbiony nagrobek księcia Karola I z Ziębic i jego żony Anny z Zagania oraz rzeźbiona w piaskowcu ambona z 1619 powstała z fundacji rady miejskiej. Ołtarz główny z lat 1754–59 z obrazem św. Anny pędzla J. Classena z Antwerpii, ambona z 1619 wyrzeźbiona w piaskowcu z alabastrowymi płaskorzeźbami. W południowej kruchcie renesansowe nagrobki księcia ziębickiego Karola I Podiebrada (zm. 1536) i jego żony Anny (zm. ok. 1541), córki księcia żagańskiego Jana II Szalonego. Autorem nagrobków był J. Ulryk, nadworny architekt Zygmunta Starego. Na zewnętrznym murze liczne epitafia m.in. Wita Stwosza Młodszego, syna złotnika zgorzeleckiego Floriana, wnuka Wita StwoszaJanusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 126.

Sarkofag W kaplicy Kauffunga kościoła św. Anny w Ząbkowicach znajduje się sarkofag księcia Karola I Podiebradowicza i jego żony księżnej Anny Żagańskiej, który pierwotnie stał w prezbiterium oraz epitafia Sigismunda Kaufunga von Chlum (zm. 1573) i jego syna (zm. 1634), rycerzy z ziemi ząbkowickiej. Na ścianach sarkofagu według Hansa Lutscha były herby.

Herby leżący nad głową: Karola I Podiebradowicza – księstwa ziębickiego leżący nad głową: Anny Żagańskiej – księstwa żagańskiego z przodu: Sicilien (Królestwa Sycylii)Dziadkiem Fryderyka Bawarskiego, ojca Elżbiety bawarskiej był Fryderyk II Sycylijski; Koldicz (von Colditz)Anny z Koldic (1405–1450) z tyłu: Sagan (księstwo żagańskie), Brandenburg (Brandenburgii)

po lewej stronie: Mesisen (Marchii Miśnieńskiej); Bayern (Bawarii), Meiland (Księstwa Mediolanu)Praprababką Karola była Elżbieta bawarska; Luthringen (Lotaryngii)Urszuli z Lotaryngii; Wirtemberg (Wirtembergii); Baden (Badenii)Małgorzaty Badeńskiej

po prawej stronie: Tschestolowicz (von Czastolowicz)Salomei z Častolovic (1426–1489); Monsterberg (księstwa ziębickiego)Katarzyny ziębickiej, Troppen (księstwa opawskiego)Katarzyny opawskiej, Duringen (Turyngii)Anny z Turyngii, Sachsen (Saksonii)Scholastyki saskiej; Oppeln (księstwa opolskiego)Eufemii bytomskiej.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Anny Anny Anny Kategoria:Architektura gotyku w województwie dolnośląskim