Geocaching (gr. geo – Ziemia, ang. cache // – skrytka, schowek, kryjówka) – gra terenowa dla użytkowników urzadzeń odbierajacych sygnał GPS. Celem gry jest poszukiwanie tzw. skrytek, pojemników, keszy (ang. geocache) uprzednio ukrytych przez innych uczestników tej zabawy.
Ukrywane przeważnie w interesujących miejscach skrzynki zawierają dziennik odwiedzin (logbook), do którego wpisują się kolejni znalazcy, a także ewentualne drobne upominki na wymianę (fanty) oraz przedmioty podróżne (The Travel Bug). Lokalizacja miejsca ukrycia skrytki przekazywana jest przez jej założyciela innym uczestnikom gry poprzez wprowadzenie współrzędnych geograficznych w jednej ze specjalnych internetowych baz danych, tzw. serwisów geocachingowych (np. Geocaching.com lub Opencaching.pl).
Główną ideą geocachingu jest zachęcanie uczestników przy okazji poszukiwań "skarbu" od odwiedzenia miejsc, w których ukryte są skrytki. Często miejsca wybrane przez chowających są trudno dostępne, mało znane, rzadko odwiedzane, a przy tym atrakcyjne i uznane za godne prezentacji innym uczestnikom gry. Znalazca wpisuje swój identyfikator (nick) i datę do dziennika odwiedzin skrytki, czasem w nagrodę może zabrać jeden z ukrytych w pojemniku upominków (fantów) i zostawić w zamian inny, nie mniej atrakcyjny. Oprócz danych dotyczących lokalizacji (długość i szerokość geograficzna, w systemie WGS 84) chowający umieszcza w serwisie geocachingowym opis skrytki, zawierający dodatkowe informacje ułatwiające jej znalezienie (hint), a także informacje o charakterze krajoznawczym dotyczące miejsca ukrycia i ewentualnych innych atrakcji turystycznych w okolicy. Ponadto opis skrytki zawierać powinien tzw. atrybuty – ostrzeżenia o możliwych zagrożeniach w trakcie poszukiwań oraz informacje o dostępności dla osób niepełnosprawnych lub szukających w towarzystwie dzieci.
Historia System GPS zaprojektowany został do zastosowań militarnych i początkowo, aby uniemożliwić dokładne odczytanie pozycji przez cywilnych użytkowników, sygnał GPS poddawany był celowemu zniekształceniu – SA (Selective Availability). Uniemożliwiało to jednostkom cywilnym uzyskanie dokładności lepszej niż 100 m.
2 maja 2000 r. (tzw. Blue Switch Day) prezydent USA Bill Clinton postanowił udostępnić niezniekształcony sygnał wszystkim użytkownikom systemu GPS, przez co możliwe zostało osiągnięcie dokładności lepszej niż 10 m.
3 maja 2000 r. Dave Ulmer dla uczczenia tego wydarzenia, zaproponował rozpoczęcie pewnej gry, polegającej na chowaniu „skarbu”, a następnie podaniu jego lokalizacji do publicznej wiadomości. Na wcielenie idei w życie nie trzeba było długo czekać i jeszcze tego samego dnia pierwsza skrytka została ukryta (współrzędne w okolicy miejscowości Estacada w Oregonie)Zarchiwizowany post ze sci.geo.satellite-nav informujący o pierwszej ukrytej skrzynce.. Ta data wyznacza początek geocachingu i jest świętowana corocznie przez entuzjastów gry.
Historia geocachingu w Polsce 1 listopada 2001 r. została założona pierwsza skrytka na terenie Polski. Skrytka „Ndebele 1”, bo tak się nazywa, jest wirtualna (nie posiada pojemnika z logbookiem) i została opublikowana w serwisie geocaching.comNdebele 1 – najstarsza wirtualna skryta w Polsce..
Najstarszą niewirtualną skrytką była skrytka FirePlace założona 5 stycznia 2002 roku, opublikowana w serwisie geocaching.comFirePlace – najstarsza niewirtualna skrytka w Polsce.. Informacje o niej można również znaleźć w sygnaturce listu z 5 stycznia 2002Zarchiwizowany post z pl.comp.gis informujący o skrytce na terenie Polski.. Obecnie skrytka ta nie istnieje. Najstarszą istniejącą niewirtualną skrytką w Polsce jest pojemnik ukryty dnia 2 czerwca 2002 roku w okolicach SzczytnaThe land of the blood-thirsty mosquitos – najstarszy istniejący polski geocache.. (Jest to skrytka reaktywowana po 10 latach na podstawie znalezionych szczątków opakowania). Najstarszą skrytką w ciągłym użytkowaniu, z oryginalnym logbookiem, jest „First cache in lubuskie”Lista najstarszych skrytek w Polsce w geocaching.com. z 29 marca 2003 roku.
Wiosną 2006 roku stworzony został polski lokalny serwis Opencaching Polska (zwany też OC PL). Bazuje on na otwartej platformie i utrzymywany jest społecznie przez grupę entuzjastów zabawyInformacje o serwisie opencaching.pl.. Wszystkie treści umieszczane w serwisie OC PL publikowane są na licencjach otwartychRegulamin użytkownika OC PL..
W październiku 2009 roku wystartowała strona Geocaching Polska związana z serwisem Geocaching.com. W założeniu jest ona odpowiedzią na potrzeby coraz prężniej rozwijającego się środowiska geokeszerskiego, publikującego skrytki w tym międzynarodowym serwisieStart serwisu Geocaching Polska.. 10 lutego 2011 roku opublikowana została nowa wersja tej stronyNowa wersja serwisu Geocaching Polska.. 25 lutego 2012 roku Zarząd Główny PTTK, w porozumieniu z serwisem Geocaching.pl, w celu upowszechnienia Geocachingu ustanowił Odznakę „PTTK Geocaching Polska”Odznaka PTTK Geocaching Polska.Regulamin Odznaki PTTK Geocaching Polska..
Od 24 czerwca 2023 roku w Polsce emitowany jest podcast poświęcony geocachingowi – Między keszami, prowadzony przez QbęPL (Jakuba Paradowskiego) i okrutnyb (Annę Sabak-Grzybowską). Odcinki publikowane są raz w tygodniu na platformach YouTube, Spotify, Apple Podcast, Google Podcast oraz Deezer. W programie pojawiają się treści poradnikowe, podróżnicze, newsy oraz wywiady z osobami związanymi ze światem geocachingu. Podcast powstaje dzięki współpracy z Domem Kultury Kadr oraz ze Stowarzyszeniem Geocaching Warszawa.
Serwisy Pierwsza strona Pierwsza strona internetowa zawierająca listę skrytek geocachingowych została stworzona 8 maja 2000 roku przez Mike’a Teague. 2 września 2000 roku Jeremy Irish wysłał email na grupę gpsstash, w którym poinformował, że zarejestrował domenę geocaching.com oraz założył własną stronę, na którą skopiował skrytki z bazy Mike’a TeagueYahoo! Groups.. Dnia 6 września 2000 roku Mike Teague oficjalnie ogłosił, że Jeremy Irish przejął jego stronęYahoo! Groups.. Po przejęciu bazy skrytek przez Irisha pojawiły się kontrowersje w związku z jego działaniami mającymi uczynić z geocachingu sposób na zarabianie pieniędzy, co wkrótce doprowadziło do skonfliktowania Irisha z Davidem Ulmerem, Robinem Lovelockiem, Mikiem Teague’em i innymi członkami grupy dyskusyjnejHistory of Geocaching.
Geocaching.com To największy, komercyjny serwis geocachingowy na świecie., należący do przedsiębiorstwa Groundspeak Inc., które rozpoczęło działalność 2 września 2000 roku. Każda skrytka przed opublikowaniem jest weryfikowana przez recenzenta wybranego przez założyciela serwisu. Darmowe konto daje dostęp do najważniejszych funkcji potrzebnych w geocachingu: poszukiwania oraz zakładania skrytek. Bardziej zaawansowane funkcje tej strony, takie jak wyszukiwanie zaawansowane, generowanie Pocket Query, powiadomienia czy dostęp do keszy premium wymagają wykupienia konta premium.
Dnia 28 lutego 2013 roku o godz. 14:11 czasu środkowoeuropejskiego serwis przekroczył barierę 2 milionów aktywnych skrytekCelebrating Two Million Geocaches. zarejestrowanych w ponad 200 krajach na całym świecie, a także ponad 5 milionów użytkownikówGeocaching.com..
Od 2009 roku istnieje polska strona Geocaching.pl, której celem jest ułatwienie polskim geocacherom korzystania z serwisu Geocaching.com. Według stanu na 6 lipca 2018 roku na terenie Polski znajdowały się 60 702 skrytki, z których 42 671 było aktywnych. W roku 2023 było ponad 60 000 aktywnych skrytek.
Liczba aktywnych skrytek systemu geocaching.com w Polsce w kolejnych latachDane za stroną geocaching.pl – ilość skrytek w każdym roku liczona dla ostatniej daty rejestracji w każdym roku..
Opencaching.PL oraz Opencaching Network Opencaching.PL jest jednym z serwisów Sieci Opencaching (ang. Opencaching Nodes). Zgodnie z ideą przyświecającą projektowi, serwisy Opencaching funkcjonują na zasadach „non-profit”. Korzystanie z serwisów Opencaching jest bezpłatne, a dostęp do wszystkich podstawowych danych w formie, którą można łatwo obrabiać przez inne aplikacje, jest całkowicie otwarty. Mniejsze są również ograniczenia dotyczące chowania skrytek. Serwisy Opencaching są serwisami narodowymi, których działalność ogranicza się najczęściej do jednego obszaru językowego. Obecnie (wrzesień 2024) funkcjonują one w Polsce, Niemczech, Czechach, Wielkiej Brytanii, Holandii, Rumunii, Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych.
Serwis Opencaching.PL w styczniu 2019 roku zawierał 61 747 skrzynek, w tym 38 225 aktywnych, oraz 40 211 aktywnych użytkowników. Serwis posiada aktywnie działające forum w języku polskim, publicznie dostępne API dla deweloperów oraz rosnącą liczbę zintegrowanych aplikacji mobilnych.
NaviCache
TerraCaching
GPSgames
Opencaching.com 7 grudnia 2010 roku wystartował darmowy serwis Opencaching.com, którego twórcą jest przedsiębiorstwo Garmin. Po niecałych pięciu latach działalności, 14 sierpnia 2015 roku serwis został zamknięty.
Zawartość i budowa skrytek mały|Skrytka Geocache – typowy ammobox (skrzynka po amunicji NATO) Skrytkami mogą być wszelakiego rodzaju i różnej wielkości wodoodporne, trwałe i odpowiednio zabezpieczone pojemniki. W przypadku skrytek mikro i małych są to zwykle plastikowe fiolki po lekach, pudełka po żywności czy pudełka służące do pakowania filmów fotograficznych, większe skrytki mogą być metalowymi lub drewnianymi skrzyniami, dużymi pudełkami plastikowymi, zamykanymi szczelnie wiadrami itp. Pudełko z zewnątrz powinno być opisane – posiadać wydrukowany lub napisany wyraźnie kod skrytki oraz ostrzeżenie, że nie jest to śmieć ani przedmiot niebezpieczny dla otoczenia.
Wewnątrz każdej skrytki powinien się znajdować papierowy dziennik, tzw. logbook – czyli mały notatnik zawierający opis skrytki oraz miejsce na dokonywanie wpisów przez kolejne osoby, które ją znajdą. Logbook, jako kluczowy element wyposażenia powinien być szczególnie starannie zabezpieczony przed wilgocią, zazwyczaj za pomocą plastikowego woreczka zapinanego na tzw. strunę. Oprócz logbooka skrytka zawiera zwykle ołówek, temperówkę i rozmaite „skarby”, które można wymienić na inne.
Bardzo niemile widziane jest zostawianie śmieci (kapsli, korków, papierków, zużytych biletów itp.) oraz rzeczy, które mogą się zepsuć podczas długiego leżenia w pojemnikach (żywności, baterii, mydła, próbki kosmetyków itp.).
Czasami w skrytkach zostawiane są certyfikaty lub drobne fanty dla pierwszych znalazców – najczęściej są to certyfikaty FTF (First to Find), STF (Second To Find) i TTF (Third To Find).
Maskowanie Skrytki powinny być odpowiednio ukryte i zamaskowane, jako że zdekonspirowanie znaleziska przez osobę niewtajemniczoną grozi uznaniem skrytki za śmieć, kradzieżą lub dewastacją.
Stosunkowo najłatwiejsze jest ukrywanie skrytek w terenie. Skrytki miejskie (najczęściej typu mikro lub nano, przytwierdzone magnesem do metalowej powierzchni) wymagają przemyślanego zamaskowania oraz ukrycia w takim miejscu, by jej otwieranie przez poszukiwaczy nie wzbudziło podejrzeń przechodniów. Gracze prześcigają się więc w wymyślaniu skutecznych maskowań – mogą być to cegły wypełniające szczelinę w ścianie, sztuczne kamienie, czy nawet wiarygodne imitacje tabliczek informacyjnych.
Typy skrytek Geocaching oferuje możliwość zakładania różnych typów skrytek, które czasem różnią się w poszczególnych serwisach lub są dla nich unikalne. Do najczęściej spotykanych typów należą:
Tradycyjna – podstawowy, pierwotny typ skrytki, składający się co najmniej z pudełka oraz logbooka. Zwykle będzie to pojemnik na żywność, skrzynka na amunicję albo na przykład wiaderko, wypełnione różnymi dobrami. Można też trafić na mniejszy pojemnik (tzw. „mikro-cache”), zbyt mały by zmieścić cokolwiek poza logbookiem. Współrzędne pokazane na stronie opisują rzeczywistą lokalizację skrytki.