Okręty podwodne typu Dupuy de Lôme – francuskie oceaniczne okręty podwodne z czasów I wojny światowej i okresu międzywojennego. W stoczni zbudowano w latach 1913–1916 dwa okręty tego typu, które weszły w skład Marine nationale w 1916 roku. Okręty służyły do połowy lat 30. XX wieku.
Projekt i budowa Oba okręty typu Dupuy de Lôme zamówione zostały na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1913 roku. Okręty zaprojektował inż. Julien Hutter, powiększając rozmiary swojego poprzedniego projektu „Archimède” i dodając napęd parowy zastosowany w typie Gustave Zédé.
Dwa okręty typu Dupuy de Lôme zbudowane zostały w w Tulonie. Stępki okrętów położono w 1913 roku, wodowane zostały w latach 1915–1916. Okręty otrzymały nazwy na cześć wybitnych francuskich konstruktorów okrętów: inż. de Lôme i inż. Sané.
Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Ukończenie budowy „Dupuy de Lôme” (Q105)Arsenal de Toulon marzec 1913 9 września 1915 sierpień 1916 „Sané” (Q106) listopad 1913 27 stycznia 1916 sierpień 1916
Dane taktyczno–techniczne Jednostki typu Dupuy de Lôme były dużymi oceanicznymi okrętami podwodnymi. Długość całkowita wynosiła 75 metrów, szerokość 6,4 metra i zanurzenie 3,6 metra. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 833 ton, a w zanurzeniu 1287 ton. Okręty napędzane były na powierzchni przez dwie 3-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania systemu Delaunay-Belleville o łącznej mocy 3500 koni mechanicznych (KM), do których parę dostarczały dwa trójwalczakowe kotły wodnorurkowe . Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Belfort o łącznej mocy 1640 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 17 węzłów na powierzchni i 11 węzłów w zanurzeniu. Zasięg wynosił 2350 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym oraz 120 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów.
Okręty wyposażone były w osiem wyrzutni torped kalibru 450 mm (cztery wewnętrzne na dziobie, dwie na rufie i dwie zewnętrzne), z łącznym zapasem 10 torped oraz dwa pokładowe działa kal. 75 mm. Załoga jednego okrętu składała się z 4 oficerów oraz 39 podoficerów i marynarzy.
Przebieg służby thumb|left|„Sané” po przebudowie, 1926 rok Oba okręty typu Dupuy de Lôme zostały wcielone do służby w Marine nationale w 1916 roku. Otrzymały numery ewidencyjne Q105 i Q106. Od 1917 roku do końca wojny „Dupuy de Lôme” i „Sané” operowały w składzie Flotylli Marokańskiej, stacjonując w Gibraltarze.
Na początku lat 20. XX wieku jednostki poddano znaczącej przebudowie: zamiast maszyn parowych zamontowano silniki Diesla Krupp („Dupuy de Lôme”) i („Sané”) o mocy 1200 KM każdy, pochodzące z ex-niemieckich U-Bootów, dzięki czemu znacznie zwiększył się zasięg jednostek; okręty otrzymały też nowe kioski i mostki.
Po remoncie okręty pełniły służbę na Atlantyku do lipca 1935 roku, kiedy skreślone zostały z listy floty.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia