Sebastian Fesinger (data ur. nieznana, zm. po 1 stycznia 1770Dworzak, s. 54. we Lwowie) – lwowski rzeźbiarz i budowniczy oraz architekt pochodzenia niemieckiego. Jeden z czołowych i najwybitniejszych przedstawicieli lwowskiej rzeźby rokokowej wraz z Janem Jerzym Pinzlem i Antonim Osińskim. Pozostałe prace z przypisywanej mu obszernej spuścizny rzeźbiarskiej są przedmiotem dyskusji.
Życiorys
Jacek Gajewski twierdził, że zapewne przybył z terenu Górnej AustriiJakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 344.. Sebastian – syn lub brat młodszy Fabiana FesingeraTadeusz Mańkowski, Fesinger Sebastian, t. VI, s. 425.. W źródłach notowany od roku 1741. Należał do Bractwa Św. Barbary, skupiającego lwowian pochodzenia niemieckiegoJakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 340.. 30 lipca 1750 został obrany ławnikiem, a 6 lipca 1753Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 22. – wójtem jurydyki p.w. Św. Jana Chrzciciela we Lwowie. Wraz ze swym poprzednikiem Grzegorzem Iwanowskim miał konflikt z miecznikiem kołomyjskim Dymitrem Szumlańskim. Gertruda Barbara, wdowa rzeźbiarza lwowskiego Jerzego Markwarta, w swym testamencie, spisanym ręką świadka, ks. Franciszka Duralskiego, proboszcza kościoła Matki Boskiej Śnieżnej we Lwowie, wyznaczyła jako opiekunów swych dzieci oraz egzekutorami testamentu Sebastiana Fesingera i Michała WurceraZbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 16-17.. Także był opiekunem (przynajmniej w 1765) dzieci zmarłego w 1764 architekta lwowskiego Marcina Urbanika, mianowicie Wincentego i córki Antoniny (AntoniiAndrzej Betlej, Kilka uwag na temat architekta lwowskiego Marcina Urbanika, [w:] Modus. Prace z Historii sztuki, vol. 3, 2002, s. 15.), której mężem niebawem został jego syn KlemensZbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 25. KsaweryОрест Лильо, Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст., s. 53. [dostęp 2017-07-21].
Jego żoną była Rusinka lwowska Anna z Śnigórskich (Szmigurskich), córka Jana i Anny z Horodeckich. Jako mąż spadkobierczyni po zmarłym teściu miał w 1751 proces z gr.kat. proboszczem na Zniesieniu ks. Janem Wasilewiczem. Oprócz Klemensa Ksawerego miał jeszcze syna IgnacegoTamże, s. 23..
Adam Bochnak próbował identyfikować tzw. "mistrza figur dominikańskich" z Sebastianem FesingeremPaweł Pencakowski, Kościół parafialny p. w. Św. Antoniego we Lwowie (dawniej klasztorny OO. Franciszkanów Konwentualnych) [w:] Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, Kraków : Secesja, 1993, t. 1, s. 50. seria: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej; cz. I. . oraz uważać jego czołową osobistością lwowskiej rzeźby rokokowejPiotr Krasny, Jakub Sito, "Pan Piotr Polejowski snycerz lwowski" i jego dzieła w kościele Franciszkanów w Przemyślu [w:] Sztuka Kresów Wschodnich: materiały sesji naukowej, 2003, nr 5, s. 181. [dostęp 2016-12-18]. Zbigniew Hornung uważał Fesingera za artystą drugorzędnegoJakub Sito, Andrzej Betlej, U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera, s. 339.. Tadeusz Mańkowski nazywał go "snycarem dominikańskim", ponieważ od 1764 roku pracował z Marcinem Urbanikiem przy budowie obiektów, które należały do dominikanów we Lwowie i Tarnopolu. Także twierdził, iż "w ogromnej większości dzieł Sebastiana Fesingera powtarza się typ twarzy suchej i kościstej o wystających, szeroko rozstawionych kościach policzkowych, krótkiej brodzie a szerokiej czaszce"Tomasz Zaucha: Kościół parafialny p.w. Narodzenia Najśw. Panny Marii i Św. Szczepana pierwszego męczennika w Potoku Złotym. W: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 18. Kraków : Antykwa, drukarnia Skleniarz, 2010, s. 213. .. Zmarł po 14 lutego 1769 we Lwowie. Prawdopodobnie, w jego warsztacie rozpoczął naukę rzeźbiarz i sztukator lwowski Jan ObrockiZbigniew Hornung: Obrocki Jan. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXIII. Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1977, s. 464..
Prace posągi kamienne wieńczące fasadę dominikańskiego kościoła Bożego Ciała we Lwowie posągi w fasadzie kościoła zamkowego w Podhorcach (1762–1763) rzeźby św. Antoniego i św. Idziego przed fasadą kościoła Franciszkanów w Przemyślu (1759–60) rzeźby z ołtarzy bocznychAndrzej Betlej, Sibi, deo, posteritati: Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku, Kraków, 2010, s. 125. ISBN|978-83-61033-38-7. [dostęp 2016-12-02]. oraz figury do ambony trynitarskiego kościoła pw. św. Mikołaja we LwowieKatarzyna Brzezina, Materiały do dziejów artystycznych kościoła Trynitarzy p. w. Trójcy Przenajświętszej we Lwowie [w:] Sztuka kresów wschodnich: materiały sesji naukowej, Kraków, 1996, Nr II, s. 199. prowadził budowę pałacu Lubomirskich we Lwowie od roku 1765. alabastrowa nastawa ołtarzowa (retabulum) płaskorzeźby, m.in. retabula do kościoła w dawnym mieście Boćki na Podlasiu (1747, obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie). roboty w ołtarze głównym w kościele Karmelitów w TrembowliОрест Лильо, Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст.. s. 55. [dostęp 2017-07-21].
Prace przypisywane Jakub Sito przypisuje mu rzeźby z ołtarza św. Tadeusza kościoła parafialnego w Buczaczu Zbigniew Hornung przypisywał mu dwie drewniane tablice pamiątkowe w krużgankach klasztoru Dominikanów we Lwowie (istniały w okresie międzywojennym)Zbigniew Hornung, Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka, s. 27-28..
Przypisy
Zobacz też Joseph Matthias Götz
Bibliografia Zbigniew Hornung. Pierwsi rzeźbiarze lwowscy z okresu rokoka. „Ziemia Czerwieńska”. III, s. 21–30, 1937. Tadeusz Mańkowski: Fesinger Sebastian. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VI, zesz. 30. Kraków : Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1948, s. 425. Jakub Sito, Andrzej Betlej: U źródeł twórczości Sebastiana Fesingera. [w:] Sztuka kresów wschodnich: materiały sesji naukowej. T. II. Kraków, 1996, s. 339–359. [dostęp 2016-12-22] Agata Dworzak: Lwowskie środowisko artystyczne w XVIII wieku w świetle ksiąg metrykalnych i sądowych. Kraków: Wyd. Attyka, 2018, 514 s. . Орест Лильо: Львівське середовище скульпторів середини XVIII ст.. s. 52—63. [dostęp 2017-07-21] Орест Лильо: Фесінгер Себастьян. [W:] Довідник з історії України. T. 3. Київ : Інститут історичних досліджень Львівського державного університету ім. І. Франка, 1999, s. 501.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Architekci związani ze Lwowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Budowniczowie polskiego baroku Kategoria:Polscy architekci barokowi Kategoria:Rzeźbiarze polskiego rokoka Kategoria:Rzeźbiarze związani ze Lwowem Kategoria:Snycerze I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w XVIII wieku