thumb thumb|Posterunek obserwacyjny w terenie Komisariat Straży Granicznej „Piekary Ślaskie” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Geneza Komisariat Straży Granicznej Piekary Śląskie wywodzi się w prostej linii z komisariatu Straży Celnej Królewska Huta i komisariatu SC Tarnowskie Góry. Komisariat SC „Królewska Huta”/„Łagiweniki” Z dniem 15 czerwca 1922 roku komisariat SC „Królewska Huta” rozpoczął służbę ochronną na granicy polsko- niemieckiej. Komisariat podlegał Inspektoratowi Granicznemu w Tarnowskich Górach. Z dniem 1 lipca 1923 roku komisariat podzielono na dwa odcinki. Pierwszy obejmował placówki Biały Szarlej i Maciejkowice, a drugi Łagiewniki i Chropaczów. Z dniem 1 czerwca 1924 na terenie komisariatu utworzono placówki wewnętrzne przy urzędach celnych w Katowicach, Nowym Bytomiu, Chorzowie i zagraniczny w Bytomiu, oraz placówkę rezerwową w Michałkowicach. W 1925 przeniesiono komisariat do Łagiewnik. W tym samym roku utworzono w komisariacie komórkę wywiadowczą, której kierownikiem został przodownik Stanisław Pizło. W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Z dniem 15 stycznia 1928 roku komisariat Straży Celnej „Łagiewniki” został rozwiązany, a placówki „Łagiewniki” i „Chropaczów” wraz z placówkami wewnętrznymi przydzielono do komisariatu SC „Lipiny”. Placówki „Biały Szarlej” i „Maciejkowice” przekazano do nowo utworzonego komisariatu SC „Dąbrówka Wielka”.

Organizacja komisariatu w 1922 komenda − Królewska Huta placówka Straży Celnej „Biały Szarlej” placówka Straży Celnej „Maciejkowice” placówka Straży Celnej „Łagiewniki” placówka Straży Celnej „Chropaczów”

Kierownicy komisariatu SC stopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarzMarian BielawskikomisarzWiktor SkrzypekkomisarzLeopold Wilczyński

Formowanie i zmiany organizacyjne Z dniem 15 stycznia 1928 roku w ramach Inspektoratu SC w Piaśnikach, powołany został komisariat Straży Celnej „Dąbrówka Wielka”. Przejął on z rozwiązywanego komisariatu „Łagiewniki” placówki: „Biały Szarlej” i „Maciejkowice”. Z komisariatu SC Tarnowskie Góry przejął placówki: „Buchacz” i „Szarlej”. W wyniku kolejnych reorganizacji, placówki „Biały Szarlej” i „Maciejkowice” połączono w jedną z miejscem postoju w Brzezinach Śląskich. Przy komisariacie sformowano też odwód – przyszłą placówkę II linii. Poza tym w urzędach celnych: Bytom Dworzec Główny, Bytom Stadtwald, Karf, Wiktor, Buchacz, Szarlej, Samulelsgluck, i Brzeziny utworzono placówki pomocnicze. W lutym siedzibę komisariatu i placówkę II linii przeniesiono do Kamienia.

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Do 1928 w Dąbrówce funkcjonował komisariat Straży Celnej „Dąbrówka Wielka”. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Kamień” do Inspektoratu Granicznego nr 15 „Królewska Huta” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 roku w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i potwierdził strukturę komisariatu. Rozkazem nr 1 z 25 lutego 1932 roku w sprawach organizacyjnych komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski utworzył placówka II linii „Będzin”Kierownikiem placówki w 1934 był aspirant Henryk Muck → . Rozkazem nr 2 z 24 sierpnia 1933 roku w sprawach zmian etatowych, przydziałów oraz utworzenia placówek''', komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł siedzibę komisariatu i placówkę II linii z Kamienia do Szarleja. Tym samym rozkazem utworzył placówkę I linii „Brzozowice”. Rozkazem nr 3 z 23 czerwca 1934 roku w sprawach [...] tworzenia i zniesienia posterunków informacyjnych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł siedzibę placówki „Buchacz” do Rojcy. Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 roku w sprawach [...] zmian w niektórych inspektoratach okręgowych'', Komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski zmienił nazwę komisariatu na „Piekary Ślaskie”.

Służba graniczna W dniu 1 września 1929 roku przeniesiono biura komisariatu do budynku gminnego przy ulicy Głównej 159. 1 maja 1933 lokal komisariatu i placówkę II linii przeniesiono do Szarleja ul. Piekarska 34. Długość ochranianego odcinka granicy państwowej wynosiła 12 650 metrów.

Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Tarnowskie Góry” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Lipiny” − 1928 i 1929

Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne miejsce pracykomisarz SCLeopold Wilczyński15 I 1928 – 30 IV 1928do KnurowapodkomisarzBolesław Pawłowski30 IV 1928–18 IX 1928do Tarnowskich GórpodkomisarzAleksander Chmura18 IX 1928–29 IX 1929do wywiadu przy IO KatowicekomisarzJanusz Pawłowski29 IX 1929–22 I 1931IG Hajduki NowepodkomisarzMarceli Raczyński22 I 1931–8 V 1932komisariat GrajewonadkomisarzMieczysław Tura8 V 1932–1933w stan spoczynkukomisarzWacław Będzikowski20 III 1933–10 X 1935do WolsztynapodkomisarzJózef Flasza10 X 1935 – był XI 1937Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikJózef Stępień1 V 1939 –

Struktura organizacyjna thumb Organizacja komisariatu w kwietniu 1928 i w listopadzie 1929: 1/15 komenda − Kamień placówka Straży Granicznej I linii „Buchacz” placówka Straży Granicznej I linii „Szarlej” → w 1936 przemianowana na „Piekary Śląskie” placówka Straży Granicznej I linii „Brzeziny” placówka Straży Granicznej II linii „Kamień” → w 1933 przeniesiona do Szarleja → w 1936 przemianowana na „Piekary Śląskie”

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

(sygn.187/30 do 187/41.) (sygn.191/563) (sygn.191/159.)

Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje Straży Granicznej (1928–1939) w Piekarach Śląskich Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 15 „Chorzów”