thumb thumb|Dzieci w Podspadach obdarowane ubraniami przez OK SG w Nowym Targu. Widoczni także m.in. komisarze SG: Widecki i Roman Bogdanowicz. Komisariat Straży Granicznej „Zakopane” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1928–1939.

Geneza Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku. Komisariat Straży Celnej „Zakopane”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Sącz”.

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Zakopane”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Zakopane” do Inspektoratu Granicznego nr 18 „Nowy Targ” i określił jego strukturę organizacyjną. Już 8 września 1828 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 6 w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał organizację komisariatu i ustalał jego granice. Rozkazem nr 7 z 25 września 1929 roku w sprawie reorganizacji i zmian dyslokacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk. Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 roku przeniesiono placówkę SG „Łapszanka” do Grochołowic Rozkazem nr 4 z 11 października 1932 roku w sprawach organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego i niektórych inspektoratów granicznych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł placówkę II linii „Kościelisko” ze składu komisariatu „Czarny Dunajec” do komisariatu „Zakopane”. Tym samym rozkazem zniósł placówkę „Kuźnice”. Rozkazem nr 2 z 24 sierpnia 1933 roku w sprawach zmian etatowych, przydziałów oraz utworzenia placówek''', komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski nakazał utworzyć placówkę I linii „Dolina Chochołowska”. Rozkazem nr 2 z 24 sierpnia 1933 roku w sprawach zmian etatowych, przydziałów oraz utworzenia placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski nakazał wyłączyć placówkę I linii „Dolina Chochołowska” ze składu komisariatu „Zakopane” i włączyć w skład komisariatu „Czarny Dunajec”. Rozkazem nr 2 z 29 kwietnia 1936 roku w sprawie etatu osobowego CSSG, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski przeniósł placówkę I linii „Hala Gąsienicowa” do Jaszczurówki. Rozkazem nr 3 z 31 grudnia 1938 roku w sprawach reorganizacji jednostek na terenach Śląskiego, Zachodniomałopolskiego i Wschodniomałopolskiego okręgów Straży Granicznej, a także utworzenia nowych komisariatów i placówek'', komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski, działając na podstawie upoważnienia Ministra Skarbu z 14 października 1938 roku, przydzielił placówki: „Grochołowice” i „Jurgów” do komisariatu „Łapsze Niżne”. Utworzył placówkę I linii „Podspady”.

Służba graniczna Sąsiednie komisariaty: komisariat Straży Granicznej „Czarny Dunajec” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Krościenko” − 1928

Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarzArtur Bielecki1 VII 1928 – 25 XI 1928podkomisarzRoman Bogdanowicz18 II 1938 –Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikJózef Zieliński1 V 1939 –

Struktura organizacyjna thumb|Szkic Obwodu SG „Nowy Targ” Organizacja komisariatu w maju 1928: komenda − Zakopane placówka Straży Granicznej I linii „Kościelisko” placówka Straży Granicznej I linii „Jaszczurówka” placówka Straży Granicznej I linii „Jurgów” placówka Straży Granicznej II linii „Nowy Targ” placówka Straży Granicznej II linii „Zakopane” Organizacja komisariatu we wrześniu 1928: placówka Straży Granicznej I linii „Kościelisko” placówka Straży Granicznej I linii „Kuźnice” placówka Straży Granicznej I linii „Łysa Polana” placówka Straży Granicznej I linii „Jurgów” placówka Straży Granicznej II linii „Zakopane” placówka Straży Granicznej II linii „Nowy Targ” Organizacja komisariatu we wrześniu 1929, w 1931, : 3/18 komenda − Zakopane placówka Straży Granicznej I linii „Kuźnice” → zniesiona w 1932 placówka Straży Granicznej I linii „Hala Gąsienicowa” placówka Straży Granicznej I linii „Łysa Polana” placówka Straży Granicznej I linii „Jurgów” placówka Straży Granicznej I linii „Łapszanka” → w 1931 przeniesiona do Grochołowic placówka Straży Granicznej II linii „Zakopane”

Organizacja komisariatu w 1935: komenda − Zakopane placówka Straży Granicznej I linii „Hala Gąsienicowa” → w 1936 przeniesiona do Jaszczurówki placówka Straży Granicznej I linii „Łysa Polana” placówka Straży Granicznej I linii „Jurgów” → w 1938 przeniesiona do komisariatu „Łapsze Niżne” placówka Straży Granicznej I linii „Grochołowce” → w 1938 wróciła do Łapszanki placówka Straży Granicznej II linii „Zakopane”

Organizacja komisariatu w grudniu 1938: komenda − Zakopane placówka Straży Granicznej I linii „Bystre” placówka Straży Granicznej I linii „Łysa Polana” placówka Straży Granicznej I linii „Podspady” placówka Straży Granicznej I linii „Jurgów” ← w 1938 przeniesiona z komisariatu „Łapsze Niżne” placówka Straży Granicznej II linii „Zakopane”

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Formacje Straży Granicznej (1928–1939) w Zakopanem Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 18 „Nowy Targ”