Komisariat Straży Granicznej „Żabie”

Komisariat Straży Granicznej „Żabie” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-rumuńskiej w latach 1928–1939.

Geneza Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku. Komisariat Straży Celnej „Żabie”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Worochta”.

W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej.

Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Żabie”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.

Formowanie i zmiany organizacyjne thumb|Szkic rozmieszczenia batalionu KOP „Nadwórna” W 1926 roku na terenie odpowiedzialności przyszłego komisariatu Straży Granicznej „Żabie” funkcjonował komisariat Straży Celnej „Uścieryki”. Posiadał on swoje placówki w miejscowościach: Berwinkowa, Chorocowa, Dołhopole, Fereskula, Hołoszyna, Hryniawa, Hubki, Jabłonica, Klauza Marjen, Polanki, Uścieryki.

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną.

Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Żabie” do Inspektoratu Granicznego nr 21 „Kołomyja” i określił jego strukturę organizacyjną.

Już 8 września 1828 roku dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 6 w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał organizację komisariatu i ustalał zasięg placówek.

Rozkazem nr 7 z 25 września 1929 roku w sprawie reorganizacji i zmian dyslokacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu.

Rozkazem nr 4/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk. Emila Czaplińskiego z 20 października 1931 roku zniesiono placówkę SG „Krzyworównia”.

Rozkazem nr 4 z 11 października 1932 roku w sprawach organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego i niektórych inspektoratów granicznych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski zniósł placówkę I linii „Fereskula”.

Rozkazem nr 3 z 23 czerwca 1934 roku w sprawach […] tworzenia i zniesienia posterunków informacyjnych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski zniósł placówkę II linii „Krzywopole”.

Rozkazem nr 2 z 30 listopada 1937 roku w sprawach […] przeniesienia siedzib i likwidacji jednostek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski utworzył posterunek SG „Pop-Iwan”.

Rozkazem nr 13 z 31 lipca 1939 roku w sprawach […] przeniesienia siedzib i zmiany przydziałów jednostek organizacyjnych, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma zlikwidował placówkę I linii „Bałtaguł” i „Jarowiczora” i w ich miejsce utworzył placówkę I linii „Hołoszczyna”.

Rozkazem nr 2 z 16 stycznia 1939 roku w sprawie przejęcia odcinka granicy polsko-niemieckiej od Korpusu Ochrony Pogranicza na terenie Mazowieckiego Okręgu Straży Granicznej oraz przekazania Korpusowi Ochrony Pogranicza odcinka granicy na terenie Wschodniomałopolskiego Okręgu Straży Granicznej, w związku z przekazaniem Korpusowi Ochrony Pogranicza ochrony części granicy południowej Państwa na odcinku między przełęczą Użocką a stykiem granicy polsko-rumuńsko-czechosłowackiej, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zarządził likwidację komisariatu Straży Granicznej „Żabie”.

Służba graniczna Na terenie ochranianym przez komisariat Straży Granicznej „Żabie”, dokładniej na terenie placówki „Szybeny” znajdował się trójstyk granicy polsko-czechosłowacko-rumuńskiej.

Sąsiednie komisariaty: komisariat Straży Granicznej „Worochta” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kosów” – maj 1928, komisariat Straży Granicznej „Tatarów” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kosów” – wrzesień 1928, komisariat Straży Granicznej „Worochta” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kosów” – 1935.

Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskopodkomisarzStanisław Widliński 28 V 1932 –23 IX 1934kierownik komisariatu „Komańcza”podkomisarzJózef Jaroszewski 28 V 1935 – 2 III 1939kierownik komisariatu „Puck”aspirantTadeusz Piss2 III 1939 - Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikStanisław Agapi1 V 1939 –

Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w maju 1928: komenda – Żabie, placówka Straży Granicznej I linii „Rzembronia”, placówka Straży Granicznej I linii „Szybeny”, placówka Straży Granicznej I linii „Hryniawa”, placówka Straży Granicznej I linii „Fereskula”, placówka Straży Granicznej II linii „Żabie”.

Organizacja komisariatu we wrześniu 1928: placówka Straży Granicznej I linii „Bystrzec”, placówka Straży Granicznej I linii „Szybeny”, placówka Straży Granicznej I linii „Hryniawa”, placówka Straży Granicznej I linii „Fereskula”, placówka Straży Granicznej I linii „Uścieryki”, placówka Straży Granicznej II linii „Ardzeluza”, placówka Straży Granicznej II linii „Krzyworównia”, placówka Straży Granicznej II linii „Żabie”.

Organizacja komisariatu we wrześniu 1929: 1/22 komenda – Żabie, placówka Straży Granicznej I linii „Bystrzec”, placówka Straży Granicznej I linii „Szybeny”, placówka Straży Granicznej I linii „Hryniawa”, placówka Straży Granicznej I linii „Fereskula”, placówka Straży Granicznej I linii „Dołhopole”, placówka Straży Granicznej I linii „Uścieryki”, placówka Straży Granicznej II linii „Żabie”, placówka Straży Granicznej II linii „Krzyworównia” → zniesiona w 1931, placówka Straży Granicznej II linii „Krzywopole”.

Organizacja komisariatu w 1931: komenda – Żabie (46 km), placówka Straży Granicznej I linii „Bystrzec”, placówka Straży Granicznej I linii „Szybeny”, placówka Straży Granicznej I linii „Hryniawa”, placówka Straży Granicznej I linii „Fereskula” → zniesiona w 1932, placówka Straży Granicznej I linii „Dołhopole”, placówka Straży Granicznej I linii „Uścieryki”, placówka Straży Granicznej II linii „Żabie”, placówka Straży Granicznej II linii „Krzyworównia”, placówka Straży Granicznej II linii „Krzywopole” → zniesiona w 1934.

Organizacja komisariatu w 1935: komenda – Żabie, placówka Straży Granicznej I linii „Bystrzec”, placówka Straży Granicznej I linii „Szybeny”, placówka Straży Granicznej I linii „Hryniawa”, placówka Straży Granicznej I linii „Dołhopole”, placówka Straży Granicznej I linii „Uścieryki”, placówka Straży Granicznej II linii „Żabie”, placówka Straży Granicznej II linii „Krzyworównia”, placówka Straży Granicznej II linii „Krzywopole”? (Krzyworównina).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

(sygn.187/30 do 187/41.)

Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje graniczne w Żabiu Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej rozmieszczone na granicy polsko-rumuńskiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 21 (22) „Kołomyja”