Skoczomyszka (Zapus) – rodzaj ssaków z rodziny skoczomyszek (Zapodidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 75–102 mm, długość ogona 108–160 mm, długość tylnej stopy 28–60 mm; masa ciała 12–40 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1875 roku amerykański chirurg i ornitolog Elliott Coues w artykule zatytułowanym Krótkie sprawozdanie, krytyczne, opisowe i historyczne, dotyczące Zapus hudsonics, opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin of the United States Geological and Geographical Survey of the Territories”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) skoczomyszka łąkowa (Z. hudsonicus).
Etymologia Zapus: gr. przyrostek wzmacniający ζα- za-; πους pous, ποδος podos „stopa”.
Ewolucja Gatunki należące do tego rodzaju znane są od późnego pliocenu w Ameryce Północnej. Rodzaj Zapus najwyraźniej powstał w Azji od przodka należącego do Eozapus, który przeniósł się przez Cieśninę Beringa do Ameryki Północnej. Wymarły Zapus rinkeri z Kansas, najstarszy znany północnoamerykański przedstawiciel Zapus, tworzy kolejną serię z wymarłym Z. burti i występującym współcześnie Z. hudsonius. Z. burti mógł być przodkiem obecnych Z. trinotatus i Z. princeps i klad ten mógł powstać z linii Z. hudsonius.
Podział systematyczny Pokrewne rodzaje skoczomysz (Napaeozapus) i myszoskok (Eozapus) były włączane do tego rodzaju, niekiedy w randze podrodzaju. Dane molekularne sugerują wyodrębnienie z Z. hudsonicus taksonu luteus, z Z. trinotatus taksonu montanus oraz z Z. princeps taksonów oregonius, saltator, pacificus i nieopisanego gatunku z północnych Gór Skalistych, jednak potrzebne są dalsze badania oparte na danych molekularnych i morfologicznych na układem systematycznym tego rodzaju; tutaj lista występujących współcześnie gatunków za Mammals Diversity Database: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała. StatusIUCNcentruj|150pxZapus hudsonius(E.A.W. von Zimmermann, 1780)skoczomyszka łąkowagatunek monotypowypołudniowa Alaska (Stany Zjednoczone) do południowego wybrzeża Zatoki Hudsona do Labradoru, na południe do wschodniej Karoliny Północnej i północno-zachodniej Karoliny Południowej, na południowy zachód do północno-zachodniej Alabamy, na północ do północno-wschodnich Missisipi i Tennessee, na zachód do północno-wschodniej Oklahomy, na północny zachód do północno-wschodniej Montany (Stany Zjednoczone), na północny wschód do północno-wschodniego Saskatchewan, na północny zachód do środkowej i południowej Kolumbii Brytyjskiej (Kanada)DC: 7,5–9,2 cmDO: 10,8–15,5 cmMC: 13,5–26 g centruj|150pxZapus luteusG.S. Miller, 1911gatunek monotypowyendemit Stanów Zjednoczonych: środkowy Nowy Meksyk i wschodnio-środkowa ArizonaDC: brak danychDO: około 13 cmMC: brak danych centruj|150pxZapus trinotatusRhoads, 1895skoczomyszka pacyficznagatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Kanada (skrajnie południowo-zachodnia Kolumbia Brytyjska) i północno-zachodnie Stany Zjednoczone (zachodni Waszyngton)DC: 8,9–10,2 cmDO: 11,2–15,5 cmMC: 12–38 g centruj|150pxZapus montanusC.H. Merriam, 1897gatunek monotypowyendemit Stanów Zjednoczonych: Waszyngton i wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego w Oregonie do skrajnego północno-zachodniego krańca KaliforniiDC: brak danychDO: brak danychMC: brak danych centruj|150pxZapus princepsJ.A. Allen, 1893skoczomyszka zachodniagatunek monotypowypołudniowo-zachodnio Kanada (skrajnie południowo-zachodnia Kolumbia Brytyjska, skrajnie południowo-zachodnia Alberta i południowy Saskatchewan) i zachodnio-środkowe Stany Zjednoczone (północno-wschodni Wyoming, zachodnie Kolorado i skrajnie północno-środkowy Nowy Meksyk)DC: 8,7–9,8 cmDO: 11,8–16 cmMC: 17–40 g centruj|150pxZapus oregonusPreble, 1899gatunek monotypowyendemit Stanów Zjednoczonych: skrajnie południowo-wschodni Waszyngton, wschodni Oregon, południowo-zachodnie i południowo-wschodnie Idaho, północno-wschodnia i północno-zachodnia Newada, południowo-zachodni Wyoming oraz większość Utah, Kolorado i KaliforniaDC: brak danychDO: brak danychMC: brak danych Zapus pacificusC.H. Merriam, 1897gatunek monotypowyendemit Stanów Zjednoczonych: wschodnio-środkowa Kalifornia i zachodnio-środkowa NewadaDC: 8,6–10,2 cmDO: 12–14,1 cmMC: 18–24,5 g Zapus saltatorJ.A. Allen, 1899gatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Kanada (południowy Jukon, większość Kolumbii Brytyjskiej, zachodnio-środkowa i południowo-zachodnia Alberta, południowy Saskatchewan i południowo-zachodnia Manitoba) oraz północno-zachodnie i północno-środkowe Stany Zjednoczone (Alaska, północno-wschodni Waszyngton, północno-zachodnie Idaho, północno-wschodnia i zachodnia Montana, północno-zachodni Wyoming, północna i wschodnia Dakota Północna i skrajnie północno-wschodnia Dakota Południowa)DC: brak danychDO: brak danychMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe: Zapus burti (Stany Zjednoczone; plejstocen) Zapus rinkeri (Stany Zjednoczone; pliocen) Zapus sandersi (Stany Zjednoczone; plejstocen) Zapus sykesae (Stany Zjednoczone; plejstocen)
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Skoczomyszki